Opbouw - Een blad om te lezen! (1)
1986-12-05
Nu ik als voorzitter van de persvereniging voor de laatste keer deze jaarvergadering mag leiden, heb ik er behoefte aan mijzelf rekenschap te geven en aan u rekenschap af te leggen van de motieven en de inzichten die mij hebben geleid in de jaren dat ik als bestuurslid en voorzitter Opbouw heb mogen dienen.- Jaargang 30
- nummer 47
Daarvoor neem ik mijn uitgangspunt in de statuten van onze persvereniging.
- Artikel 2: het Grondslagartikel luidt als volgt: De grondslag van de vereniging is de Heilige Schrift, in de zin van de drie formulieren van enigheid beleden als het woord van God.
- Artikel 3: Doel en middelen zegt:
1. Het doel van de vereniging is mee te werken tot de opbouw van het gereformeerde leven.
2. De vereniging tracht dit omschreven doel te bereiken door het uitgeven van een blad dat fungeert als opinieblad binnen de Nederlands Gereformeerde Kerken en daarbuiten.
Het blad Opbouw - ons bladbeweegt zich bij wijze van spreken binnen de ruimte die wordt bepaald door drie markeringen:
- het is een blad voor de Nederlands Gereformeerde kerken;
- het dient de opbouw van het gereformeerde leven;
- het vindt zijn grondslag in de Heilige Schrift.
Bij ieder van deze markeringen maak ik een aantal opmerkingen.
Opbouwen de Nederlands Gereformeerde kerken
Opbouw is een blad voor de Nederlands Gereformeerde kerken.
Dat impliceert drie dingen.
In de eerste plaats wordt met deze uitspraak de simpele erkenning gegeven dat het bestaansrecht van het blad gevonden wordt in het feit dat het fungeert als blad van en voor de Nederlands Gereformeerde kerkgemeenschap.
Zonder Nederlands Gereformeerde kerken, geen Nederlands Gereformeerde lezers. En zonder deze lezers geen blad Opbouw.
Zoals De Wekker het blad is van de Christelijk Gereformeerden en De Reformatie van de Vrijgemaakten, zo is Opbouw dat onder ons. Daar zit niets principieels aan - alsof het niet anders zou mogen. Neen, het is de nuchtere konstatering dat ieder bladzijn eigen doelgroep van lezers heeft.
Dit gezegd hebbende - en dat is mijn tweede opmerking - zal Opbouw er goed aan doen om dan ook deze Nederlands Gereformeerde kerken te dienen.
Wij vormen in dit land een kleine, kerkelijke gemeenschap. We zijn in een aantal opzichten als gemeenschap kwetsbaar.
Laat dan Opbouw werken in de weg wat bindt en niet wat verdeelt.
Laat Opbouw eveneens attent zijn op datgene wat de herkenbaarheid van deze kerkgemeenschap kan bevorderen. Wat er groeit aan samenhang en eenheid en identiteit moet bevorderd worden.
Opbouw zal in die kontekst fungeren als opinieblad. Ik kom daarmee tot mijn derde opmerking.
Want eigen herkenbaarheid, eigen identiteit, eigen funktie wordt in Opbouw vooral ervaren als een aangeboden mogelijkheid.
Die eigen' identiteit wordt niet gezocht. als de doelstelling van ons blad; die is veel breder, de opbouw van het gereformeerde leven.
Die eigen identiteit wordt zeker niet gezocht ten koste van andere reformatorische of evangelische gemeenschappen. Jezelf profileren door op anderen af te geven!
Dat is iets wat wij hartgrondig dienen te verfoeien. Wij kennen die mentaliteit voldoende uit de ontstaansgeschiedenis van onze kerken en de ontstaansgeschiedenis van dit blad om er alert op te kunnen zijn. Daarom is ons blad 'slechts' opinieblad en daarom kan het ook fungeren in een lezerskring buiten onze kerken.
Tot opbouw van het gereformeerde leven
Zo staat het iedere week in de kop van het blad. Het is tegelijk de statutaire doelstelling van de persvereniging .. Voorwaar geen geringe doelstelling.
Ook over dit 'markeringspunt' maak ik een paar opmerkingen:
Opmerking 1:
Er is in de statuten géén definitie gegeven wat gereformeerd leven is. Maar het is eerlijk te onderkennen dat de oprichters van Opbouwen hun opvolgers daarmee méér op het oog hadden dan christelijk leven.
Gereformeerd leven is die vorm van christelijk leven die in dit land en in onze kring gestempeld is door 400 jaar reformatie, 150 jaar afscheiding, 100 jaar doleantie en 40 jaar .vrijmaking.
Het is een levens- en kultuurvorm waarvan de kontouren zichtbaar zijn geworden in kerken, in organisaties, in gedragsen omgangsvormen en in de levens-
en wereldbeschouwingen van mensen. En daarmee stuiten' wij dan rechtstreeks op een situatie die ons in verlegenheid brengt.
Deze gereformeerde wereld verkeert zowel kwantitatief maar ook kwalitatief in een proces van ontbinding.
Dit ontbindingsproces gaat onze deuren niet voorbij. Het zijn ook onze kinderen die behoren tot de kerkverlaters. Trouwens niet alleen de kinderen, maar ook de ouders blijken afstand te nemen van het gereformeerde leven.
Weliswaar moeten wij oppassen voor generalisaties. Er zijn kringen en kerken waar de duurzaamheid van deze gereformeerde levenskultuur sterker blijkt te ziin dan elders. Maar toch ... L Wat moet nu een blad met als doelstelling - de opbouw van het gereformeerde leven -. in zo'n situatie?
Zijn de zwakheden en de' konflikten en de beperkingen van de gereformeerde wereld ons niet zo duidelijk geworden dat wij dit ideaal inmiddels hebben losgelaten?
En zijn de wonden en de beschadigingen als gevolg van die konflikten misschien nog zo gevoelig dat wij alleen nog maar pijn kunnen voelen?
Is het reisdoel misschien een station dat al gepasseerd is?
Opmerking 2:
Deze verlegenheid dwingt ons tot bescheidenheid .. Iedere scribent zal zich daarvan bewust moeten zijn. En iedere lezer zal al lezend zich zo zijn oordeel kunnen vormen.
Opbouw hoeft niet iets te verdedigen, hoeft geen standpunten of inzichten of belangen te beschermen die niet te verdedigen zijn. De bescheiden opdracht van Opbouw kan wèl zijn om als instrument te dienen, tot vorming van christenen. Een middel tot kultuuroverdracht. Het is goed om kennis, inzichten en ervaringen uit het gereformeerde leven zowel van binnen Nederland als buiten Nederland over te dragen aan nieuwe generaties.
Het onderstreept enerzijds de kontinuïteit in de geschiedenis van kerk en samenleving en het bemoedigt de toekomstige generaties dat zij niet helemaal opnieuw hoeven te beginnen. Anderzijds belicht het de breedheid en de spreiding van gereformeerd leven in tijd en plaats.
Opbouw kan er eer mee behalen om aan deze bescheiden doelstelling bij te dragen.
(wordt vervolgd)