De zonde van het vooruitgrijpen (3)
1986-11-21
"Indien wij zeggen dat wij geen zonde hebben misleiden wij onszelf"; "Wees niet te zeer rechtvaardig"- Jaargang 30
- nummer 45
(1 Joh. 1:8; Pred. 7: 16)
Een opvallend verschijnsel van onze tijd is de opgang van zowel nihilisme enerzijds als idealisme anderzijds. Voetbalvandalen en bespandoekte visionairen van een betere wereld vullen de straten.
Het is de vraag waarmee men gelukkiger moet zijn. Het nihilisme is onproductief. Maar er is ook een idealisme dat onvruchtbaar is. Het betere ik van de idealist kan zich zo breed maken dat er voor andersdenkenden geen ruimte blijft. Idealisme en tiranniek gedrag liggen dan dicht bij elkaar. Gevaarlijker dan het idealisme dat de ander geweld aandoet, is het idealisme dat zich zo opblaast dat het de werkelijkheid geweld aandoet, de werkelijkheid waarmee het geen rekening houdt. Ook idealisme en ravage liggen dan 'dicht bij elkaar.
Paradoxaal genoeg is dat een punt van overeenkomst tussen nihilisme en idealisme: beider neiging de werkelijkheid niet te (ont)zien.
Hoe zit het met het idealisme in de kerk?
Idealisme in de kerk
De kerk kent het bijbels ideaal van de heilige 'gemeente, de bruid aan wie gegeven zal worden zich met blinkend en smetteloos fijn linnen te kleden, Het is vooral door de opwekkingsbeweging van onze dagen dat de oudgeworden Westeuropese kerk opnieuw door dit ideaal bezield raakt. Als reactie en correctie 'Op een ingezakt en tegenover de zonde tolerant geworden 'christendom is deze beweging heilzaam. De bijbel waarschuwt echter voor de doordravers en de doordrijvers die gemakkelijk in zo'n beweging kunnen meelopen.
Denk niet in uw heiligheidsroes, schrijft Johannes, dat de zonde een gepasseerd station is: "Indien wij zeggen dat wij geen zonde hebben, misleiden wij onszelf en de waarheid is in ons niet". Denk niet dat u de hoogste sport van de ladder hebt bereikt en op de ander kunt neerzien: "Wie zegt in het licht te zijn maar zijn broeder haat die is in de duisternis tot nu toe". Denk niet dat u nu kind aan huis bij God bent. "Indien wij zeggen dat wij gemeenschap met Hem hebben maar in de duisternis wandelen, ' dan liegen wij" (1 Joh. 1: 6, 8; 2 : 9): Puritanisme dat doorslaat in perfectionisme verdeelt de kerk in elite en tweederangs, leidt tot dweperij en verstarring, brengt de gemeente geen vernieuwing maar vernieling.
De omweg van de vervulling
Het ideaiisme van de bijbel is realistisch.
Sprekend over de nieuwe hemel en de nieuwe aarde sluit hij de ogen niet voor de werkelijkheid van de oude aarde, maar gaat daar midden in staan. Midden in de werkelijkheid van zonde, schuld en dood biedt hij de gevallen mens op de gevloekte 'aarde her perspectief op de verloste mens op de nieuwe aarde. Maat de weg naar die verlossing is geen buitenaardse. Dat is de zelfgekozen weg van de kennis van goed en kwaad, de weg van lijden om de zonde, van met smart kinderen ter wereld brengen en je in het zweet werken voor je brood, van het juk dragen tot de verlossing volkomen is. God is met ons op -de weg naar de- nieuwe aarde via de omweg van de oude aarde. Zoals Hij met Israël naar het land van melk en honing ging via de omweg van de woestijn van slangen - en schorpioenen (Num. 14: 39-45; Deut. 8: 14-16!). Waar het op aankomt is de vraag of wij - behalve de verlossing - ook die weg naar de verlossing aanvaarden, ook op het punt van gemeentevernieuwing.
Al te rechtvaardig
Niemand op aarde is zo rechtvaardig dat hij goed doet zonder te zondigen, zegt de Prediker. De zonde is er ook nog en zij verstoort het leven van de gemeente en haar leden wel eens. Overgeestelijk is het geen zonde te willen zien; gevaarlijk is het geen zonde te kunnen zien, Er is een succeschristendom dat nauwelijks weet heeft van stilstand en geestelijke vermoeidheid, van onzekerheid en halfheid. Daar is de werkelijkheid uit het oog verloren. En waar het idealisme onrealistisch wordt, grijpt het vooruit in de tijd 'en omhoog naar God. Hij zal de gemeente het bruidskleed om de schouders vlijen. Johannes zag de bruid 'neerdalen uit de hemel, van God (Openb. 21 : 2). Op zijn tijd zal hij de stralende zijn, smetteloos en zonder gebrek. Wij weten, dat, als' Hij geopenbaard zal zijn, wij Hem gelijk zullen wezen (1 Joh. 3: 2). Wanneer Christus verschijnt, die ons leven is, zullen ook wij met Hem verschijnen in heerlijkheid (Kol. 3 : 4). De gemeente die daarop niet wachten en het kromme niet dragen kan; zal daarvan de bittere vruchten plukken. Zeker, het recht God moet gehandhaafd en de zonde bestraft worden, maar: nederig. Wees niet te zeer rechtvaardig, waarschuwde Salomo, dat is: pas op voor rechtvaardigheid zonder ootmoet. Als van de Farizeeën - aan wie weinig vergeven was - die triomfantelijk een overspeelster aan het schandhout wilden nagelen. Wees niet te ijverig, als Jehu die Achabs huis moest uitroeien, maar die en passant de prinsen uit Juda die bij Achabs zonen - op visite kwamen ("die zouden -ook wel niet deugen") ook maar ombracht. Rechtvaardigheid zonder nederigheid en ijver zonder geduid brengen verwoesting en verbijstering.
De liefde is lankmoedig
Wat is de bijbel dan vol van het onbegrijpelijke geduld van God met een ongehoorzaam volk. Met een Efraïm dat Hem niet diende, maakte Hij geen korte metten, maar had Hij eeuwenlang taai geduld.
Vanwege zijn verbond bleef Efraïm Hem een lievelingszoon, een troetelkind (Jer. 31 : 20). Toen Jeruzalem de Profeet gedood had, deed Petrus op dat verbond nog een appèl: Gij zijt de zonen van de profeten en van het verbond...
God heeft in de eerste plaats voor u zijn Knecht doen opstaan en Hem tot u gezonden, om u te zegenen; door een ieder uwer af te brengen van zijn boosheden. Het tafellaken is bij Hem niet zomaar doorgesneden. Van die milde lankmoedige geduldige God navolgers te zijn en van zijn Zoon Jezus Christus, is onze roeping. Er is maar één ding dat werkelijk vernieuwing-brengt: de liefde. Die liefde is niet blij over ongerechtigheid, maar zij is ook lankmoedig.
Die liefde is goedertieren, niet opgeblazen, zij kwetst niemands gevoel, wordt nier verbitterd en eist niet meer dan ze verwachten kan.
Die liefde is 'vruchtbaar'. Zij vergaat nimmermeer.