De biddende richter
1984-01-13
“Toen zeide Samuël: Roept geheel Israël bijeen te Mispa; dan zal ik voor u tot de HERE bidden. (. .. ) En Samuël richtte de Israëlieten te Mispa.”- Jaargang 28
- nummer 2
1 Samuël 7 : 5, 6
Dat Samuël in1 Samuël 7 nadrukkelijk als richter aan ons wordt voorgesteld (vgl. behalve vs. 6 ook vs. 15, 16, 17), wijst erop dat wij hem op één lijn mogen zien staan met roemruchte figuren als Simson, Jefta, Gideon en Debora. Net als zij is hij een werktuig in Gods hand om het volk te bevrijden van ellendige onderdrukkers, Zo is dit hoofdstuk vol van de triomf die Israël onder zijn leiding over de Filistijnen behaalt. Het bijzondere van zijn richterschap is echter, dat Samuël het bekleedt op de wijze van een priester. Het hevige onweer, dat de Filistijnen in verwarring brengt zodat zij tegen Israël de nederlaag lijden, wordt in vs. 9 nl. aangekondigd als het antwoord van de HERE op Samuëls gebéd, Het gebed, vergezeld van een offer (vs. 9), is zijn enige wapen geweest.
Daarin is Samuël een duidelijke voorloper van de Here Jezus, die ons immers ook van het geweld van de boze heeft verlost door te offeren (Zijn eigen leven) en te bidden (nachten lang; ook nog toen Hij aan het kruis hing). Welnu, als de grootste verlossing die God tot stand heeft gebraoht er kwam langs de weg van het gebed - laat staan de kleinere!
Zo getuigt dit optreden van de biddende richter Samuël van de kracht van het gebed als wápen.
Niet voor niets rangschikt Paulus in Efeziërs 6 het gebed onder de geestelijke wapenrusting. Je kunt er echt de Filistijnen, de boze mee trotseren! De kracht van het gebed schuilt daarin, dat het een beroep doet op onze krachtige God. Zoals Calvijn zegt: door het gebed halen wij God naar ons toe, opdat Hij ons Zijn tegenwoordigheid betone (Inst. III, 20, 2). Heel de bijbel spoort ons er dan ook toe aan, niet te min van het gebed te denken.
Naarmate wij er meer ernst mee maken, dat de HERE de levende God is, zullen wij ook meer naar dit wapen grijpen.
Toch komt in dit hoofdstuk niet alleen, en zelfs niet in de eerste plaats, de krácht van het gebed naar voren. Minstens zo veel nadruk valt er op, dat het gebed alleen kracht heeft wanneer het geworteld is in de waarachtige bekering tot God. De redding die Hij op Samuëls voorbede schenkt, volgt immers op Israëls breken met de afgoden, die zij in de voorgaande jaren waren gaan dienen, nadat de terugkomst van de ark (vs. 2) hen kennelijk teleurgesteld had.
De ark, Gods troonzetel, was voor Israël het symbool van Gods beschermende aanwezigheid. Het besef, dat die symboliek alleen gelding had bij een trouw leven in de verbondsverhouding met de HERE, was echter in die tijd vervaagd.
Zo kwamen de Israëlieten bedrogen uit, toen zij de ark onder het goddeloze geleide van Hofni en Pinehas de strijd tegen de Filistijnen binnenloodsten (I Samuël 4): God wás niet beschermend aanwezig, integendeel - de Filistijnen behaalden een glorieuze overwinning.
Toen de ar na een omzwerving door het Filistijnse land, terugkeerde in Kanaän, hadden de Israëlieten het nog niet begrepen: men bekeek hem, als was hij een magische bezienswaardigheid, met als gevolg dat de HERE een slachting onder het volk aanrichtte 1 Samuël 6: 19). Zo belandde de ark tenslotte in het plaatsje Kirjat-Jearim, En daar - deed hij niets; hij verbleef daar jaar in jaar uit, zonder dat de Israëlieten met hem ook hun Gód als Redder terughadden.
Zo is de situatie ontstaan, enerzijds dat het volk teleurgesteld zijn heil zoekt bij de afgoden, anderzijds dat het permanent last heeft van de Filistijnen. En dan eindelijk, na 20 jaar, begint Israël de HERE weer ernstig te zoeken: "Het gehele huis Israëls achtervolgde de HERE met zijn klachten" (vs. 2). Nadat er 20 jaar in wezen geen verbondsomgang was van bet volk met zijn God, werd het verlangen naar Hem de Israëlieten ernst.
Op dat verlangen speelt Samuël in met de prediking van het eerste gebod: "Indien gij u met uw gehele hart tot de HERE bekeert, doet dan de vreemde goden en de Astartes uit uw midden weg en richt uw hart op de HERE en dient' Hem alleen; dan zal Hij u redden uit de macht der Filistijnen." (vs. 3) Waarom was de terugkeer van de ark niet heilzaam geweest? Waarom waren 20 jaar voorbijgegaan van Filistijnse overmacht?
Doordat de Israëlieten niet met hart en ziel hun God dienden.
Samuëls duidelijke boodschap is dan ook: God zal pas met Zijn machtige daden bij ons terugkeren, wanneer er sprake is van een radikale toewending tot Hem.
Zijn voorbede wordt metterdaad verhoord, omdat ze in het kader staat van de samenkomst in Mospa, waar de Israëlieten in verootmoediging schuld beleden: "Wij hebben tegen de HERE gezondigd." (vs. 6) Het brandoffer, waarvan Samuël zijn gebed vergezeld doet gaan, symboliseert de volledige overgave aan de HERE waarop Deze zo lang gewacht had. Zijn gebed had kracht, omdat het een gebed van een rechtváárdige was, van een volk dat eindelijk ernstig en duidelijk had gekozen voor de HERE alleen.
Wij kunnen hieruit leren, dat ons gebed alleen zin heeft wanneer het wortelt in onze waarachtige, radikale toewijding aan God. Jakobus schrijft, dat wij moeten bidden "in geloof, in geen enkel opzicht twijfelende, want wie twijfelt gelijkt op een golf der zee, die door de wind aangedreven en opgejaagd wordt, Want zulk een mens moet niet menen, dat hij iets van de Here zal ontvangen, innerlijk verdeeld als hij is, ongestadig op al zijn wegen." (Jak. 1 : 6-8) Uit dit laatste wordt duidelijk, dat Jakobus het hier niet heeft over de aanvechtingen waarmee een ieder van ons in zijn geloof wel eens te meken krijgt; met 'twijfelend bidden' doelt hij op een gebed dat niet voortkomt uit een houding van ondubbelzinnig kiezen voor de HERE. Zo'n gebed wordt niet verhoord!
Zo goed als de Israëlieten 20 jaar niets van God merkten omdat zij Hem niet ernstig zochten.
De levende God zal pas werkzaam worden in ons leven wanneer wij echt ernst maken met Hem. Daarbij behoort de verootmoediging.
Het gebed van de rechtvaardige zal altijd de toon hebben van de vijfde bede: vergeef ons onze schulden. Maar dat zo'n gebed véél vermag (Jak. 5 : 16), daarvan geeft 1 Samuël 7 een heerlijke bevestiging!