Pastorale zorg voorbij de schaamte
2006-01-20
Zonde draagt nogal eens het kenmerk van stiekemheid met zich mee. Zeker als het gaat om seksuele zonde is dat het geval. We stoppen het weg in de hoeken van onze gedachten. We willen het niet toegeven naar anderen. We willen het niet vertellen tegen God.- Jaargang 50
- nummer 2
In Psalm 32 gaat het om de zegen van de schuldbelijdenis. David zweeg een tijd over zijn (onder andere) seksuele zonde. Dat leek hem toen een goede oplossing, een manier om te (over) leven. Later zegt hij hiervan: 'zolang ik zweeg, kwijnde mijn gebeente weg' (vers 3). David verkommert. Zijn vrede met God staat op de tocht; zijn levensvreugde verpietert en zijn geloofskracht verschrompelt. Hoe komt dat? Hij zwijgt over zijn zonde.
Hij heeft dan de pastorale vinger van de profeet Nathan nodig. Die doorbrak de vicieuze cirkel van zwijgenverpieteren - Godsvervreemdingmensvervreemding. David gaat spreken, schuld belijden, zich openen naar God en naar de naaste. Dat is een zegen. Maar niet alleen voor David!
Digitale biechtstoel
Pastorale hulp kan (voor een deel) plaatsvinden op afstand. Sinds 2000 heeft ondergetekende een website.
Vanaf het begin kwamen er vragen binnen over seksualiteit. Dat hangt zonder meer samen met de anonieme wijze waarop je vragen kunt stellen en je hart kunt luchten. Een dominee online is nog wat anders dan een dominee aan de andere kant van de tafel. Nogal eens begint een bericht met 'Wat ik tegen u vertel, heb ik nog nooit tegen iemand anders verteld.' Ze zijn nogal eens verstuurd in de kleine uurtjes 1:34 uur, 2:16 uur. 'Ik ben een man van dertig die worstelt met porno. Ik ben christelijk, heb een lieve vrouw, maar ik heb een groot probleem.' Wekelijks komen dit soort verhalen binnen. Wildvreemde mensen storten maar zo hun hart bij je uit, soms wel 2 à 3 kantjes vol met teleurstelling en pijn, met verhalen van gesneuvelde voornemens en strompelende relaties. Langs deze weg van digitale hulpverlening kan heel veel goeds gebeuren, al blijft het altijd hulp op afstand. Het wezenlijke pastorale gesprek is face to face, waarin je samen de bijbel leest en bidt tot God.
Bewustwording
Op de site en in persoonlijke gesprekken komt duidelijk naar voren wat iemand met seksverslaving verspeelt. Vrede met God, geloofsvreugde, een gelukkig huwelijk, de rol die je koestert als vader/moeder, geld dat je voor veel betere doelen kunt gebruiken, verlies aan vriendschap en intimiteit en de ontwikkeling van je persoonlijkheid.
Dat is toch teveel voor een verslaving die even een kick geeft en je heel veel uren kluistert aan een begoocheling, een zondige fantasie. Dit wil God toch niet?! Ik wil pleiten voor openheid op het gebied van internet en seksverslaving.
Noem het maar ontstiekemen, een woord dat niet in de Woordenlijst Nederlandse taal staat, maar wel precies weergeeft wat ik bedoel. Helemaal in lijn met wat de bijbel zegt over het doorbreken van de stilte als het om de zonden gaat. Seks is een sterke kracht en heeft de potentie in zich een eigen leven te gaan leiden, los van God. Daarom is openheid zo belangrijk, richting God en mensen.
De vrouw van 'Ik ben een vrouw van 36 en moeder van drie kinderen, mijn man en ik zijn al vele jaren gehuwd. Als ik al deze verdrietige verhalen lees (op mijn site, ejvdl) dan geeft me dat hoop, omdat ik nu weet wat een strijd mijn man doormaakt. Ik weet namelijk al heel lang dat hij op tv, en sinds kort internet, porno bekijkt, maar hij heeft dat altijd verloochend, en dat maakte mij ziedend. Maar nu zie ik door deze verhalen hoe moeilijk het is om het ook daadwerkelijk toe te geven. Ik wil aan alle mannen vragen die seksverslaafd zijn, en getrouwd zijn, of ze met hun vrouwen willen praten over hun strijd. Ook wij vrouwen zijn niet zonder zonde, en wij verlangen naar openheid, vertrouwen. Samen kunnen wij er zeker uitkomen.’ |
Helpen en geholpen worden
Intermenselijk raakt het komen tot openheid twee personen, namelijk degene die gaat opbiechten en degene die dit aanhoort. De laatste positie is geen gemakkelijke, zeker niet als het gebeurt binnen het huwelijk of een verkering. Het ergste is als iemand boos reageert met: 'Dat had ik nooit van je verwacht en ik wil dat je hier subbiet mee stopt. Punt uit. Ik wil hier niet meer over praten'. De bijbel wijst een andere weg. Ik denk aan Jacobus 5:16, waar staat 'Belijdt elkaar uw zonden en bidt voor elkaar'. Dit gedeelte schept openheid, zowel in het pastoraat (predikanten/ ouderlingen/ gemeenteleden) als breder. Het huwelijksformulier spreekt niet voor niets over 'helpen en bijstaan in alles'.
Maar ik kan me situaties indenken waarin een openheid als boven genoemd niet 'kan' en een ander vertrouwenspersoon nodig is. Daarbij mag echter angst of zelfbehoud niet de drijfveer zijn. Wel kan de psychische of lichamelijke conditie van de echtgenoot/echtgenote een reden zijn om 'uit te wijken'.
Verdere hulp
Persoonlijk zou ik het toejuichen wanneer collega's meer doen aan preventie op het gebied van internet en seksverslaving. Dit kan door het plaatsen van opiniërende artikelen, ervaringsverhalen (uiteraard met instemming van de betrokkene) en door het wijzen van een weg uit de verslaving, uit dit dal van de schaduwen des doods.
Na deze eerste linie van zorg komt de pastorale linie waar een stuk pastorale zorg gegeven kan worden in één of meerdere gesprekken. Mocht het nodig zijn vanwege de zwaarte van de problematiek/verslaving, dan kan vervolgens een doorverwijzing plaatsvinden naar professionele hulp. Omdat seksverslaving een vorm van verslaving is, is zij vaak erg hardnekkig. Wanneer mensen blijven worstelen is het goed om christelijke hulp in te schakelen. Verslavingen ontstaan namelijk vaak als een antwoord op pijnlijke gebeurtenissen. Herstel vindt in deze gevallen pas plaatst als de verslaafde ook leert hier anders mee om te gaan.
Erjan van der Linde is predikant sinds 1993 en is vanaf 28 augustus 2005 predikant van de Samenwerkingsgemeente Rotterdam-Alexanderpolder. Sinds 2000 heeft hij een eigen internetsite (www.dlinde.nl/seks) met vooral ervaringsartikelen over internetseksverslaving. Hij heeft hulp van 2 mensen bij het beantwoorden van vragen die op deze site komen. Jaarlijks bezoeken zo'n 15.000 mensen zijn site.
Wat kan ik eraan doen? 1. Vergeving Van belang is inzien dat deze vorm van seksualiteit niet naar Gods bedoeling is. Breng deze zonde biddend bij de Here Jezus. Ook wanneer je terugvalt in dezelfde zonde! 2. Anders leven Breek met deze zondige levensstijl door het van God alleen te verwachten. Juist omdat je het alleen niet redt en je jezelf zo vies kunt tegenvallen. 3. Jezelf helpen Neem praktische maatregelen: - Schaf een filter aan. Deze is niet dicht, maar wel voor 80-95%. Dat scheelt al een heleboel rotzooi. - Delete plaatjes, wis de geschiedenis in Explorer, wis de bestanden, leeg de prullenbak van de computer. - Zet de computer uit als je hem niet meer nodig hebt. - Maak jezelf geestelijk weerbaar. Bid dagelijks om discipline en matigheid. Maak een opstartscherm met een bijbeltekst of biddende handen. 4. Vraag anderen je te helpen Oefen jezelf in intimiteit. Vind geborgenheid bij een ander. Vertel het aan iemand die je vertrouwt. Dat kan je predikant of ouderling zijn, je vrouw of man, een vriend of collega. Juist dat stiekeme stimuleert de verslaving. Open jezelf. Denk aan Psalm 32! |