Carol
1986-12-19
Van alle christelijke feesten wordt het Kerstfeest wel het hoogste gewaardeerd, vanwege zijn blijde combinatie van religieuze viering en sociale tradities. Elk jaar opnieuw wordt de geboorte van Jezus Christus uitgeroepen met vreugde, met kerkdiensten, gebeden en kerstliederen, en poëzie en beeldende kunst, thuis en in samenkomsten - en dat gepaard met een brede scala van kerstgebruiken. - Jaargang 30
- nummer 49
De voorgaande uitspraak komt niet van een kansel, niet uit een kerkblad, maar uit een folder waarmee de Britse Posterijen haar serie kerstzegels-1986 aankondigen. Het is hier namelijk heel gebruikelijk, in officiële publicaties ronduit te spreken over de historische geboorte van onze Heiland. Op dit punt althans kunnen veel landen iets van dit eilandenrijk leren.
Op andere punten - dit moet eerlijkheidshalve ook worden genoemd - is het traditionalisme.hier vaak sterker dan het persoonlijk geloof. De uitbundige kerstviering is inderdaad meer sociaal dan religieus: een prins of prinses ontsteekt de feestverlichting in London, de middenstand wil het jaar nog even goed maken, de winkeliers bieden onbeschaamde kerstkoopjes, de banken geven speciale credieten, en alle families steken zich diep in de schuld, zelfs als de kerstschuld van het vorige jaar nog niet is afgewikkeld.
Dit geconstateerd zijnde kunnen we verder gaan met wat bij ons thema past: het dichten, schrijven, componeren en zingen van kerstliederen, die in dit land gaarne carols heten.
Een carol is een lied, een ballade, verhaal of legende, die in het kerstgebeuren zijn begin nam, om verder te' gaan op eigen compas. Soms is er maar weinig heilige historie aan te vinden. Maar soms ook ademt zo'n carol een kinderlijke bewogenheid, liefde tot het Kerstkindeke, die de moeite van het nadenken loont.
-o-
Die carols ontstonden lang voor de middeleeuwen, toen de kerkelijke zang, meestal in het Latijn, langs de gemeenten bleek heen te gaan. Die gemeenten eisten haar eigen aandeel in de kerstviering op: ze gingen op de kerkelijke melodieën eigen teksten zingen. Zo ontstonden de mengvormen. Een bekend en fraai voorbeeld van die mengvorm is het vroeg-Duitse ,,In dulci juilo”, met zachte jubel. De tekst luidt:
In dulci jubilo,
Nun singet und sagt so:
unseres Herzens Wonne
leit in preasepio,
und leuchtet wie die Sonne
in matris gremio.
Alpha es et O,
alpha es et O.
Een ander overbekend voorbeeld van een kerstvertelling is die van Charles Dickens, “A Christmas Carol”. Het (niet gezongen) verhaal gaat over een vrekkig zakenman, die bij het kerstfeest zijn onsociale levenswijze inzag, veranderde, en zijn arme klerk – die bij een kaars moest lezen en schrijven en zich teven verwarmen – een forse verhoging en een beter bestaan gaf. U ziet hier de kerstboekjes voor de zondagsscholen ontstaan.
Op de manier van de mengvormen hebben de ,,leken” in Wales en Ierland, in Schotland en Engeland de eeuwen door hun eigen kersballaden gemaakt. Elke eeuw gaf zijn eigen karakter aan de carols. Soms zijn er wedstrijden voor scholen gehouden; het resultaat is dan vaak kinderlijk – maar soms ook verrassend, veelbelovend of ontroerend.
Vandaag geven we een kleine Schote Carol door, die door Katherina Davis, Henry Onorati en Harry Simeone gezamenlijk is geschreven. Deze Carol is hier zeer geliefd en heet The little Drummerboy", U kunt hem horen voorgedragen door koor, solisten, orkest en zelfs door Pipe- en drumbands. De tekst luidt:
Come, they told me, parum pum pum pum,
our newborn king to see, parum pum pum pum,
our finest gifts to bring, parum pum pum pum,
to lay beiare the king, parum pum pum pum,
rum pum pum pum, rum pum pum pum,
so to honour Him, parum pum pum pum,
when we come.
Baby Jesus,
parum pum pum pum,
I am a poor boy too, parum enz.
I have no gift to bring .
that 's fit to give a king .
Shall I play for you ...
on mydrum?
Mary nodded, parum puin pum pum,
the Ox and Lamb.kept time .
I played my drum [or Him .
I played my best for Him .
Then He smiled at me, '
me and my drum.
Mag het even vrij vertaald worden? "Ga mee, zeiden ze, onze nieuwgeboren koning bezoeken. We leggen onze geschenken voor hem neer en eren hem als we komen'. - Kindje Jezus, ik ben ook maar een arme jongen, ik heb geen geschenken die bij een koning passen. Maar zal ik voor je op mijn trommel spelen?
- Maria knikte, os en schaap zwaaiden de maat en ik sloeg de trommel voor Hem, deed mijn best voor Hem. Toen glimlachte Hij tegen mij, tegen mij en mijn trommel!" , '
Zoals u merkt loopt elke regel uit op de trommelslag parum pum 'pum pum.
Dat geeft aan de carol een marciaal karakter; geeft het geheel ook een sterke constructie, een eenheid, vastbeslotenheid en ... aan het slot een dankbare verwondering. De laatste drie woorden vind ik het mooist van alles: de jongenis niet trots of verwaand - maar deelt de dank van het Christuskind samen met zijn trommel. Het doet denken aan César Franck, die na een kerkdienst zijn orgelklavier kon kussen.
We moesten het muziekbeeld verkleinen, om binnen de perken te blijven.
Maar als u het lied wilt zingen en spelen (u moest het maar doen) dan laat het zich gemakkelijk met een kopieerapparaat vergroten. U kunt het ook overschrijven.
En veel genoegen.