Anderhalve eeuw gereformeerden in stad en land
1985-07-05
Anderhalve eeuw gereformeerden in stad en land.- Jaargang 29
- nummer 27
Uitg. J.H. Kok B.V. Kampen.
Deze uitgave verschijnt onder auspiciën van de Commissie Herdenkingen 1834-1886-1892 van de Gereformeerde Kerken in Nederland. In deze Commissie hebben ook twee vertegenwoordigers aan de Ned. Herv. Kerk zitting. De andere kerken van de gereformeerde gezindte zijn door waarnemers vertegenwoordigd. Het is een 12-delige serie, waarvan elk kwartaal 1 deel verschijnt .Tot nu toe zijn 7 delen verschenen. De prijs per deel bedraagt f 12,50. Bij intekening op de hele serie ontvangt men gratis een linnen band, waarin alle delen een plaats kunnen krijgen.
Het is de bedoeling van deze uitgave om een vlot leesbaar, historisch verantwoord overzicht te geven van wat de mensen uit de gereformeerde kerken in de loop der jaren. hebben beleefd en ervaren.
Er is niet gestreefd naar volledigheid, wel naar herkenbaarheid.
Door een aantal flitsen te geven is getracht ons een beeld te geven over de laatste 150 kaar geschiedenis van de gereformeerde kerken; Men is daar naar mijn opvatting goed in geslaagd. De uitgaven zien er aantrekkelijk uit, mede door het fotomateriaal. Door aardige bijzonderheden en anekdotes is het plezierig leesbaar geworden. Bijzonder interessant vond ik de uitgave over Groningen, waarin ons allerlei wederwaardigheden over de Afscheiding verteld wordt.
Jammer, dat er nog wel eens vergissingen zijn gemaakt. Zo wordt vermeld, dat in Enschede in 1944 de Vrijmaking plaatsvond van Enschede-N. en Enschede-O, terwijl voor Enschede Z en W.1981 genoemd wordt. Ten tijde van de vrijmaking Was er in Enschede slechts 1 gereformeerde kerk. Deze maakte zich op 13 september 1944 vrij. Vermoedelijk is men in de war gebracht door het feit, dat de vrijgemaakte kerk later gesplitst is. Ook bij de Ned. Geref. Kerken in Enschede komt een dergelijke vergissing voor.
Bij Enschede-Z staat het jaar 1970, bij Enschede-N, 1900. Dat moet ook 1970 zijn. Overigens de Ned. Geref. Kerk te Urk schijnt nog veel ouder te zijn, deze is nl. van 1836. Ook wat het ledental betreftis men in de fout gegaan. Op blz. 34 lezen we dat in 1947 (?) de Vrijmaking toesloeg. Daarbij ging meer dan 4000; 2/3 van de leden, met de Vrijmaking mee.
Blz. 15 had echter al vermeld, Dat in 1944 in Enschede zich 6700 leden vrijmaakten tegenover 1300 synodalen. In werkelijkheid telde de Geref. Kerk in die tijd 5100 leden, waarvan zich ongeveer 4200 vrijmaakten. Deze kritische opmerking neemt niet weg; dat deze uitgave, echt de moeite waard is om er kennis van te nemen. Natuurlijk zal men in deze uitgave geen zware wetenschappelijke verhandelingen aantreffen, maar we krijgen wel een interessante kijk op de historie van de Gereformeerde Kerken.