Pastorale notities
1984-04-20
De duitsets noemende "Goede Vrijdag" Karfreitag. Ik heb iemand die thuis is in het duits, gevraagd waar dat woord vandaan komt. Hij legde me uit, dat "Kar" van een oude stam komt, die zoveel betekent als "zorg, klacht, schreeuw", en dat wij in het nederlands nog het woord "karig" overhebben van dezelfde stam. Vermoedelijk hebben de duitsers deze vrijdag willen "benoemen" naar Jezus' bittere klacht over het feit, dat Hij door Zijn God verlaten is geweest.- Jaargang 28
- nummer 16
Maar waarom noemen wij die dag dan "goede" vrijdag? Misschien vanwege het verzoenend karakter van het lijden aan het kruis. Maar mogelijk is het een "eufemisme"; een verhullend woord, zoals sommigen "sterven" "heengaan" noemen en zoals het Liedboek voor de Kerken het niet heeft over lijdenstijd, doch over "Tijd voor Pasen", en zoals gesproken wordt van de veertigdagentijd in plaats van over "vasten". Het zijn bloemkransen op een graf, zulke uitdrukkingen.
De "vaderen" wilden de viering niet van de Goede Vrijdag. Pas in de vorige eeuw burgerde ze in, binnen de Ned. Herv. Kerk en dan nog in het bijzonder bij de vrijzinnigheid. In oude notulen van de Geref. Kerk in Sliedrecht kun je nog lezen, hoe er afwijzend beschikt wordt op een verzoek uit de gemeente om een dienst te houden op goede vrijdag. De kerkeraad wijst dat verzoek af, omdat het een "vrijzinnige" gewoonte is. Nu behoeft dat voor ons geen bezwaar te zijn, want bloemen in de kerk, dat werd vroeger ook gezien als vrijzinnige fratsen, om van een kerstboom maar helemaal te 'zwijgen. Maar ik geloof dat de "vaderen" in hun conflict met Rome, beter begrepen hebben dan velen van ons, dat het lijden en sterven van de Heer een gebeurtenis was van één dag, die niet voor herhaling vatbaar was. Rome leeft meer bij de cyclus van de herhalingen: het offer moet steeds weer worden gebracht, de Geest almaar wéér uitgestort, Jezus moet opnieuw geboren worden, en dan in jou, en Jezus moet wederom lijden, in jouw gemoed.
De reformatorische kerken gedenken óók het lijden en sterven van de Here, maar ze doen dat aan tafel, en zonder traan of klacht, want het is een "oefenen van de heerlijke gedachtenis!"
Wij moeten er geen drama van maken. Geen herdenking van een dierbare dode. Want Hij leeft en heeft het lijden achter de rug. Waarom zouden wij dan nog zijn smarten breed uitmeten? Trouwens, wat weten wij ervan, hoe erg het was? Laten we er dus maar niet teveel van zeggen.