Dom overeind!
2008-04-25
Als ik boven op de Dom kom, kijk ik even naar benee. Dan zie ik het ouwe graggie het Vreeburg en Wijk C. Ja dan sprink me hartjie ope. Ik ben trots, wat daggie wat. Er is geen mooier plekkie as Utereg me stad.’ Wie Utrecht zegt, zegt Dom. De Domtoren bepaalt immers al eeuwenlang het gezicht van de stad. Deze veertiendeeeuwse kerktoren is met zijn 112,31 meter de hoogste van ons land. Maar wat is zijn betekenis voor de kerstening, de bekering van heidense volken tot het christendom, van ons land?- Jaargang 52
- nummer 9
De Dom is gebouwd op het terrein van een voormalige Romeinse legerplaats en handelspost. Dit bijzondere stukje Utrecht was de bakermat van het christendom in de Noordelijke Nederlanden. In 630 werd hier onder leiding van Frankische missionarissen een houten kerkje gebouwd. Niet veel later verwoestten de Friezen het gebouw, maar omstreeks 695 nam de Angelsaksische monnik Willibrord het initiatief op dezelfde plek een stenen kerk te bouwen. Bovendien stichtte hij nog een tweede kerk in Utrecht. Later volgden een derde kerk en diverse bijgebouwen.
Zo werd Utrecht het religieuze centrum van de Noordelijke Nederlanden.
Naast alle missionaire activiteiten vanuit Utrecht kreeg de kerk ook meer invloed op samenleving en overheid. In de tiende eeuw kreeg de bisschop van Utrecht wereldlijke macht en werd zo de belangrijkste vorst in de Noordelijke Nederlanden. De scheiding tussen kerk en staat verviel en dat verschafte de kerk veel invloed. De kerstening van ons land verliep vanaf 630 echter niet zonder slag of stoot. In de jaren die volgden werd het kerkelijke centrum in Utrecht geteisterd door Noormannen, stadsbranden en stormen.
Veelbewogen geschiedenis
Tussen 1254 en 1517 verrees op het oude kerkelijke centrum de kathedraal van het bisdom Utrecht. Maar in de zestiende eeuw braken zowel politiek als religieus roerige tijden aan. In de landelijke politiek groeide het verzet tegen de Spanjaarden en tevens ontstond verzet tegen het katholieke geloof. Op 7 maart 1580 was het raak.
De protestanten hielden flink huis in de Utrechtse kathedraal en vanaf 15 januari 1581 kregen zij het gebouw definitief in handen. Zij gebruikten het als kerk om de inwoners van ons land op te roepen zich te bekeren tot het protestantse geloof. De jaren die volgden waren net zo roerig als de Middeleeuwen.
Een zeer zware storm beschadigde de kerk in 1674. Een deel van de kerk bij de toren stortte in, en zo kwam de Domtoren los te staan.
Ondanks verwoestingen, branden en stormen staat hij er dus nog steeds. De Dom is nu een toeristische attractie en trekt jaarlijks ruim 185.000 bezoekers.
Deze mensen komen zo in contact met de kerk van vroeger en nu. Maar zullen zij beseffen dat eeuwen geleden een monnik droomde van een stenen kerkje, dat zou gaan gelden als het centrum van de kerstening van ons land? Ik denk het niet. Misschien is het goed nieuwe impulsen te bedenken voor een hernieuwde kerstening in ons land. Wie legt de eerste steen?
Jan Kees Nentjes, Daniël Timmerman en Maikel de Kreek verzorgen de afleveringen van Het kanon en de mug.