De emotie-mens
2006-01-06
In deze tijd rond kerst opnieuw een Paas-verhaal; een artikel van de Chr. Geref. evangelisatie-consulent Stefan Paas. Bij het jubileum van ‘Zendtijd voor Kerken’, dit najaar, was hij een van de sprekers over het onderwerp: het bereiken van de moderne mens. De (Vrijgemaakt) Gereformeerde Kerkbode voor Groningen, Fryslân en Drenthe van 11 november publiceerde zijn complete toespraak, een buitengewoon boeiende tekst van meer dan vijf volle bladzijden. Helaas is de redactie van Opbouw niet zo scheutig; u zult het dus met minder moeten stellen.- Jaargang 50
- nummer 1
Na een beeld geschetst te hebben van de moderne mens - dat is geen exotische diersoort, maar daar horen wij zelf bij! - stelt hij de vraag wat voor soort mensen we in deze tijd nodig hebben om aan de wereld een geloofwaardig beeld voor te houden van waar het om gaat in het leven. Hij noemt vijf dingen:
In de eerste plaats geloof ik dat we mensen nodig hebben die zich drukker maken om anderen dan om zichzelf.
Onze belangrijkste keus moet zijn dat we om ons heen gaan kijken, in plaats van navelstaren. () Meer gericht raken op het geluk van een ander dan dat van onszelf klinkt misschien heel ouderwets. De schaduw van de subassertieve sloof doemt op. Maar dat is niet wat ik bedoel.
Het gaat hier niet om mensen die zich door anderen laten gebruiken, maar om mensen die bewust ervoor kiezen om anderen te dienen. Dit werkt, vreemd genoeg, vaak bevrijdend. () Wanneer we er bewust voor kiezen om ons druk te maken om anderen, niet uit angst of uit behoefte aan waardering, maar uit liefde voor Jezus en uit dankbaarheid, zullen we merken dat we los komen van de angst om status te verliezen of niet aardig gevonden te worden. We vergeten onszelf en zo vinden we onszelf juist terug.
In de tweede plaats hebben we mensen nodig die hebben geleerd dat pijn en moeite onmisbaar zijn voor echt geluk. Wat gemakkelijk gewonnen wordt, levert in het algemeen weinig levensvreugde op. Een leven waarin elk risico onder controle is, is een angstig, krampachtig en saai leven.
Volwassen zijn betekent dat we niet alles tegelijk willen. Je bent het gelukkigst wanneer je niet gericht bent op comfort en geluk. Zo is het ook met gezondheid: mensen die nooit met hun gezondheid bezig zijn, zijn misschien niet gezonder dan anderen, maar ze voelen zich vaak wel beter. () Ik denk dat het () in onze cultuur weer tijd wordt voor een wat stoerdere theologie van het lijden. Zo’n theologie is niet zozeer gericht op het verklaren van het lijden, maar veel meer op het vinden van wegen door het lijden heen. Hoe gaan we ermee om?
Hoe kan iets goeds uit iets slechts tevoorschijn komen? Aanvaarding van narigheid is de eerste voorwaarde voor geluk.
In de derde plaats hebben we mensen nodig die weer hebben leren wachten. Dit zijn mensen die het leven hier en nu op een gezonde manier kunnen relativeren, omdat ze weten dat het niet opweegt tegen wat komt. Zij weten dat verlossing van buiten onze wereld en van buiten onze mogelijkheden komt. Zij schrikken er dus niet al te erg van als hier dingen mislopen. Zij kunnen er meer van genieten wanneer dingen goed gaan. () Zo’n manier van leven brengt ons af van een gerichtheid op onverwijlde bevrediging van onze behoeften, onmiddellijke ervaring van God enzovoort.
Zulke mensen kunnen bidden, bijbellezen, dienen, zonder steeds God te ervaren, omdat zij hebben geleerd te vertrouwen op Gods beloften en Hem te verwachten. En juist zulke mensen zullen waarschijnlijk meer echte ervaringen van God hebben.
In de vierde plaats hebben we mensen nodig die hebben geleerd om los te laten. () Dit zijn mensen die het leven omarmen zoals het op hen afkomt. Zij hoeven niet de hele week te werken voor het weekend en het hele jaar voor de vakantie. Hun week klimt niet op naar de zaterdag, maar is ook op maandag zinvol. Christenen kunnen een andere mix van beheersing en ontspanning laten zien.
In de vijfde plaats hebben we mensen nodig die sterk zijn, maar laten zien dat ze ondanks die kracht anderen nodig hebben. Het zelfontplooiingideaal vertelt ons in zijn doorgeschoten vorm dat alleen zwakke mensen anderen nodig hebben. Het ideaal is om op eigen benen te staan, omdat alleen jij je leven kan leven zoals het geleefd moet worden. Maar we hebben mensen nodig die af durven stappen van dat toneelspel van ‘happy singles’. () Zulke mensen aanvaarden dat anderen juist belangrijk zijn om onszelf te vinden. ()
Al met al hebben we mensen nodig die weer worden als een kind. Mensen die loskomen van een voortdurende hang naar oplossingen. Mensen die weer hebben leren vragen, zich verwonderen, anders hebben leren kijken, hebben ontdekt dat de echt plezierige dingen niet te koop zijn.