Zie, uw Koning komt
1985-12-13
"Dit is geschied, opdat vervuld zou worden hetgeen gesproken is door de profeet, toen hij zeide: Zegt der dochter Sions: Zie, uw Koning komt tot u, zachtmoedig en rijdend op een ezel, en op een veulen, het jong van een lastdier.'" 'Mattheüs 21 : 1-1. - Jaargang 29
- nummer 48
Hij wilde zich verlagen
en daalde van zijn troon;
een ezel mag Hem dragen,
Hem sieren staf noch kroon.
Met die woorden legt gezang 121 uit het Liedboek, een lied voor de adventstijd, verband tussen de intocht van Jezus in Jeruzalem vlak voor zijn sterven en zijn komst in onze wereld. Het is ongebruikelijk noch 'Onmogelijk om dat verband te leggen. Is Hij, zo is de gedachte, die zich aandient in de schamele, gestalte van de Koning op de ezel, niet dezelfde die zich als Kind in de kribbe liet leggen? Als de Machteloze, gekomen en herkenbaar voor kleinen, armen en verdrukten, gebeukten en gebukten?
Het is de vraag of daarmee aan de geschiedenis van intocht èn geboorte recht gedaan wordt.
De Koning komt
Bij de intocht in Jeruzalem valt op, dat het initiatief daartoe van Jezus zelf uitgaat. Het zijn niet de scharen die in een messiaans enthousiasme Jezus provoceren en Hem een messiasrol opdringen.
Evenmin als bij zijn geboorte is Jezus slachtoffer van omstandigheden . Hij bereid de intocht voor, Hij voltrekt Hem ook. Niet de massa maakt Hem tot, maar Hij openbaart zich als de Messias, op een herkenbare manier. Daarop wijst het volgende.
a) Het loopt tegen Pasen: de wegen naar Jeruzalem wemelen van het voetvolk; naar de grote feesten gaat men te voet. Eén valt er in de massa op. Hij rijdt.
b) Hij rijdt terwijl het tegen Pasen loopt, het feest van herinnering aan de uittocht én het feest van de verwachting van de komende verlossing; de lucht is vol van gespannen messiaanse verwachtingen.
Hij rijdt van de Olijfberg, volgens Zacharia 14:4 de plaats waar Jahweh op zijn dag verschijnen zal, naar' de heilige koningsstad van David.
d) op een ezelsveulen. Voor wie de Schriften kent maakt Jezus in deze laatste confrontatie met het volk er geen geheim van: Hij is de Koning van Zacharia 9 : 9 (een centrale tekst in de messiasverwachting van Israël.
Juich, gij dochter van Jeruzalem! Zie, uw Koning komt tot u, hij is rechtvaardig en zegevierend, nederig, en rijdende op een ezel.
e) Ook tegenover zijn discipelen onderstreept Jezus wie Hij is. In het dorp zullen zij het gewenste rijdier vinden. De onberedenheid van het ezelsveulen èn het antwoord dat de discipelen moeten geven benadrukken het gezag van Jezus. "Indien iemand u iets erover mocht zeggen,. zegt dan: de Here heeft ze nodig". Niet: onze Heer, maar de Heer heeft ze nodig. Aan de Koning moet alles gehoorzaam zijn.
f) geen wonder dat de Koning als zodanig wordt herkend. Door de discipelen die als bewijs van onderwerping met hun kleren het veulen van een zadel voorzien; door de scharen die de loper uitgooien, Hem als hun Koning binnenhalen met het Hosanna uit Psalm 118, het welkom dat iedere Jeruzalemganger geldt – maar ditmaal geldt het “de Zoon van David”. Hosanna in de hoogste hemelen: zelfs de engelen moeten God loven voor de verlossing die nu komt. Jezus máákt zich als de Gezalfde bekend en door de scharen wórdt hij als zodanig herkend. En toch klinkt in diezelfde week nog het “kruisigt Hem”.
Rijdend op een ezel
Jezus' rijdier is een ezel. Dat is geen teken van zijn vernedering, waarachter Hij zijn koningschap.
verbergt. Integendeel. Jezus komt als vredeskoning. Hij kiest niet voor een intocht op paard en wagen, zoals Jehu. Als Jehu koning wordt en men zijn pad plaveit (2 Kon. 9 : 13, 16), bestijgt hij paard en wagen, reist af naar Jizreël en doodt er J0ram; Ahazia en Izebel. Het bloed spat rond. Het paard is het krijgsdier, symbool van zelfvertrouwen. Als Salomo (= rijk aan vrede) koning wordt, houdt hij zijn intocht op...een ezel, het muildier van koning David (1 Kon. 1 : 38). Het rijdier van Jezus is geen bewijs van armoe of symbool van ootmoed, maar teken van vrede. Jezus is de vredesvorst van Zach. 9 die de volken vrede zal verkondigen, en zijn heerschappij 'zal zich uitstrekken van zee tot zee, en van de Rivier tot de einden der aarde; vs. 10.
Werkelijke vrede zal er zijn als de vijandschap tegenover God, de zonde, overwonnen wordt.
Daarom is Jezus Koning via de omweg van het kruis. Daarom eindigt het evangelie niet met de intocht in de tempel van Jeruzalem. Voor Jezus zijn er twee brandpunten in die stad: de tempel èn de zaal van het pascha.. Straks herhaalt zich de intocht. Straks komt Jezus weer van de, Olijfberg, stuurt Hij opnieuw twee discipelen naar de stad, niet voor een ezel maar voor een zaal, en weer. klinkt met gezag: "de Meester zegt... ", maar nu gaat ook Judas, om Hem over te leveren aan de overpriesters. Dat is de tweede intocht, om de basis voor de vrede 'te gaan leggen. Zei de engel niet tegen Jozef: Want Hij is het, die zijn volk zal redden van hun zonden?
Zachtmoedig en zegevierend
En dat wil het nu zeggen als Zacharia de Messias zachtmoedig noemt. Jezus is niet zachtaardig: bepaald niet zachtzinnig veegt Hij straks de tempel schoon, vs 12. Jezus is ook niet de schuchtere, die onopvallend per ezeltje zijn intocht houdt. Jezus is ook niet degene die afziet van geweld, zodat pacifisten zich op Hem beroepen kunnen, als op de zachtmoedige die met blote handen op zijn dood afrijdt. Zijn zachtmoedigheid heeft te maken met die tweede intocht in Jeruzalem, omdat de Zoon des mensen niet gekomen is om zich ie laten dienen, maar om te dienen en zijn leven te geven als losprijs voor velen, 20: 28.
In Jezus' advent blijkt dat de éne oudtestamentische belofte in tweeën wordt vervuld. De basis is gelegd: De totale vervulling wordt door de tweede advent gebracht. Mattheüs ziet in de intocht in Jeruzalem slechts de helft van Zacharia's belofte vervuld. Jezus is gekomen, zachtmoedig, rijdend op een ezel. Maar Hij komt weer en dan zegevierend en rechtvaardig, dan zal zijn heerschappij van zee tot zee zijn. Veelzeggend is het, dat zijn tweede advent geschiedt te paard: "En ik zag de hemel geopend en zie, een wit paard; en Hij, die daarop zat velt vonnis en voert oorlog…zijn ogen een vuurvlam, op zijn hoofd vele kronen.... Hij treedt de persbak van de, wijn der gramschap van de toorn Gods" (Openb. 19: 11-16; 6 : 2). Dan komt dezelfde Jezus. In Hem proeven we Gods genade als w,e beseffen te mogen leven in het uitstel van de totale vervulling van de oudtestamentische belofte.
Hij die terugkomt in macht en heerlijkheid, hield' zijn eerste advent in zachtmoedigheid, omdat Hij tot zondaars komt, wiens hart Hij winnen wil voordat Hij met zijn oordeel komt. Zo kwam Jezus, zo. komt Hij in de verkondiging van het Woord: Hij dringt zich niet op, men kan Hem afwijzen zoals Jeruzalem het deed. Hij eist niet, . maar vráágt om als Koning erkend te worden, niet omdat Hij Koning worde, maar omdat Hij het is.
Want Hij komt terug, zachtmoedig en vol vrede voor hen die zich gewonnen gaven, zegevierend over hen die zijn vrede niet wilden.