Pastorale Notities
1988-11-18
Vroeger en nu- Jaargang 32
- nummer 43
In een weekblad kwam ik een poos geleden een collage tegen samengesteld uit oude krantekoppen van een jaar of vijftig terug.
"Man vermoord", "Brandstichting in warenhuis ", "Winkelier beroofd", "Meisje aangerand". Van dat soort allemaal en dan een heleboel, kris-kras door elkaar. Het samenplaksel diende als illustratie bij een artikel, waarin de schrijver onder meer als zijn mening te kennen gaf dat er bij vroeger helemaal niet zo veel veranderd was. De nare dingen kwamen alleen wat vaker voor en misschien was zelfs dat alleen maar schijn want er kwam nu veel meer in de krant. Geen journalist zou het vijftig jaar gelden in het hoofd halen om iets over incest te zeggen.
Hij wist trouwens niet eens wat dat was.
Betrapt u zich wel eens op gedachten die in dezelfde richting gaan?
Dat er bij vroeger vergeleken niet zoveel veranderde? Dat het allemaal wat vaker voorkomt, al het nare en slechte?
Toch is dat een ernstige vergissing.
In het straatje waarin ik een deel van mijn jeugd doorbracht woonde een stel samen dat niet getrouwd was. Het was niet zo 'n christelijk straatje, maar de bewoners spraken er allemaal schande van.
Er woonde ook een vrouwtje waarvan men fluisterde dat zij mannen ontving. Als ze op straat liep draaide de mensen het hoofd voor haar om.
Ik ken het straatje van nu niet, maar ik zou mij kunnen voorstel/en dat er nu om de drie huizen een stel ongetrouwd samenleeft en dat er meer meisjes wonen die mannen ontvangen. Is het verschil met vroeger nu alleen dat aantal?
Nee, het zit dieper. Het verschil is dat de buurt zonder problemen alle ongehuwd samenwonenden accepteerd en bij het meisje op de koffie gaat als ze jarig is.
Je zou met een beeld kunnen zeggen dat het verschil niet zit in het aantal verkeersovertredingen, maar in het feit de verkeersborden er niet meer staan.
Van dr. Fr. Schaeffer herinner ik mij de woorden: " Wij hebben in deze eeuw de misdaad afgeschaft ". Hij doelde als ik het goed heb begrepen op hetzelfde feit: niet het toenemen van het aantal misdaden is het kenmerkende van nu, maar dat er normen zijn verdwenen.
Wij leven nu in de situatie waarvan sprake is in Psalm 11: de grondslagen zijn vernield. En het is goed als ouderen beseffen dat de jonge generatie nu voor vragen staat die zij Vijftig jaar geleden niet kenden. Die vraag staat ook in Psalm 11: "Als de grondslagen zijn vernield, wat kan dàn de rechtvaardige doen?".