Voortdurend verlangen
2011-08-19
Vijftien jaar geleden werd het Evangelisch Werkverband (EW) opgericht door een aantal predikanten, die verlangden naar vernieuwing voor de (toen nog) Samen op Weg kerken. Bij die gelegenheid verscheen een bundel, genaamd Evangelisch Manifest. Het boek Voortdurend verlangen zou je kunnen beschouwen als een update.- Jaargang 55
- nummer 16
Het is indrukwekkend om te zien hoe het Evangelisch Werkverband is uitgegroeid tot een volwassen organisatie.
Van een met argwaan bekeken clubje is het een heuse ‘richting’ geworden binnen de huidige Protestantse Kerk van Nederland, waarmee gerekend wordt.
Er is een grote stroom vormingsmateriaal richting de gemeenten gegaan, ten behoeve van de kleine groepen, waar het EW een warm pleitbezorger van is.
Maar het EW levert ook cursusmateriaal dat gemeentebreed gebruikt kan worden, bijvoorbeeld over de dienst der genezing, of over gebed. En natuurlijk de uitgave van de Evangelische liedbundel, een niet geringe prestatie voor een organisatie die toch voor een groot deel moet draaien met vrijwilligers.
Genezing en bevrijding
In Voortdurend Verlangen komen veel van die aspecten van het werk van het EW aan de orde. Wie snel wil weten wat er in die kringen gedacht wordt over bevrijdingspastoraat, kan hier terecht bij het zeer lezenswaardige artikel van Rob Kranen, predikant in Vriezenveen, over ‘De dienst van genezing en bevrijding’. Terecht wijst hij erop, dat dit tijdens de theologiestudie een onderbelicht (of geheel genegeerd) onderdeel is, terwijl de raakvlakken met de theologie in de uitoefening van het predikantschap talrijk zijn. Het maakt nogal wat uit hoe je hierover hebt leren denken voor de wijze waarop je je werk doet als predikant! Wie een keer oog in oog gestaan heeft met de 'boze geesten in de hemelse gewesten', zoals de auteur, en dan merkt dat hij daar totaal niet op voorbereid is, zal maar al te graag kennis nemen van deze door ervaring gewonnen Bijbelse inzichten.
Liedcultuur
In het artikel ‘Van lofzang tot klaagzang’, van Tjitte Wever (Bant), ontbreekt de zelfkritiek niet richting de evangelische liedcultuur. Het biedt een interessant overzicht van nieuwe ontwikkelingen in de liturgie door de ontmoeting met andere tradities en culturen. Het is tevens een oproep tot bezinning om de eigen wortels serieus te nemen. Daarbij wordt teruggegrepen op de Reformatie maar ook verder gekeken naar wat wij daarbij van Israël kunnen leren.
Israël
Hier komt een notie om de hoek kijken die voor het EW belangrijk is: zonder Israël geen vernieuwing. Persoonlijk vind ik dat je daarin kunt doorslaan. Volgens mij worden middel en doel daar verward. God heeft Israël verkozen om daarmee de hele wereld te bereiken. De kerk is de opvolger van het Joodse volk in het heilsplan van God. Dat is geen vervangingstheologie maar vervullingstheologie. Ik zie niet dat er voor Israël nog een aparte rol zou zijn weggelegd naast die van de kerk. Als beweging die vernieuwing van de kerk nastreeft wil je je toch niet afhankelijk maken van een omstreden interpretatie van de huidige politieke geschiedenis? Natuurlijk heeft Gods heil alles te maken met deze aarde, en ook ik geloof van harte dat onze aarde zal worden herschapen tot een wereld waar gerechtigheid woont. Maar om dan te zeggen met Henk Poot (Oosternieland) : ‘De grote veranderingen in de wereldpolitiek bewijzen dat de weg van Israël niet aan God voorbijgaat: alles (!) gebeurt en draait om Israël...’ (p.99)? We zullen wel zien, denk ik dan. Het is best mogelijk dat God als voorbereiding op Jezus' komst nog nieuwe pijlen op zijn boog heeft, die nu nog niemand heeft voorzien. Maar voorlopig houd ik het er maar op dat de rol van Israël als apart volk uitgespeeld is in Gods plan. Volgens mij kent het Nieuwe Testament maar één volk van God, bestaande uit bekeerde heidenen en bekeerde Joden: het ware nageslacht van Abraham (Galaten 3:6-9, 27-29).
Herkenning
Er zou veel meer te zeggen zijn over dit onderwerp en over tal van andere onderwerpen die in dit boek ter sprake komen. Benno van den Toorn, hoogleraar charismatische theologie aan de VU, maakt in zijn artikel ‘Evangelische theologie als bron van geestelijke vernieuwing’, het onderscheid tussen de evangelische spiritualiteit en de theologische bezinning die daarop gebouwd is. In het belang van de centrale geloofswaarheden, zoals de centrale plaats van het kruis of de noodzaak van bekering, herkennen veel evangelischen elkaar, terwijl in de reflectie over wat dat dan precies betekent, de wegen uiteen kunnen gaan.
Laat ik ermee besluiten, dat wat mij betreft de herkenning veel groter is dan de verschillen die je soms proeft in de uitwerking. Ik wens het oudere zusje van New Wine nog veel vruchtbare jaren en zie uit naar de tijd dat vernieuwingsbewegingen niet meer nodig zijn, omdat de kerk weer vol is van de Geest die leven geeft en leven doet.
Esbach, H. (red.) (2011),
Voortdurend verlangen, Geestelijke vernieuwing in de Protestantse Kerk.
Boekencentrum Zoetermeer. 280p. € 19,95.
Ds. Dick Westerkamp is predikant van de NGK Houten en betrokken bij New Wine.