Gedreven door het Woord
2007-12-21
Op 7 december 2007 overleed op 79-jarige leeftijd ds. B.J.F. Schoep, emeritus predikant van de Protestantse Kerk in Nederland. Ds. Schoep studeerde aan de Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt) in Kampen en was van 1957-1968 predikant van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) in Nieuweramstel/Amstelveen. Hij kreeg vooral bekendheid als opsteller van de Open Brief (oktober 1966), die mede aanleiding werd tot de kerkelijke breuk, waaruit de Nederlands Gereformeerde Kerken zijn ontstaan. In 1967 werd hij om zijn ondertekening van de Open Brief door de Generale Synode geweigerd als afgevaardigde van de kerken in Noord-Holland. Eind 1968 ging ds. Schoep over naar de Gereformeerde Kerken (synodaal) in Nederland. Zijn Kamper studiegenoot ds. G. van den Brink herdenkt hem.- Jaargang 51
- nummer 25
Het bericht van het heengaan van Berend Schoep heeft me geschokt. We waren geen dikke vrienden, maar wel heel hartelijke. Het heeft mij nooit enige moeite gekost hem (de zes jaar jongere) te zien als gids.
Eens maakten we met een paar vrienden een wandeling richting IJsselmeer. Op een bankje haalde Berend zijn beduimelde bijbeltje uit zijn zak en hij vroeg: ‘Hebben jullie dit wel eens goed gelezen?’ Toen kwam Johannes 15 vers 15: Ik noem jullie geen slaven meer, want een slaaf weet niet wat zijn meester doet; maar Ik noem jullie vrienden, omdat ik alles wat ik van de Vader gehoord heb aan jullie bekend gemaakt heb. Ik weet niet precies meer wat Berend ervan zei, maar ik vergeet nooit dat hij overliep van verbazing en dank om het voorbij zijn van de slaventijd, dankzij deze Vriend, die vanuit de onnaspeurlijke verbondenheid met de Vader zijn diepste geheimen aan ons meedeelde, zoals Vrienden dat doen. En zo is Berend gebleven.
Natuurlijk hebben we wel eens studentikoos gebabbeld. Hij werd tenslotte praeses van F.Q.I., het Kamper studentencorps. Maar heel vaak kwam het bijbeltje voor de dag dat hij altijd bij zich droeg: ‘Heb je dit wel eens goed gelezen?’ Het Woord maakte hem tot een gedrevene. Hij moest spreken en preken. Dat laatste deed hij in gedragen, bijna klassieke bewoordingen. Dat hij, toen hij even moest stoppen met voorgaan in eigen gemeente, ineens overging naar de synodale kerken, was voor velen een teleurstelling. Voor hem was het consequent en begrijpelijk. Zo maar weer een open kansel. Ogenblikkelijk kon hij weer verder. Zwijgen kon hij niet.
Berend werd de man van de Open Brief. Hij verzette zich tegen het vrijmakingsgeloof, de gedachte dat de Vrijmaking op één lijn stond met de Reformatie, de Afscheiding, de Doleantie. Voor hem en voor veel anderen was de vrijmaking niet anders dan een noodzakelijk en gehoorzaam verzet tegen bovenschriftuurlijke bindingen. Het ‘in Christus’ (voor hem bij Paulus hét kenmerk van de ware kerk) kon hij niet meer terugvinden in een kerkelijkheid waarin het goed vrijgemaakt-zijn gold als de enig noodzakelijke voorwaarde.
Toen Berend en zijn vrouw Truus-Marie begin jaren tachtig ineens opdoken als onze bijna-buren in de belendende flat in Veenendaal, hebben we uren nodig gehad om bij te praten. Ten aanzien van de aansluiting bij de synodale kerken bleven onze meningen verschillen, maar duidelijk bleek dat Berends hart nog warm klopte voor onze kerken. In veel opzichten bleek hij nog steeds de dankbare leerling van de vijf professoren die ons hadden gecoached. Rancuneus was hij allerminst. Na het bijwonen van een vrijgemaakte trouwdienst in Veenendaal waarin ds. Kok voorging (zeker geen geestverwant), kwam hij terug met de exclamatie: ’Sjongejonge, exegetiseren, dat kunnen die vrijgemaakten’.
Men heeft voorspeld dat hij met zijn visie zou moeten eindigen bij de vrijzinnigheid. Maar hij zei: ’Ik was geen aanhanger van moderne verzoeningsopvattingen en dat ben ik nog steeds niet. De dood en de opstanding van Christus als verzoening van onze zonden was en is wezenlijk voor mijn geloof'. Zijn vrouw en kinderen schreven dat hij is heengegaan als een gezegende door de Heer. Zo blijven we Berend zien en herdenken.
Ds. Gert van den Brink is emeritus predikant van de NGK Rotterdam-Overschie.