Pastorale Notities
1988-12-16
Uit liefde dwalen- Jaargang 32
- nummer 47
Schrikt u niet: ik heb een zwak voor Dorothee Sölle.
De Duitse theologe die zulke vreemde dingen leert over God en die het theologisch denken in Europa zo sterk heeft beïnvloed. De vrouw van het Politiek A vondgebed, dat in de studentensteden in Nederland werd nagevolgd en waar ik in mijn Groningse jaren zoveel last van had.
Nee, het kost mij geen moeite, haar leringen af te wijzen. Dat denken over de afwezigheid van God; over de verzoening; over God, die voor mij eigenlijk alleen in de figuur van de medemens in de wereld aanwezig is; over God en mens die elkaar in haar denken steeds in de weg blijven zitten; over God, die zichzelf nog niet is, maar op weg is naar eigen identiteit. Daar kan ik allemaal wel vanuit de grond van mijn hart nee tegen zeggen.
Maar dat zwak voor haar ontstond toen ik haar voor het eerst in een TV-uitzending zag en hoorde. Dat is alweer een hele tijd geleden. Ik had een wat pinnig mens verwacht, heel streng met strak achterovergekamd haar op een knot en een klein brilletje. Maar ik werd geveld door de vriendelijkheid die zij uitstraalde, de charme, die haar wat armelijke jurk niet kon verhullen, dat wat vroeg-oude gezicht met lijnen waarin het leed van heel de wereld te lezen was. Ik begreep ineens: zij meent het. Zij heeft echt lief en sjouwt met alle ellende van deze tijd rond. Met al haar ketterse gedachten heeft ze toch iets, dat je gedachten voert naar de Here Jezus.
Dat gebed voor Zuid-Afrika, hand in hand met dr Beyers Naudé, dat greep mij toch ook aan. Vanuit mijn achterdochtige rechtzinnigheid dacht ik toen even: ga in uw binnenkamer, maar bijtijds herinnerde ik mij dat er ook van de Here Jezus gebeden tot ons zijn gekomen waarmee Hij niet de eenzaamheid op de berg zocht of de binnenkamer, maar die Hij publiek uitsprak.
Maar ik zat wel een beetje met mijn sympathie.
De gedachte dat je bij het voetballen ook alleen de bal speelt en niet de man, bood mij geen vertroosting.
En nu voel ik mij geholpen doordat ik, na een ontmoeting in Kampen een paar weken geleden, terug , moest denken aan de preken van ds C. Lindeboom. Hij mocht zo graag en zo nadrukkelijk zeggen: je kunt uit liefde dwalen.
Daar had hij ook een prachtige illustratie bij.
Van een paar mannen die op een avond op een vriend wachten. Het wordt laat en de een na de ander valt in slaap.
Eén is er die blijft waken en midden in de nacht de anderen wakker maakt: hij komt er aan. Maar de anderen zeggen: dat kan niet, de laatste trein is al lang binnen.
Ze hadden gelijk, maar die ene dwaalde omdat hij meer dan de anderen lief had en de afwezige niet kon vergeten.
Ik denk niet dat ik nog veel van Dorothee Sölle zal lezen. Een mens moet prioriteiten stellen maar als ze weer eens voor de TV verschijnt kijk ik wel.