Rapport
1988-12-02
van de commissie van de Ned. Geref. Kerken van de geestelijke verzorging van militairen aan de Landelijke Vergadering 1988.- Jaargang 32
- nummer 45
1. De commissie heeft thans de volgende samenstelling:
a. Ds. J. Goudzwaard te Nijkerk, voorzitter
b. Majoor der Militair Juridische Dienst mr. C. H. Blok te Soest secretaris '
c. Kolonel der Koninklijke Luchtmacht W. Hartman te Rheindahlen BRD, penningmeester
d. G. S. van der Bijl te Uchelen
e. mr E. J. Groenevelt te Voorschoten
f. Eerste Luitenant der Infanterie P. C. van Helden te Apeldoorn
g. Kapitein der Mariniers P. U. van 't Hoff te Beusichem
h. Kolonel der Koninklijke Luchtmacht b.d. P. Smit te Alphen 'aan de Rijn.
i. Ds J. A. de Vries te Culemborg
J. Kolonel der Koninklijke Marechaussee b.d. B. H. van Wijk te Apeldoorn.
2. De volgende Nederlands Gereformeerde predikanten zijn in vaste dienst werkzaam bij de Koninklijke Landmacht:
a. Ds P. Dekker gestationeerd te Bussum
b. Ds K. Muller gestationeerd te Steenwijk (kort verband tot 12 april 1988)
c. Ds J. Plantinga gestationeerd te Wezep
d. Ds J. M. Smelik gestationeerd te Utrecht
e. Ds C. C. Koolsbergen gestationeerd
te Garderen
Bij de Koninklijke Luchtmacht is in vaste dienst werkzaam:
a. Ds W. H. Louwerse gestationeerd te ’s-Gravenhage.
Allen zijn in vaste dienst werkzaam met uitzondering van Ds Muller die geopteerd heeft voor één jaar en zes weken tot 1 mei 1988.
De krijgsmachtpredikanten bezoeken twee maal 'Per jaar de vergaderingen van de commissie en rapporteren daar uitvoerig op welke wijze hun arbeid verloopt.
Van verschillende zijde is duidelijk geworden, dat in de krijgsmacht het functioneren van onze predikanten zeer wordt gewaardeerd.
3. Ten aanzien van de werving van nieuwe krijgsmachtpredikanten wordt op dit moment een terughoudend beleid gevoerd. Dit houdt evenwel niet in dat niet alle predikanten, die aan de fo~ele profielschets beantwoorden, worden aangeschreven.
De doelstelling van tenminste vijf krijgsmachtpredikanten, die de commiss!
e in het verleden voor ogen had, is op dit moment gerealiseerd.
Enige zorg op dit moment heeft de commissie ten aanzien van het aantal reserve krijgsmachtpredikanten. Feit is dat op dit moment voor nog niet de helft van het aantal beschikbare plaatsen een ~eserve kri)gsmachtpredikant aanwezig IS. Met eruge klem roept de commissie de kerken op eventueel in voorkomend geval een predikant voor één jaar en zes weken voor dit doel af te staan.
4. De inbreng van de Nederlands Gereformeerde Kerken in het Interkerkelijk Contact in overheidszaken Militair (CIO-M) - een forum waarin de protestantse kerkgenootschappen, die predikanten aan de krijgsmacht hebben afgestaan, alsmede als adviseurs de hoofd-vloot, -leger, en luchtmachtpredikant zitting hebben - is gewaarborgd door het lidmaatschap van de Kolonel b.d. B.H. v. Wijk. Als secundus treedt op Ds J. Goudzwaard. Die inbreng in het CIO-M wordt van groot belang geacht.
Enkele onderwerpen van het beraad in het CI0-M zijn de navolgende:
a. Gesproken is over de verdeling van het aantal beschikbare plaatsen van geestelijk verzorgers in de krijgsmacht over de Protestantse, Rooms Katholieke en Humanistisch Geestelijke Verzorging.
Aagenomen wordt dat bekend is, dat het Humanistisch Verbond een verdubbeling van het huidige aantal humanistisch geestelijk verzorgers wil bereiken.
De zogenoemde commissie Hirsch Ballin adviseert de Staatssecretaris van Defensie over deze materie.
b. De legerbisschop mgr Bär ziet geen kans de aalmoezeniersplaatsen te bemannen.
In overleg met de protestantse geestelijk verzorging en het departement van Defensie is overeengekomen dat een deel van die vacatures door predikanten kunnen en ook zullen worden vervuld.
c. Bezuinigingen hebben geleid tot het sluiten van militaire tehuizen. De bezoekersaantallen van deze tehuizen nemen echter toe. De fmanciële situatie van "Pro Rege" lijkt weer gezond te worden. "Pro Rege" krijgt 70% van de opbrengsten van de PIT-kollekte en deze kollekte staat helaas onder enige druk.
5. Teneinde de commissie in staat te stellen de haar opgedragen taken serieus uit te voeren worden enige bescheiden kosten gemaakt. Eens in de twee à drie jaar verzoekt de penningmeester de kerken om een relatief gering bedrag per ziel.
In 1987 werd dit verzoek door slechts 54 van de aangeschreven 97 kerken gehonoreerd.
6. Enige reserve werd geconstateerd bij de krijgsmachtpredikanten over de bestemming van de door de overheid ter beschikking gestelde gelden, waarover is beraadslaagd in de Stichting Interkerkelijke Belangen Behartiging Afkoop (SJ.B.A.) Immers, het ging over het in werking treden van de Wet van 7 december 1983 tot beëindiging van de financiële verhouding tussen Staat en Kerk per 1 januari 1984.
Onder andere verviel het overnemen van kerkelijke pensioenjaren door de overheid bij predikanten, die in overheidsdienst traden, zoals gevangenis-, ziekenhuis-, en krijgsmachtpredikanten.
Kwestieus is of de pensioenbreuk die nu optreedt bij predikanten die na 1 januari 1984 in overheidsdienst traden, niet door deze gelden geheeld had moeten worden. Overleg met de S.E.V. aan welke stichting de gelden zijn toegevloeid heeft geleid tot de conclusie dat deze pensioenbreuk niet volledig geheeld wordt. In casu gaan de krijgsmachtpredikanten er dan op achteruit vergeleken bij de situatie voor 1 januari 1984.
7. Tijdens de twee vergaderingen per jaar van de commissie wordt uitvoerig gerapporteerd door de daarbij genodigde krijgsmachtpredikanten. Naast onderwerpen zoals genoemd in dit verslag onder de punten 1 tot en met 6 wordt uitvoerig gesproken over de invulling van hun werk. Over dit thema werd op 26 en 27 november 1987 een conferentie gehouden te "Beukbergen" in Huis ter Heide. Onderwerpen waren:
a. GV-Iessen: vormingswerk of catechesatie
b. Krijgsmachtpredikanten en oecumene in de krijgsmacht
c. Krijgsmachtpredikanten en hun kerk.
Ten aanzien van dit laatste onderwerp valt op te merken, dat, hoewel krijgsmachtpredikanten de kerken op vele plaatsen op allerlei manier dienen, de belangstelling voor hun werk gering is. De situatie is welliswaar niet zo erg als bij andere kerkgenootschappen, waar de band tussen krijgsmachtpredikant en kerk soms volledig teloor is gegaan, echter ook binnen onze kerken is verbetering nodig.
In ieder geval behoeft het werken onder militairen het gebed tijdens de kerkdiensten van onze kerken.
Namens de Commissie
De Secretaris
Mr. C. H. Blok
Maj. Militair Juridische Dienst