Bijdrage tot het denken over ,,de plaats van de vrouw in de gemeente (2)
1986-09-12
In mijn eerste artikel heb ik gesteld, dat de zin van ons bestaan gelegen is in het antwoorden op Gods Norm in de totale scheppingssamenhang.- Jaargang 30
- nummer 35
Binnen die Zin-Samenhang is "rangorde" een van de condities voor een goed functioneren. De mens is "het hoofd" van de schepping. De man is "het hoofd" van de vrouw. TAAK correspondeert dan met AARD. Laatstgenoemde "rangorde" geldt evenwel uitsluitend binnen de samenlevingsverbanden HUWELIJK (en GEZIN). In de huwelijksrelatie krijgt het op "rangorde" afgestemde aspect van eigen-aard zijn effectuering.
In de sociale samenhang hebben de individuele mens en de samenlevingsverbanden elkaar voor een optimale zin-geving nodig. Daarom is individualisme (eigen aan de Geest der Eeuw) ten diepste het weigeren te beantwoorden aan de opdracht om eigen aard en begaafdheid (alleen) te optimaliseren binnen en ten behoeve van de door God gestelde Samenhang.
In de Verlossing door Jezus Christus rust de belofte aangaande een nieuw samenleven.
De christelijke Gemeente
Dat nieuwe samerrleven - leven in het Nieuwe Verbond - mag al, móet al gestalte krijgen. In de christelijke Gemeente bijvoorbeeld.
Daarin behoren de leden in harmonische (organische) samenhang (als in een lichaam), in verbondenheid met hun Heer (als "het Hoofd"), ieder naar eigen aard en bekwaamheid te functioneren.
Daarin behoort de Heelheidde Eenheid - manifest te worden - "opdat de wereld gelove"!
Iets van de authentieke Zin-Samenhang (\IIgl.ook NGB artt. 27 en 28).
Dan kom je ook de ander tegen, maar niet als rivaal. In de ander ontmoet je de Ander.
Wie de ander ziet, die heeft de Schepper-Vader gezien. Die ontdekt de zin van het ersamen-zijn.
Dat er-samen-zijn is niet een zaak van knusse rust. Passieve sereniteit. Een christelijke Gemeente is een levend samenleven.
En aan leven is bewegen inherent. Een gemeenschap in beweging. Beweging veronderstelt richting. Het gericht zijn op authentieke Samenhang, op zinvolle Heelheid van bestaan.
Een levende Gemeente bestaat uit levende leden. Binnen de Gemeente krijgen de ledenàlle leden - optimale gelegenheid om naar aard en bekwaamheid, dat is ten diepste: volgens hun specifieke opdracht, te funktioneren. Als voor de leden van het Lichaam van Christus die mogelijkheid wordt geblokkeerd, dan is het Lichaam ziek! Dan wordt aan de door God gegeven mogehikheden geen recht gedaan, en geen recht gedaan aan hen die ermee begiftigd zijn. Dan lijdt ook de gemeenschap zelf schade, omdat ze niet wordt wat ze zou kunnen zijn.
Immers, in die wisselwerking komen individu en samenleving tot optimale ontplooiing en zo tot de hoogste Zin. Zo is de samenleving geconditioneerd.
Elke man en· elke vrouw een levend lidmaat (H.C. zondag 21).
De ambten
Ook in de christelijke Gemeente moet rangorde zijn. Maar dan wel in zeer restrictieve zin, want Eén is onze Meester en wij zijn allen broeders (en zusters).
Een plaatsvervangende ambtsdienst. Onderherderdom.
Daarom werkt wisseling van personen m.i. ook erg heilzaam, al is die geen voorwaarde.
Wij kennnen (in zekere zin náást het ambt van Dienaar des' Woords) twee ambten: dat van het "opZJicht" en dat van de (materiële) hulpverlening. Het eerste is "creatuurlijk" gezien structureel van karakter.
Hoezeer het ambt van diaken met functionaliteit te maken heeft, zien we als we lebten op het ontstaan ervan: Er deed zich een noodzaak voor en daarin werd voorzien. Zo' werkt dat, en zo behoort het te werken' Een identieke ambtsvorming nemen we waar bij de aanstelling 'van mederichters door Mozes, op advies van zijn schoonvader Jethro (Exodus 18).
Wij mensen mogen (moeten) vorm geven aan de dingen, ook aan het samenleven. Vormen volgens de Norm! Vormen mogen dan ook nooit worden 'Verabsoluteerd, juist omdat de Norm niet gerelativeerd mag worden. Al vormend komen we verder. Het vormgeven behoort tot onze "Cultuuropdracht". Voortgezette vormgeving is ook binnen de christelijke Gemeente noodzakelijk. Ze heeft daarin ook metterdaad plaats gehad, maar merkwaardigerwijs wel bezijden de (nogal variabele) omtuining van de ambten.
Waarom zou er evenwel geen sprake mogen zijn van het instellen van nieuwe, funkticnele ambten?
Taken binnen de christelijke Gemeente
Laten we de taken binnen de christelijke Gemeente eens globaal op een rij zetten. Laten we daarbij uitgaan van de verschillende dimensies van het Gemeente zijn.
- Luisteren naar het Woord
• Woordverkondiging
• Schriftonderzoek '. Toetsing van contemporaine ideeën aan de Schrift
• Toetsing van konkreet gedrag aan Schriftuurlijke normen
- Ere-dienst
• Gebed
• Lofprijzing
• Dienst der sacramenten
- Toerusting
• Zorg voor elkaar - pastorale arbeid - (materiële) hulpverlening
• Gemeente-opbouw
• Optimalisering van ieders werkmogelijkheden (alles staat immers in dienst van het Koninkrijk)
• Zorg voor het onderwijs aan de kinderen van de Gemeente
- Het kontakt naar buiten
• Georganiseerde evangelisatie en zending
• Presentatie
- naar zustergemeenten
- naar plaatselijke gemeenten
- naar de burgerlijke overheid en de samenlevingsorganisaties
- naar de mede-burgers in wijk of dorp?
- Interne organisatie
• Administratie
• Beheer Financiën
• Onderhouden beheer kerkelijke goederen
Zou de funktionaliteit niet verhoogt kunnen worden door een duidelijker taakstelling, door het instellen van nieuwe "ambten"?
Vormgeving overeenkomstig hedendaagse noodzaak. ,,!:Iet heeft de Heilige Geest en ons goedgedacht" (Hand. 15: 28)kan het nu niet meer zo? In biddend opzien tot de HERE en gericht op de beantwoording aan Zijn Norm?
Ik denk dat dan wel een duidelijker afbakening van het "opzieners"- ambt ten opzichte van de overige ambten noodzakelijk is. Het plaatsbekledende ,,'hoofd" van de Gemeente zijn, het herder van de kudde zijn, is een struktureel "rangorde"- ambt. Ook een duidelijker ambts-invulling is gewenst.
De andere ambten zijn meer historisch gefundeerd. Zou daarom aan wat wij het diakenambt noemen niet zodanige differentiatiemogelijkheden kunnen worden toegekend,' dat aan dringende funktiebehoeften kan worden 'voldaan?
Omdat het alles onmiskenbaar ambtsdienst is, dient alle formalistische camouflage te verdwijnen' en behoren de onderscheiden ambtsvormen een duidelijke status te hebben.
De vrouw in het ambt
De christelijke Gemeente is Verbondsgemeenschap. Daarin zijn de christelijke gezinnen met behoud van de eigen souvereiniteitssfeer - geïncorporeerd.
Daar waar de ambtsdienst van de gehuwde vrouw op gespannen voet kan komen te staan met de in de schepping gegronde rangorde in huwelijk en gezin moet deze geen toepassing hebben. Dat zal met name kunnen gelden ten aanzien van een funktioneren in het "opzieners"-ambt. De goede samenhang is er m.i. mee gediend, dat daarom (gehuwde) vrouwen niet tot de ambt worden geroepen.
Een vraag die in dit verband kan worden gesteld is, of het predikambt is geïmpliceerd in het "opzieners"-ambt.
Dan nog iets: Het is niet juist dat aan de plaats van rangorde die de man in huwelijk en gezin .naar scheppingsprincipes bekleedt naar willekeur of op grond van traditie, binnen of buiten de christelijke Gemeente, een oneigenlijke uitbreiding wordt gegeven.
Tenslotte: Nimmer mogen individualistisch -humanistische gelijkheidsmotieven een rol spelen inzake de roeping van de vrouw tot de ambtdienst.
Man èn vrouw behoren naar - aard en bekwaamheid optimaal in de ambtdienst binnen de christelijke Gemeente te funkttoneren.
Kort samengevat:
- Naar mijn mening moet het "opzieners" ..ambt, de- vervulling van het plaatsvervangende . "hoofdschap binnen de Gemeente, duidelijk worden' afgebakend ten opzichte van andere funkties 'en dient t.a.v, dit ambt een adequate taakomschrijving te worden gegeven.
- Ik stel voor, het z.g. diakenambt zodanig te differentiëren, dat aan feitelijke funktiebehoeften binnen de Gemeente kan worden voldaan.
- Aan de nieuwe ambtsvormen dient een duidelijke status te worden verleend.
- Naar mijn overtuiging behoren ook de zusters van de Gemeente te worden toegelaten tot de ambten, uitgezonderd het "opzieners"
ambt. Opdat alle ontvangen gaven op rechtvaardige wijze worden gewaardeerd en metterdaad kunnen worden geëffectueerd in het Nieuwe Samenleven binnen de Gemeente van Jezus Christus.