Boekbespreking
1984-03-16
Eigendom des Heren, catechismusverklaring door ds J. B. v. Meeheien.- Jaargang 28
- nummer 11
Ung. De Bunschoter B.V. te Bunschoten- Spakenburg.
Reg.nr. ISBN 90·9000530-7.
Prijs in de boekhandel f 27,50; ledenprijs f 19,50.
De hoofdredakteur van Waarheid en Eenheid heeft tijdens zijn ambtsperiode in de geref. kerk van Urk t.b.v. zijn catechisanten de Heidelbergse Cartechismus besproken en een geïllustreerde catechismusverklaring uitgegeven in een serie van enkele boekjes.
Later is hij ermee verdergegaan door regelmatig in Waarheid en Eenheid besprekingen te geven van verschillende zondagen. Nu is over alle 52 zondagen een boek verschenen onder de titel "Het Eigendom des Heren."
Het is een werk dat vanuit een lange ambtspraktijk is geschreven. De waarde van het boek is m.i. voor een groot gedeelte gelegen in de tekeningen die bij elke zondag of bij een gedeelte ervan zijn gegeven. Op deze manier wordt het behandelde in kaart gebracht en krijgt de lezer ook visueel toegang tot de stof.
We zullen hierbij in rekening moeten brengen dat ds v. Mechelen veel ervaring heeft opgedaan in de omgang met geestelijk gehandicapte kinderen en dat daarom ook aan de tekeningen grote zorg is besteed. Dat is een zéér waardevol element in het geheel van het boek.
Een tweede belangrijk punt is de opzet.
Bij elke zondag wordt eerst de vraag en het antwoord gegeven en soms zijn te lange zinnen in meerdere zinnen verdeeld zodat het zicht op het geheel beter wordt. Daarna wordt een betekenis van de moeilijke woorden gegeven en in veel gevallen een verklaring van de illustratie. De Schriftgegevens en de bijbelse verhalen die erbij gebruikt kunnen worden zijn vermeld.
Het geheel van de zondag wordt in een centrale hoofdgedachte samengevat en tenslotte wordt de betreffende zondag nader uitgelegd en dat gebeurt in vraag en antwoord. Pedagogisch een zeer goede greep, omdat op deze wijze de lezer zich de stof gemakkelijk kan toeëigenen.
Voor wie is het boek bedoeld?
Vooral voor de oudere doop- en belijdende leden die zich nog eens willen verdiepen in de stof van deze belijdenis.
Verder wordt gedacht aan de catecheten die in dit boek een schat aan materiaal krijgen aangereikt, waar zij een goed gebruik van kunnen maken.
In de derde plaats leent het zich ook goed voor gespreks- resp. bijbelstudiekringen waar toch ook vaak de Heidelberger aan de orde komt of kan komen.
Wat het laatste betreft is belangrijk dat achterin bij elke zondag een aantal gespreksvragen worden gegeven die men kan gebruiken en verder staan er nog enkele aantekeningen in die belangrijk zijn bij het ontstaan van de catechismus en helemaal aan het einde is nog een register (zeer belangrijk) die het opzoeken van namen en onderwerpen vergemakkelijkt.
Iets over de inhoud
Het is jammer genoeg niet mogelijk om een uitgebreide bespreking van de inhoud te geven omdat dat in een kort bestek orimogelijk is. Daarom hebben we er een zondag uitgelicht en wel zondag 21. Ven belang is dat ds Van Mechelen er op wijst dat het hier niet gaart om geloven IN de kerk, maar dat gevraagd wordt: wat gelooft gij VAN de heilige, algemene, christelijke kerk. De uitverkiezing wordt gezien als een kiezen van God door Zijn Zoon Jezus Christus die de uitverkorenen vergadert. Benadrukt moet ook worden dat de gemeente door Geest en Woord wordt vergaderd, beschermd en onderhouden. De Geest gaat voorop. Er kunnen, aldus J.v.M., meerdere ware kerken op een plaats zijn, maar ze hebben wel de roeping elkaar te zoeken. Al acht de schrijver de term 'onzichtbare kerk' makkelijk aanleiding te geven voor misverstanden, toch kan hij er niet omheen, als hij spreekt over de grenzen, het geloof en de toekomst van de kerk. Ook de onderscheiding strijdende en triomferende kerk mag z.i. wel gebruikt worden, maar wel met het nodige onderscheid.
Kritiek
Al hebben we het boek met veel waardering en respekt doorgenomen toch zijn er nog wel enkele punten waar we even de vinger bij willen leggen: 1. Het zou aanbeveling verdienen om het geheel nog systematischer te ordenen. Bijv. direkt na de tekening de verklaring ervan zodat het effekt ervan nog groter wordt.
De hoofdgedachte en de verklaring van de moeilijke woorden daarna, waarbij het aanbeveling verdient om de woorden en hun verklaring naast elkaar te zetten en tenslotte de werklijnen met teksten en bijbelverhalen te geven.
2. Niet alle tekeningen zijn even doorzichtig en het zou dan ook goed geweest zijn om bij alle tekeningen een korte toelichting te geven, vooral ook bij zondag 12 a en b, c en d is de uitleg niet helemaal duidelijk. Bij zondag 13 staat de uitleg direkt onder doe illustratie, maar er staat geen kopje boven.
3. Op pag. 273, punt 9 zegt de schrijver dat vraag 80 over de mis er later aan is toegevoegd, met name na het concilie van Trente.
Had hier niet wat meer over gezegd kunnen worden?
Een drukfout staat op pag. 275: behandelende onderwerpen i.p.v. behandelde onderwerpen.
Een boek van grote waarde!
Ondanks enkele kleinere punten van kritiek zijn we erg blij met het uitkomen van een dergelijk boek. Het geeft ons veel informatie, maar wat vooral belangrijk is: de schrijver wil zich stellen op gereformeerd standpunt en daarom kunnen wij vertrouwen hebben in het geheel. Nogmaals, de grote waarde van het werk zit vooral in de gegeven tekeningen en in de opzet van het boek: hoofdgedachte, woordverklaring, tekstmateriaal, bijbelverhalen en de informatie die ons door vraag en antwoord wordt aangereikt. Wij wensen de schrijver van harte geluk met de uitgave van dit werk en wij hopen dat het ook in onze kerken veel gekocht zal worden.
A. v. d. Heuvel
Ik wou dat ik een vlinder was door M. A. den Ouden-Hille.
Uitgegeven bij Wever, Franeker.
f 21,50.
In dit boek besohrijft mevr. M. H. den Ouden-Hille haar jeugd op Sumatra en haar verblijf in het kamp Bang kinang. Ze begint met een beschrijving van de plaats waar ze woonden, de prachtige natuur, de omgeving, het huis, hoe het gezin leefde. Ze schrijft dan: "Er was gemeenschap met de rijkdom van de natuur en een grote dankbaarheid, dat wij daar in dat fijne huis op die heerlijke plaats mochten wonen."
En gaat dan verder: "Maar wie weet, misschien beseffen we nog met genoeg dat het door de genade van onze Hemelse Vader was, dat we daar zo gelukkig leefden."
Ik heb hier moeite mee, en zo zijn er nog meer fragmenten, waarbij ik me afvraag of je op deze manlier Gods hand in de dingen die gebeuren, mag zien.
Een ander bezwaar vind ik de vele vreemde (maleise) woorden die in het boek voorkomen en die niet vertaald worden. Bij een volgende druk zou een woordenlijstje een goede aanvulling zijn. Erg goed beschrijft mevr. Den Ouden de angst, de honger en het leven in het kamp en vooral de bevrijding is heel indrukwekkend.
Ondanks enkele bezwaren toch wel een goed boek om te lezen. Vooral om meer begrip te krijgen voor de problemen waar deze mensen nog mee zitten.
E. Kole-Mollema