Geloven in de kracht van het Evangelie
2008-04-11
Was een betere ambiance mogelijk voor de Ontmoetingsdag van de Nederlands Gereformeerde kerken dan de pas geopende Lichtboog in Houten? Het thema van de vijfde april was 'Hoop voor de wereld?- Jaargang 52
- nummer 8
Uitdaging voor de kerk!' Door toespraken, drama en workshops werden de aanwezigen geprikkeld zich te bezinnen op de rol van de kerk in de hedendaagse wereld. Lofprijzing en aanbidding waren terugkerende elementen op deze dag.
De eerste bijdrage werd geleverd door dominee Piet Busstra, volgens dagvoorzitter Jeannette Westerkamp ‘de aardigste dominee van Nederland’. In zijn toespraak, getiteld ‘Kerk zijn in de wereld. Bedreiging of kans?’, ging de predikant van de Nederlands Gereformeerde Kerk van Bunschoten-Spakenburg in op de vraag hoe wij naar de wereld kijken.
De eerste indruk is dat het met de wereld nergens naartoe gaat, waardoor het idee kan ontstaan dat het de beste levenshouding is om te proberen aan de wereld te ontsnappen om de echte vrijheid te vinden. Maar dat is niet wat de Bijbel laat zien, hield Busstra zijn toehoorders voor. In de Bijbel wordt juist positief over de wereld gedacht. Het is Gods schepping.
Hij geniet ervan en laat zijn werk niet los.
Nadat de schepping werd aangetast door het werk van satan, heeft God een nieuwe aarde beloofd. Busstra wees op de strijd die dat met zich mee zou brengen. De hele Bijbel staat in het teken daarvan. Busstra noemde daarbij het volk Israël dat van God bescherming kreeg temidden van allerlei vijanden. Een situatie die hij vergeleek met die van de geallieerde troepen in Duinkerken in 1940. Zij werden van alle kanten bedreigd door de Duitsers.
Zout en licht
Bevindt de kerk zich in een soortgelijke positie? Volgens Busstra is met de komst van de nieuw-testamentische tijd de situatie radicaal veranderd. Hij zette de hemelvaart van Elia naast die van Jezus. Elia werd uit bezet gebied weggenomen, maar Jezus ging in alle rust, omdat de wereld van hem is. Die omslag is waar te nemen in het boek Handelingen. Paulus windt zich op over afgoden. Dat moet niet meer kunnen! Jezus is Heer! Busstra hield de aanwezigen voor dat dát het Nieuwe Testament is: zout en licht zijn. Dat kon niet in het Oude, maar wel in het Nieuwe Testament. Je kunt alleen op stap gaan, want Christus is met je! Paulus ging daarbij heel doelgericht te werk: hij werd de Jood een Jood en de Griek een Griek. Iedereen moest het horen. Dat kwam hem wel op kritiek te staan, maar het werk van Christus stond bij hem op de eerste plaats.
Om te redden
Wij zitten in dezelfde situatie, aldus Busstra. De ontwikkelingen gaan steeds sneller. Er ontstaan spanningen in de kerk en de vraag komt boven: waarom heeft God niet duidelijker gezegd hoe we kerk moeten zijn? De reden daarvoor is dat God ons niet als kleine kinderen wil behandelen. Wij mogen, geleid door de Geest, handelen in vrijheid. Het doel dat ons daarbij voor ogen moet staan, is de redding van de wereld.
Aan het eind van zijn toespraak voerde Busstra iemand ten tonele die een gemeente had waar veel mensen tot geloof kwamen. Hem werd gevraagd: hoe doe je dat? Het antwoord luidde: bidden. De vragensteller was daarmee niet tevreden en vroeg door: en wat doe je ná het bidden? Opnieuw het antwoord: bidden.
En daarna? Bidden! Mensen tot Christus brengen gaat niet via een methodiekje. Busstra legde de aanwezigen de vraag voor: wil je mensen bereiken met het Evangelie?
Vraag het de Heer en hij zal je zeker een weg wijzen.
Persoonlijk
Na Busstra nam dominee Siebrand Wierda plaats achter de microfoon.
Zijn startpunt was de vraag of de kerk opener en meer missionair moet zijn.
De vele bestaande initiatieven leveren volgens Wierda soms kromme tenen op. Maar hoe kom je dan tot een persoonlijk en geloofwaardig getuigenis?
Omdat op die vraag geen definitief antwoord te geven is, koos Wierda als benadering een persoonlijk verhaal in twee delen: verandering als mens en verandering als kerk. Hij nam het publiek mee in de veranderingen die hijzelf in de loop van de tijd had doorgemaakt en die bepalend zijn geweest voor zijn huidige missionaire houding. Opgegroeid in een Fries milieu en onzeker over de vraag of hij wel een kind van God was, belandde hij rond zijn twintigste in de Christelijke Gereformeerde Kerk in Groningen. Daar ontdekte hij dat Gods beloften ook voor hem persoonlijk waren. Een wereld ging voor hem open en een fundamentele verandering voltrok zich in zijn leven. Later kwam Wierda door toedoen van een oudere broeder op een gemeentevergadering tot het inzicht dat er van evangelisatie niets zal komen, wanneer ernaar gestreefd wordt eerst in de gemeente alle zaken op orde te hebben.
Bloei van de stad
Tijdens zijn studie theologie kwam voor Wierda de volgende ontdekking.
Hij bezocht de Redeemer Presbyterian Church in New York en was verbijsterd dat het daar gebruikte gemeentemodel niet aansloot bij wat hij in zijn studieboeken aantrof. Het ging in New York niet alleen om groei van de bestaande gemeente, maar ook om vermenigvuldiging van de gemeente, om gemeentestichting. Als er elders in de stad nieuwe gelovigen kwamen, dan werd daar een nieuwe gemeente opgezet. Hoewel dit nieuw was voor Wierda, zag hij de logica wel in. Een land met voornamelijk niet-christenen is zendingsgebied en in zo'n gebied vindt gemeentestichting plaats. Het inzicht dat God de hele wereld op het oog heeft, was voor Wierda een volgende stap op weg naar een missionaire houding. Hij wees op Jeremia 29:7: Bid tot de HEER voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei.
Wierda spoorde de aanwezigen aan dit toe te passen op de eigen gemeente en om niet te gaan navelstaren, maar de bloei van stad en regio te zoeken en te kijken wat er dan gebeurt. Als gemeente lift je daarop mee. Hij gaf aan niet eerst te streven naar een visie op de gemeente, maar naar een visie op de stad. De gemeente ziet hij als middel om God aan de stad bekend te maken. Bij het naar buiten brengen van het evangelie is het belangrijk te beseffen dat je het niet zelf hoeft te doen. Wierda riep op om te geloven in de kracht van het evangelie en met vertrouwen de wereld in te gaan om die bekend te maken met Jezus.
Stoppen of…
Vervolgens ging Wierda in op de kerkelijke veranderingen die hij in Amsterdam van nabij heeft meegemaakt.
Hij werd in 2001 predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerk in de hoofdstad. Er waren nog maar weinig kerkbezoekers en de keuzemogelijkheden waren stoppen of op een nieuwe manier doorgaan. Een commissie was bezig om een goed kerkelijk onderdak voor de resterende leden te zoeken, waarna de gemeente zou kunnen worden opgeheven.
Het liep echter totaal anders. De gemeente onderging een complete verandering, heet nu Amstelgemeente en heeft veel aantrekkingskracht.
Wierda noemde het een onvoorstelbaar wonder, een cadeau van de Koning van de kerk.
Anders kerk-zijn
Volgens Wierda is het belangrijk om in zo'n proces de focus te hebben op Jezus en het Evangelie en gericht te zijn op zowel christenen als niet-christenen.
Kerkelijk jargon moet vermeden worden. Je kunt er niet vanuit gaan dat de mensen in een kerkdienst de vorige week ook allemaal aanwezig waren. Daarnaast is het van belang een positieve gerichtheid op de stad te hebben. Zo richt de Amstelgemeente zich op ‘diepe vrede in kleurrijk Amsterdam’. De herplant van de gemeente vond een afronding in de verhuizing naar een ander kerkgebouw.
Uit de Amstelgemeente is Via Nova voortgekomen, een missionair initiatief om meer mensen met het Evangelie in aanraking te brengen.
Naast samenkomsten in de Vondelkerk hoort hier ook vrijwilligerswerk van Stichting Present Amsterdam bij. Wierda gaf aan dat lang niet alles voortreffelijk loopt, maar dat hij dit als een feest heeft ervaren. Er is hoop voor deze wereld, want deze wereld is van Christus.
Urgentie
Zoals gebruikelijk kende de Ontmoetingsdag een veelheid aan ingrediënten. Naast kinder- en tienerprogramma, drama en een informatiemarkt was er aan het eind van de ochtend een muzikale bijdrage op de piano door Ad van der Dussen en Jaap Dekker, beide zowel predikant als NGP-docent. Tijdens de collecte speelden zij quatre-mains. De middag was gevuld met een tiental workshops.
Ik koos ervoor om in de eerste ronde de workshop ‘missionair gemeente in de praktijk’ van Siebrand Wierda te volgen. Interessant was zijn opmerking dat voor een herplant van een gemeente urgentie noodzakelijk is. Er moet sprake zijn van een situatie waarin de gemeente ‘aan de grond’ zit, zodat je ook vanaf de grond kunt gaan opbouwen. Tijdens de tweede ronde heb ik de workshop ‘uitdagend diaconaal werk’ bezocht van Bart Kragt van Stichting Present. Met als uitgangspunt de gelijkenis van Jezus over de barmhartige Samaritaan lichtte Kragt de werkwijze toe van Stichting Present. Daarin staat centraal wat vrijwilligers voor de naaste willen doen.
Koffie en breiwerk
De dramagroep leverde een mooie bijdrage aan de dag. De optredens waarin een oma werd neergezet die niet naar de kerk wilde, maar liever thuisbleef om met koffie en breiwerk naar dominee Arie van der Veer te kijken en de leden van een ontvangstcomité die zo druk waren met hun eigen taken, dat ze niet luisterden naar de reden waarom een bezoeker de kerk inliep, waren even humoristisch als doeltreffend. De muzikale begeleiding was in uitstekende handen bij de groep onder leiding van Roeland Smith. Het was een prima georganiseerde dag, die werd afgesloten in de grote zaal van De Lichtboog met lofprijzing en gebed.
Drs. Jan Smit is lid van de gemeente van Rotterdam-Overschie en een van de vaste medewerkers aan de rubriek Oplocatie.