NGK Katwijk wordt opgeheven
2011-07-08
KATWIJK - De NGK Katwijk wordt opgeheven vanwege een sterk teruggelopen ledental. Begin dit jaar besloot de gemeente er een punt achter te zetten. Op zondag 4 september wordt de laatste dienst gehouden. Hoe onvermijdelijk ook, de beslissing is pijnlijk voor de betrokkenen. De komende tijd staat voor de Katwijkers in het teken van de vraag. waar ze nieuw kerkelijk onderdak kunnen vinden. - Jaargang 55
- nummer 14
De beslissing om de gemeente op te heffen, roept bij Klaas Mollema (64) en Elly Mollema – Poleij (64) gevoelens op van pijn en verdriet. Elf jaar geleden verhuisden zij van Alphen aan den Rijn naar Katwijk, waar Klaas gemeentesecretaris werd. Inmiddels gepensioneerd is Klaas nog steeds actief in de NGK Katwijk als scriba en organist.
Elly is wijkdame. In 2000 telde de gemeente nog 135 leden, nu is het aantal gezakt naar rond de vijftig en is de gemiddelde leeftijd zestig jaar. 'Niemand wil dit, maar iedereen begrijpt het. We moeten het accepteren,' zegt Elly. 'In de diensten zijn geen kinderen meer aanwezig. Ik mis dat heel erg. We hadden altijd fijne diensten met Kerst en Pasen waarin de kinderen speciale aandacht kregen, maar in de loop van de tijd zijn veel jonge gezinnen vertrokken’.
Traject doorlopen
In een gemeentevergadering begin dit jaar is de beslissing gevallen om niet door te gaan met de gemeente. 'In de periode voorafgaande aan het besluit tot opheffing, heeft de gemeente een heel traject doorlopen,' licht Klaas toe.
'Dat proces noemden we “spoor naar de toekomst” en stond onder leiding van Peter Strating, predikant van de Havenkerk in Den Haag. Gezamenlijk hebben we alternatieve mogelijkheden op een rij gezet voor de toekomst van de gemeente’. In dit traject bleek dat de gemeenteleden er de voorkeur aan gaven om op de oude voet door te gaan. Na het vertrek van predikant Luc Compagnie naar Hengelo werd een beroep uitgebracht.
Dat was echter niet succesvol en het vertrekken van leden ging door.
De vragen over de toekomst van de gemeente werden groter.
Aan het besluit vanuit het “spoor naar de toekomst” was een belangrijke voorwaarde verbonden, legt Klaas Mollema uit. 'Omdat je bij verdergaand ledenverlies in een onwerkbare situatie terecht kunt komen, hebben we als gemeente gezegd: we gaan door zolang de ambten vervuld kunnen worden. Vorig jaar ging dat nog’. Toen echter een diaken vertrok, was snel duidelijk dat het zo niet meer ging. Er is nog wel een pastoraal medewerkster in de gemeente van Katwijk gekomen, die ook voorgaat in de diensten, maar voor de kleine Katwijkse kerkenraad – waarin twee van de drie leden al een verlenging van hun ambtsperiode hadden gekregenstond vast dat verdergaan geen optie meer was. De rek was eruit. Met begeleiding van de STAGG werd op een gemeentevergadering in januari de knoop doorgehakt: de NGK Katwijk wordt opgeheven.
Biesbosch en musicals
Hans Peereboom (57) is zichtbaar aangedaan door het feit dat de gemeente van Katwijk binnenkort wordt ontbonden.
In het dagelijks leven is hij manager van de afvalinzameling in de gemeente Zoetermeer; daarnaast is hij voorzitter van de Katwijkse kerkenraad. 'Het grijpt mij als voorzitter van de kerkenraad aan,' zegt hij. 'Je komt in de sfeer van Job. Zijn vrienden zeiden: je was rechtvaardig, maar heb je gedaan wat nodig was? Als je niet oppast, kun je een gevoel van tekortschieten krijgen. Maar dat zou niet terecht zijn. We hebben alles gedaan om de mensen erbij te betrekken. Er zijn geen dingen misgegaan. Katwijk is altijd een blije gemeente geweest. Met bussen vol trokken we naar de Biesbosch en er zijn musicals opgevoerd.
Kinderen namen vrienden mee naar catechisatie. Op een gegeven moment zijn we echter in een onomkeerbaar proces gekomen van een afnemend aantal gemeenteleden’.
Bij Hans' echtgenote, Ria Peereboom – Mast (58), overheerst het verlangen naar rust: 'Als alles achter de rug is, neem ik geen taken meer op me.' Ze heeft recht van spreken, want als psycholoog heeft ze een eigen praktijk en daarnaast is ze voorzitter van de Commissie van Beheer en verzorgt ze het maandelijkse Katwijkse kerkblad. 'Ik schrijf stukken, lever de kopij aan bij de drukker en regel het verzenden en ronddelen. Onze vakanties stemmen we af op de verschijningsdata van het blad.' Ria en Hans bouwen iedere week in de school waar de diensten gehouden worden, het podium op en zetten de stoelen klaar. 'Wij hebben nog geen beslissing genomen over wat we kerkelijk gaan doen na 4 september,' zegt Ria. 'In juli en augustus zijn er geen diensten en kan iedereen bij andere kerken gaan rondkijken.' Ria's ouders, Lies Mast (86) en Nel Mast – Planken (86), zijn drieëntwintig jaar geleden lid geworden van de NGK in Katwijk. Nel vindt het jammer dat de gemeente wordt opgeheven.
'Het is een fijne gemeente; een hechte gemeenschap.
We krijgen veel bezoek.
Aanvankelijk vond ik het heel erg dat besloten werd te stoppen.
We zullen er toch aan moeten wennen. Ik probeer zo goed mogelijk toe te leven naar het moment dat de gemeente ophoudt te bestaan. Ik zie wel op tegen de laatste kerkdienst op 4 september, maar we moeten het onder ogen zien’. Lies vindt het pijnlijk dat de gemeente wordt opgeheven.
Aan de andere kant is het volgens hem een onvermijdelijke stap. 'Je zat steeds te wachten op het volgende bericht dat er mensen uit de gemeente zouden vertrekken.
Als er steeds minder gezinnen in de gemeente aanwezig zijn, dan is het beter om maar te stoppen’. Nel relativeert: 'De kerk blijft bestaan. God laat de kerk niet los, dat geloof hebben we. Hoewel ik het moeilijk vind, voel ik me gedragen.
Ik ga niet zitten jammeren’.
Voetbalwedstrijd
Het eerdergenoemde traject ‘spoor naar de toekomst’ leidde tot de keus om als gemeente op een ongewijzigde manier verder te gaan. Voordat daarvoor werd gekozen, zijn twee alternatieve mogelijkheden bekeken. 'Het eerste alternatief was het aangaan van een fusie met de NGK Oegstgeest of met de CGK/NGK Lisse,' geeft Klaas aan. 'Beide opties waren problematisch.
Voor de meeste gemeenteleden is Oegstgeest te ver weg, waardoor ze niet of nauwelijks de diensten zouden kunnen bezoeken. Een eventuele fusie met Lisse zou worden bemoeilijkt door het feit dat Lisse een CGK/NGK samenwerkingsgemeente is’.
Het andere alternatief waarover is nagedacht, was het omvormen van de NGK Katwijk tot een missionaire gemeente.
Om van die mogelijkheid een goed beeld te krijgen, werd ds. Paul den Hertog (CGK) van de missionaire gemeente Menorah-Zaanstad uitgenodigd om de Zaanse aanpak te presenteren.
Ria is daar enthousiast over.
‘Het betekent wel dat je bereid moet zijn om bijvoorbeeld een voetbalwedstrijd voor kinderen in de buurt te organiseren’.
Hans vult aan: 'Wil je als kleine gemeente missionair zijn, dan heb je daarvoor jonge mensen nodig die in het volle leven staan en er tijd aan willen besteden’. En gezien de leeftijdsopbouw van de gemeente wringt juist daar de schoen. 'De mensen hebben daarvoor de power niet meer,' zegt Klaas. 'Je hebt mensen nodig die zoiets trekken.
Daarbij voel ik ook terughoudendheid om zo'n project in Katwijk te starten. Katwijk is een christelijke plaats. Moet de NGK dan mensen uit de andere kerken wegtrekken?' Elly geeft aan dat de Katwijkse gemeente in het verleden enkele missionaire initiatieven heeft genomen. 'We hebben gastendiensten gehouden en die liepen goed, maar leidden niet tot een toename van het aantal gemeenteleden. De meeste mensen in Katwijk zijn van oorsprong Nederlands-
Hervormd en blijven het liefst bij de PKN. Bovendien wordt het als nadeel gezien dat wij geen eigen kerkgebouw hebben. Ook is de NGK Katwijk betrokken bij radiokerkdiensten, waardoor we overigens wél nieuwe leden in de gemeente mochten verwelkomen’. Ondanks het missionaire bewustzijn van de gemeente werd het uiteindelijk niet haalbaar geacht om de gemeente helemaal op deze leest te schoeien.
Regio
De Katwijkse situatie is regelmatig ter sprake gekomen op vergaderingen van de regio Den Haag. 'Onder het motto “wel en wee” komt elke kerk uit de regio aan de orde', verklaart Hans. 'Daarbij hebben we het ook over de stand van zaken in de gemeente van Katwijk gehad. Twee jaar geleden hebben we op de regiovergadering een duidelijke presentatie gegeven over de situatie zoals die op dat moment was. Toen we in het kader van “spoor naar de toekomst” hadden besloten om als gemeente op de oude voet door te gaan, gaf de regio aan het fijn te vinden dat er een doorstart was. Voor die doorstart bestaat nu echter geen basis meer. Ik heb aan de regio gevraagd om voor Katwijk te bidden’. Hans denkt dat het idee om Katwijk in de vorm van een missionaire gemeente door te laten gaan, meer kans van slagen zou hebben gehad bij een grotere steun vanuit de regio. 'Wanneer in de CGK een missionaire gemeente wordt opgezet, dan gebeurt dat vanuit de classis. Zo’n model had in onze situatie wellicht ook kunnen werken’.
Het leven gaat door
Nu de gemeente wordt opgeheven gaan volgens Klaas de leden allerlei kanten op. 'Van de gemeenteleden wil een kwart Nederlands-Gerefor- meerd blijven. Dat zal zich waarschijnlijk aansluiten bij de NGK van Oegstgeest. De overige leden zwermen uit in verschillende richtingen. De kerkenraad stelt zich actief op in dit proces. Om ons te oriënteren op andere kerken, gaan we af en toe als groep naar een bepaalde dienst. We willen elkaar vasthouden. Als kerkenraad willen we ervoor zorgen dat iedereen goed terechtkomt’.
Hans geeft aan dat de insteek is om elkaar niet te confronteren met gemaakte keuzes. 'We willen gezamenlijk optrekken. Als kerkenraad willen we hierin zo goed mogelijk bezig zijn in het bewustzijn dat we met ons allen één Herder hebben’. Het besef dat het leven doorgaat na de opheffing van een gemeente leeft sterk bij hem. 'Het is niet onze kerk, maar de kerk van God. Wat nu gebeurt, is ons gewoon overkomen. Er is veel gedaan voor en met de gemeenteleden, maar we hebben bewust nooit een bedrijfsplan gemaakt. Met visies regel je Gods plannen niet. We willen binding houden met de mensen die naar andere kerken gaan. Daarna begint het proces van loslaten.
Uiteindelijk gaat het om de liefde voor elkaar en de Heer.
Het is afscheid nemen, maar iedere dag is een nieuwe dag die we van Hem krijgen.
Er zijn belangrijker dingen in het leven. God geeft vrede en plezier in meer dingen’.
| Twintigste NGK opgeheven Sinds het ontstaan van de Nederlands Gereformeerde Kerken zijn twintig gemeenten opgeheven, omdat ze niet langer zelfstandig konden voorbestaan. Van de in 1970 bestaande gemeenten is de NGK Katwijk de twintigste gemeente die zichzelf opheft. Dat blijkt door vergelijking van het Informatieboekje 2011 met het Adressenboekje 1971. In vier andere plaatsen fuseerden twee gemeenten tot één gemeente onder een nieuwe naam. |