Het Nieuwe Tijdperk
1987-10-30
In alternatieve kringen waar men is uitgekeken op de westerse technische beschaving, is nu ook de sjamaan weer in ere hersteld... Maar ook in de Nieuwe Tijd (New Age) bestaat er grote interesse voor primitieve culturen en hun religie. Wederom tikt de sjamaan op het raam, bij al degenen die hun huis vullen met harmonie en nieuwe spirituele waarden. Magie is geen voorstadium van wetenschap, wat technocraten beweren, maar een hogere vorm van bewustzijn en een superieure vorm van kennis. Gerrit-Jan Zwier.- Jaargang 31
- nummer 41
"De sjamaan tikt op het raam". NRC 12-10-'85
Opsomming
In vorige artikelen hebben we geprobeerd om het denken van de "New Age"-beweging te typeren. Nadat al meteen in het begin was geconstateerd dat kennelijk allerlei visies en tendenzen bezig waren tot een soort "synthese"
te komen, heb ik – schetsmatig de volgende trekken gesignaleerd die er wellicht mee te maken hebben: - een beweging bij het 'mannelijke', rationele, mechanistische, beheersende, analytische, vandaan.
- een beweging in de richting van het 'vrouwelijke', synthetische, intuïtieve, "gehelen zoekende".
- een nieuwe kijk op de plaats van ervaring in je levensbeschouwing
- een nieuwe kijk op de aarde als Moeder Aarde, een haast 'persoonlijk' Organisme.
- een ander omgaan met het milieu; een nieuwe 'ecologische visie'.
- een neiging om (zelfs) ontdekkingen en/ofvisies uit de natuurwetenschappen te verbinden met visies uit 'het Oosten'.
- een nieuwe kijk op magie en een geloof in onvermoede relaties tussen mens en universum.
- een optimistische toekomstverwachting: als we maar een ander, beter "paradigma" krijgen, verdwijnen grote en kleine problemen. Samenwerking zal de 'Nieuwe Tijd' kenmerken i.p.v. de huidige geest van competitie.
- het christelijk geloof zal hebben afgedaan; er zal een aantal nieuwe vermogens komen die een 'ervaringsreligie' bevorderen.
Magie
Inmiddels is het woord "magie" al gevallen, zoals in het vorige artikel al het woord "Sjamaan" viel, zeg maar: 'medicijnman'.
Wie daarvan meer wil weten kan overal terecht.
Voor ons doel (een volgende keer) is het wel nuttig te lezen dat er "veel energie vrijkomt" die de priesteres "als een genezende pijl sturen (moet) naar de patiënt die kracht nodig heeft".
Godinnen-toestanden
Dat die hekserij - al is bovengenoemde situatie een "randverschijnsel" - niet los staat van de Vrouwenbeweging moge blijken uit berichten uit de Vrouwen Spiritualiteits Beweging, "Begin jaren zeventig worden in de V.S. verschillende autonome feministische heksenkringen opgericht en in 1975 wordt de eerste Women's Spirituality Conference gehouden."
Heksen heten dan mensen die uit een oudere cultuur stammen: " ...in de prechristelijke tijden in Europa (hingen) de bewoners een harmonieuze natuurreligie aan. De heksen, die in en na de Middeleeuwen vervolgd en verbrand werden, zouden aanhangsters van die religie geweest zijn... Door de komst van het christendom, met name door de wrede aktiviteiten van de inquisitie, moesten de aanhangsters onderduiken.
Ondergronds leefde deze religie door en pas in de tweede helft van de twintigste eeuw kon de beweging zich weer bovengronds manifesteren". Omdat geheime kennis van moeder op dochter wordt doorgegeven, heeft een vooraanstaand lid van de Vrouwenbeweging, Z. Budapest, gezegd dat ze uit een oud heksengeslacht stamt.
Of het nu in hekserij zich uit of meer tot de "reguliere vrouwenbeweging" hoort, duidelijk is het dat de "vervrouwelijking"
van de samenleving ergens hoort in het geheel van de New Agebeweging.
Zo schreef Gerrit-Jan Zwier in de NRC een serie artikelen over heksen ('wicca's') en sjamanen. Een Sjamaan zou het vermogen hebben, zijn bewustzijnstoestand drastisch te veranderen en rond te zwerven tussen de verborgen krachten van het universum". Ik lees in hetzelfde artikel (NRC 12-10-'85) ook dit: "Sjamanen zijn nog steeds actief, zowel in Midden- als in Zuid-Amerika als in Afrika (witch-doctorsl). Soms wordt één van hen overgevlogen, om acte de présence te geven op en congres van alternatieve medicijnmannen.
Toch zijn het niet deze primitieve psychiaters die in vormingscentra van de Nieuwe Tijd en in verbouwde boerderijtjes de trom roeren. Hier gaat het vaak om westers opgeleide agogen en psychotherapeuten, wier stamboom dikwijls in mythische aarde schijnt te wortelen ... "
Hekserij
In een ander artikel ,,O, Cirkel van de Macht" (NRC 12-3-'86) beschrijft dezelfde scribent het verschijnsel hekserij.
Daarin lezen we een ritueel zoals dat wordt uitgevoerd door "Dancing Cloud", een Friezin die op een zolderkamer in de nieuwbouwwijk van Leeuwarden een heksen tempel heeft ingericht.
Volgens het artikel heeft ze "elf jaar in Canada gewoond en daar intensieve contacten gehad met heksen en Indianen". Verder: "Dancing Cloud roept de machthebbers van de vier windstreken aan, om iedereen tegen kwade invloeden te beschermen. De adelaar staat dan voor het oosten, de coyote voor het zuiden, de beer voor het westen en de bison voor het noorden".
Binnen een cirkel die getrokken wordt "kan gemediteerd worden, bijvoorbeeld over de vele goden waar je nu zo weinig meer van hoort (Adonis, Balder, Helios, Hermes, Janus, Loki, Midas, Osiris, Pan, Shiva, Thor, Vishnu, Thot en Zeus... en godinnen waar niemand meer om maalt (Circe, Zwarte Annis, Venus, Urdur, Verdandi en Skuld ...)".
Dat het hier om een soort "opleving" van natuurgodsdienst gaat moge duidelijk zijn. Net als duidelijk is dat (witte) heksen in Leeuwarden of elders bezig zijn om religies "op te rakelen" die de godsdiensten der volken rondom Israël vormden - en de Here een gruwel waren, en zijn!