Feest op de Amerikaanse Synode
2011-07-29
Toen Han Horsman vanuit Nederland en ikzelf vanuit Canada vier jaar geleden de synode van onze Amerikaanse zusterkerk bezochten, kwamen wij terecht op een feest. Het 150 jarig bestaan van de Christian Reformed Church werd onder het motto ‘Grace through every generation’ groots gevierd. Dit jaar mocht ik onze kerken vertegenwoordigen en kwam opnieuw terecht in een feest van genade. Nu was het genade die verzoening en verdergaande toenadering mogelijk had gemaakt tussen de Chirstian Reformed Church en de Reformed Church of America. Er werd natuurlijk ook nog vergaderd.- Jaargang 55
- nummer 15
Zowel vier jaar geleden als nu ontvingen alle afgevaardigden ter gelegenheid van het feest een tas. Het verschil tussen die twee tassen maakt duidelijk welke veranderingen plaats vinden.
Was vier jaar geleden de tas nog geschikt voor boeken en dossiermappen vol papier, dit jaar paste er precies een laptop in. Wie geen laptop had als afgevaardigde kreeg er een te leen voor de duur van de synode, want de synode was vrijwel volledig digitaal. Ruim 100.000 vellen papier werden zo bespaard, ongeveer 12 boomstammen die in het bos konden blijven staan, en – volgens de woordvoerder van de RCA - een ton CO2 minder in de lucht.
Zuinig en zorgvuldig
Wie voor het eerst, komend vanuit Nederland, vergaderingen zoals die van de CRC-synode meemaakt, zal zich verbazen over de bijzondere vergaderregels en -procedures die gehanteerd worden. De zogeheten Roger’s Rules of Order vormen het geheim achter de bijzonder efficiënte manier van vergaderen die tot vaak heldere besluiten leidt. De formele procedures en regels passen misschien niet bij de meer informele Amerikaanse cultuur, maar zijn door de efficiënt organiserende Noord-Amerikanen toch met liefde omarmd. Dat wil niet zeggen dat in Amerika de kerkelijke cultuur nooit botst met de meer zakelijke stijl van leiden en organiseren uit het bedrijfsleven. Twee belangrijke leiders binnen de kerkelijke organisatie namen afgelopen jaar ontslag. Kwalijke geruchten over morele misstappen konden gelukkig door alle partijen met klem en overtuigend ontkend worden. Hoewel om privacy- redenen de synode niet in detail werd ingelicht, meldden insiders in de wandelgangen dat er spanning bestaat tussen degenen die een meer bedrijfsmatige stijl voorstaan en degenen die een eigen kerkelijke stijl daarin zoeken.
De spanning tussen investeren in de landelijke organisaties van het kerkgenootschap of investeren in de lokale kerk hangt daarmee samen.
Zo was er niet alleen vreugde op de CRC-synode. Waar de zusterkerk zo zuinig en wijs met tijd en papier wist om te gaan dat twaalf bomen bleven staan, moesten de afgevaardigden met lede ogen constateren dat in de kerkelijke organisatie met haar spanningen mensen soms sneuvelen.
Van nature
De natuur en het menselijk kwaad vormde op ook een andere manier een gevoelig onderwerp op de synode.
Twee professoren van het aan het kerkgenootschap verbonden Calvin College hadden geschreven over onderwerpen die verband hielden met evolutie, onder andere over de oorsprong van het kwaad. Uiteindelijk leverde het op de synode geen vuurwerk op. Wijselijk werd besloten dat Calvin College haar eigen verantwoordelijkheid had en die ook nam in de behandeling van de ontstane kwestie. Mocht dat nodig zijn, dan kan het onderwerp op een toekomstige synode terugkomen. Helaas werd dit in een enkele krant uitgelegd alsof de synode zwichtte voor het evolutionisme en Kuitert achterna ging. Dat was dus helemaal niet aan de orde.
Twee kanten
De kwestie had nog gevolgen voor het voorgestelde nieuwe ondertekeningsformulier voor ambtsdragers. Omdat het formulier voor Calvin College erg belangrijk geweest was in het afhandelen van de controverse, besloot de synode het voorgestelde formulier toch nog eens terug te sturen naar de commissie die het had gemaakt, om de tekst aan te scherpen.
Bij de behandeling van enkele voorstellen voor verandering van de kerkorde naar aanleiding van het besluit kinderen aan het avondmaal te laten, maakte de synode een beweging de andere kant op. In het kerkorde-artikel over het doen van openbare geloofsbelijdenis werd namelijk bepaald dat belijdeniskandidaten mondeling moeten instemmen met de belijdenisgeschriften.
Hoewel dat geen nieuw voorstel was, maar al heel lang in de kerkorde stond, werd het toch geschrapt.
Vanuit de missionaire praktijk van veel kerken werd het teveel van het goede geacht om nieuwe gemeenteleden de drie formulieren van enigheid te laten onderschrijven.
Genade door de generaties
Opmerkelijk dus dat de synode wat de binding aan de belijdenis betreft twee richtingen op bewoog. Opmerkelijk ook dat van alle voorstellen voor verandering van de kerkorde ten behoeve van kinderen aan het avondmaal alleen een al bestaande regel werd weggestemd. Daarmee was een historisch moment aangebroken waarmee definitief kinderen aan het avondmaal mogen aangaan in de CRC. En dat met grote meerderheid.
Wat dat aangaat had de synode haar motto van 2007 weer van stal mogen halen: ‘Grace through the generations’, nu dus ook aan het avondmaal gevierd. En dat alles dankzij een bijzonder wijs opererende studiecommissie met haar nadruk op het vieren van het avondmaal, passend bij leeftijd en kunnen. Daarmee wist de commissie recht te doen aan zowel de plaats van kinderen in Gods verbond als de ernst van Paulus’ woorden in 1 Korintiërs 11. Er blijft een vorm van openbare geloofsbelijdenis bestaan, maar die vormt niet langer de toegang tot het avondmaal. En naast de belijdenis van het geloof bij de overgang naar de volwassenheid wordt er in de CRC nu ook ingezet doen van belijdenis en het vieren van mijlpalen op meer momenten in het leven van de gemeente en de gemeenteleden.
De commissie kreeg van de synode nog twee jaar de tijd om gemeenten en gezinnen toe te rusten bij de geloofsopvoeding van de kinderen.
Een historische avondmaalsviering
Vanwege de toenadering van de twee grootste Nederlandse immigranten kerkgenootschappen, CRC en RCA, stonden veel van de overdenkingen en vieringen tijdens de synode in het teken van genade en verzoening. Beide kerkgenootschappen hadden besloten hun synodes aaneengesloten in hetzelfde gebouw te houden. Daardoor was het mogelijk om op de laatste synodedag van de CRC en aan het begin van de synode van de RCA een gezamenlijke viering te houden. Dat beide kerkgenootschappen niet alleen kloven tussen Nederlandse immigranten overbruggen, maar ook etnische en raciale kloven, werd opvallend duidelijk toen de preek tijdens deze bijzondere verzoeningsdienst gehouden werd door een Afro-Amerikaanse RCA-predikant.
Maar niets sprak zo krachtig in deze dienst als de gezamenlijke viering van het avondmaal. Dat avondmaal vormde het hoogtepunt van een synode die opnieuw in het teken mocht staan van genade.
Ds. Peter Sinia is predikant van de NGK Ede, lid van de Commissie voor contact en samenspreking met andere kerken en was van 2004 tot 2008 predikant in de Christian Reformed Church.