Gods wegwerkers
1984-05-04
Reeds lang was ik van plan geweest de naoorlogse nieuwbouw van mijn geboortedorp te doorkruisen.- Jaargang 28
- nummer 18
En nu was het zover!
Vanuit een bekend punt gestart!
En maar lopen.
Maar na een half uurtje ben je de kluts kwijt.
De kerktorens doen me vermoeden waar ik ben.
Was hier niet de boomgaard van de burgemeester, wiens sterappeltjes zo zoet smaakten?
Die singel daar tussen de bungalows is dat de vliet waar we stekelbaarsjes en salamanders vingen?
Nu straten.
Leuke huizen, rotstuintjes en groenvoorziening.
Duizenden huizen in de vroegere polder.
Wat is de mens machtig.
Hij verandert het aanschijn der aarde.
Ps.8.
Ik zie de rijen auto's.
Die woonkamers zien er zo gezellig uit.
Leuke afrikaantjes in de tuinen.
Maar hoe komen die mensen aan hun brood.
Wat doen ze en waar verdienen ze hun loon?
Is het niet een wonder dat er vraag is naar hun kunnen en dat zij een arbeidsplaats hebben waaruit o.a. betaald kan worden dit woongenot?
Is hun werk een dienstverlening?
of een exportprodukt?
Werkt de vader buiten-af of is hij om 5 uur thuis?
Wat een wir-war van lijnen waarlangs arbeid tot loon verloopt!
Dit zijn overpeinzingen bij een wandeling door een dorp ..
Maar er zijn honderden dorpen in ons land.
Daarbij grote steden.
14 miljoen mensen in dit land.
Wie regelt dat werk dan?
Wie regeert de lijn van werk tot loon?
Welke macht is dat?
Hoe wordt die macht gekontroleerd?
Zijn dat de vakbonden of de regering of het parlement, of het V.N.O.
of de multi-nationals?
Ja, het is een gegroeide situatie.
Prachtig gezegd.
Rusland is ook een gegroeide situatie, evenals Engeland.
Dat zegt nog niets.
AI dat samenspel van lijnen dat gegroeid is, was dat dan een gezonde groei of had het een deformatief karakter.
Vragen, vragen, steeds dieper naar de wortel van ons ekonomisch bestel.
Heeft God er nog iets mee te maken?
Heeft ons loon, heeft ons werk iets met God te maken?
Is ons werken religieus, dienst aan de HEERE?
Wat was onze opdracht dan?
Wat staat daarvan geschreven?
In Genesis 1 : 28 lees ik: En God zegende hen en God zei tot hen Wees vruchtbaar en wordt talrijk. Vervult de aarde en onderwerp haar heers over de vissen, de vogels en het kruipend gedierte Ik geef u het zaaddragend gewas en het zal u tot spijze zijn.
Hier lees ik van onze kultuuropdracht tot bouwen en bewaren, als zegen, en daarbij wordt door de HEERE ons voedsel toegewezen.
Ja maar dat was voor de zondeval.
Hoe is het toen geworden?
Wat lees ik daarvan?
Genesis 3 : 17: de aardbodem is om onzentwil vervloekt.
AI zwoegende zullen wij daarvan eten, zolang wij leven.
Doomen en distels zal de aarde voortbrengen en van het gewas zullen we eten.
In het zweet zullen we daarvan eten tot ons sterven toe.
Uit dit antwoord van God op onze opstand blijkt dat de kontinuïteit van de opdracht gehandhaafd wordt.
nl. "onderwerp de aarde en vervul haar"
maar nu zwetend, worstelend tegen de natuur in.
En nu terug
Die werkende mensen in al die nieuwe huizen zijn die niet bezig in dat proces van onderwerping van de aarde?
Ekonomie en schepping op één lijn?
Ja! Daar ligt de ombuiging.
Dan zijn de normen van de ekonomie evangelisch en niet autonoom.
Dwars daar doorheen lopen de depressies van de Prediker en de Beloften van de Psalmen en de milde wijsheid van de Spreukenverzamelaar.
In het Oude Testament wordt de vruchteloosheid van ons werken ervaren en dwars daar doorheen de vreugde aangezegd voor hen die God eren en vrezen.
Maar in Christus is er hoop.
Zie Romeinen 8 : 18-30.
De schepping, en de ekonomie als deel der Schepping ziet reikhalzend uit naar de totale verlossing.
Want zij is aan de vruchteloosheid onderworpen en is dienstbaar aan de vergankelijkheid.
Met het uitzicht dat haar zuchten en weeën voorbij zullen zijn als daar is de feitelijke realisering van de verlossing in Christus Jezus' komst.
Bewoners van nieuwe huizen en de wandelaar leeft uit die hoop Komt reisgenoten, Hoofd omhoog.
Mooi verhaal, spreker!
Eerst gaat hij wandelen in zijn geboortedorp.
Ziet dan tegenstellingen tussen de polder van zijn jeugd en de huizen van nu en komt dan tot de konklusie: Wat is de mens machtig.
En daarna begint hij te tobben over werk - loon - ekonomie, komt dan bij de schepping uit.
Zegt dan toch: Ons zwoegen is Gods opdracht en eindigt met het gezang: "Die Hoop doet al ons leed verzachten" .
Leuk hoor.
Maar waar hebben we het over?
Komt toch tot het onderwerp s.v.p.
De vraag aan mij was: Ziet u de werkeloosheid, tijdelijk of blijvend?
Mijn angstig gegeven antwoord is: De grote werkeloosheid stijgt tot 1.250.000 loongegadigden in 1985.
Dat is 22 % van het totaal aantal gegadigden.
Hel zal zo zijn dat 1 op 3,5 mens werkeloos is of wordt.
Het lijkt me in de betrekkelijkheid van ons weten beter, niet te extrapoleren, naar verdere jaren.
Geen enkele bedrijfstak heb ik gevonden die een toename verwacht van het aantal tewerkgestelden.
De metaal, de bouw, de grote vaart, de landbouw, de elektronika, de chemie, tuinbouw, voedingsindustrie, textiel, handel of welke tak' van bedrijf dan ook.
Ik geef u een afgrijselijk bericht.
Voor mijzelf heb ik doorgelezen de ruzie onder de ekonomen over de aanpak van dit onheil.
Niemand weet het: Die ekonomen zijn net als het KNMI.
Ze spreken verwachtingen uit voor morgen en weten zeker wat we gisteren beleefden aan regen en wind.
U hebt de school der bezuinigers b.v. Duisenberg, Halverstadt, Prof. Van der Zwan en die van stimuleerders: b.v. Pen, Driehuis, Schouten.
De diepe interesse alom in het vak van ekonomie lijkt wel religieus.
Men verwacht van hen de weg naar het vredige paradijs met bomen des levens.
Ik weet werkelijk niet wie gelijk heeft, hoe intensief ik hun debat ook volg.
Proevend kom ik tot de slotsom als niet-gestudeerd man, tot de aloude zegswijze: "Crisis is gebrek aan vertrouwen in de toekomst."
Gebrek aan vertrouwen geeft stagnatie.
Stagnatie geeft werkeloosheid.
Maar vertrouwen is een geestelijke situatie.
Vertrouwen in de toekomst is bijna onmogelijk zonder het Evangelie van de hoop in Jezus Christus.
Daarom heeft deze crisis een religieus aspekt.
En u rilt als u Openbaringen van Johannes leest en ziet hoeveel ekonomie er in die slotfase der geschiedenis zit verweven.
Is deze crisis niet een gevolg van de verloedering van evangelische waarden.
Is welvaart dan toch enkel en alleen een wonder, wat niet geconstrueerd kan worden door mensen, knappe mensen.
Een wonder Gods, een wonder van onze Hemelse Vader.
Een algemene gunst Gods. Algemene genade. Ja, maar, is de HEER . dan vertoornd op ons?
Heeft Hij in Zijn toom een Babylonische spraakverwarring onder de mensen teweeg gebracht.
En dan komt de angst voor het antwoord: Mag een volk dat ongeboren leven legitiem doodt nog welvaat verwachten, Wat denkt u van de valsheid van overspel als levenspatroon, dat literatuur en film en praktijk als leutig aanprijst.
Lees nu aandachtig het boek Spreuken.
Streep nu eens aan de woorden: gerechtigheid.
Een prachtig woord, een bijbels woord, een woord van hoop en moed.
Spreuken 14 : 14: Gerechtigheid verhoogt een volk.
Spreuken 11 : 18: Wie gerechtigheid zaait, heeft blijvend gewin.
Spreuken 9 : Ware gerechtigheid bouwt het leven.
En lees de Psalmen en Jesaja.
U mag al deze beloften niet versmallen tot u persoonlijk. Die beloften gelden alle strukturen waarin mensen met elkaar omgaan.
In wat ik waarneem om mij heen proef ik Toorn Gods over hun zonden, nee mijn zonden, want ik ben solidair met de mensen in hun zondeval en ook met hun zonden.
Wat zij doen, speelt in mijn hart, hoofd en ogen.
Maar dan is de werkeloosheld hopeloos.
Als dat zo is, laten we de wereld dan maar op zijn beloop.
Laten we het klooster maar ingaan cm te bidden en te zingen.
Ook dat kan niet want ik vind mijn vrouw lief en onze jongens aardig!
Ik kan ze niet missen.
Is er dan geen andere vluchtweg?
Nee, wij zijn geboren in deze wereld en we zijn er verantwoordelijk voor.
Als rentmeesters met een taak.
Werkeloosheid, een situatie zonder hoop?
Nee.
Er is een sleutel die omgedraaid kan worden, Die sleutel is het gebed!
Is dat een dooddoener?
Nee!
De HEERE laat zich vermurwen door hel gebed van zijn kinderen.
Ook de ekonomie.
Ja, kijk naar Elia. Op gebed regen na 7 jaren droogte in Israël.
Wal die droogte voor een ekonomische ramp is geweest is onvoorstelbaar.
Zie het loofhuttenfeest met al zijn uitbundigheid en uiting van dankbaarheid van Gods volk.
De HEERE wandelt door het graan en eet ervan.
Volle netten, en een vervloeking over een onvruchtbare vijgeboom.
Wijn op een bruiloft en parfums voor de zalving.
God spreekt ervan. Hij gebruikt ervan, en leert ons ervoor bidden: Geef ons heden ons dagelijks brood.
Wij mogen bidden om een nieuw hart, maar ook voor een nieuwe jas en een baan.
In onze eredienst moet het gebed niet beperkt blijven tot de bronchitis of griep maar het gebed in de gemeente mag nooit zijn zonder de ernstige bede om werk en daarin brood.
En ook niet aan uw tafel of in alle situaties waarin u hardop bidt.
Want uw vrouw en kinderen moeten horen uw zorg en dankbaarheid voor uw werk. Van onhoorbare gebeden Ieren ze niets.
Bidt zonder ophouden.
Tot vervelens toe.
God laat geen bidder staan, Ook geen volk, al zijn er daarin maar weinig rechtvaardigen.
Dal God, Zijn en uw wereld nog niet omgedraaid heeft als Sodom, is Genade.
Bidt dan rechtvaardigen!
En doe ook wat.
GlJ weet toch wel dat indien u rooit met één riem u ronddraait.
Bidden is niet een slotfase.
Lakonieke berusting.
Bij uw bidden valt er vuur uit de hemel.
Alleen u hebt een geloofsoog en -oor nodig om dit te herkennen.
Dat duurt jaren.
Gods molens draaien langzaam.
Denk eens aan Abraham in zijn vurig verlangen naar een zoon.
En wat denkt u van David, de man naar Gods hart; hoeveel jaren moest hij niet wachten op het beloofde koningschap.
Gods gebruik van de tijd is genade.
Gebed brengt zo aktualiteit.
Zo ook bij u mijn goede broeders diakenen.
Enkele suggesties hiertoe:
I. Weest nieuwsgierig naar wat andere christenen tegen de werkloosheid doen. Daarom ben ik blij dat onze binnen-verbandse broeders met hun project "Pro Deo" hier zijn om ons te vertellen van hun methodiek om broeders en zusters van hun gemeenten te helpen en te stimuleren.
II. Ga niet bewust alleen staan als et goede contacten in uw arbeidssituatie mogelijk zijn. Dus wordt lid van het C.N.V. of een andere vereniging van loongegadigden op christelijke grondslag.
in deze tijd dient een man die verantwoordelijkheid gaat dragen voor anderen, die taak samen te doen. Al is zijn baas Ned. Geref. of beter: de Spoorwegen, hij zoeke steun voor hemzelf, vrouwen kinderen bij zijn christelijke kollega's.
Deze aansporing dient u als kenner van de zonde in deze wereld hem te geven, als teken van barmhartigheid.
III. Zorg dat uw diaken-groep zo van samenstelling is dat er kennis en ervaring is, van wat het is werkeloos te zijn.
Voor de oorlog in de crisis van toen hebben broeders in de kerk elkaar veel leed bezorgd door het diakenambt te reserveren voor hen die vast werk hadden.
Het kerkgebouw werd schuldvrij gemaakt, terwijl er armen waren die trots niet geholpen wilden worden vanwege de neerbuigende aangeboden hulp.
IV. Benoem een uit uw midden tot bruggenbouwer.
Hij moet de gave hebben vertrouwen te wekken bij de schuwen en de geraakten.
Hij bezoekt de werkgegadigden onder u en registreert de sterke en zwakke punten. Nee, dat is niet moeilijk. Dat doet elke vader of moeder in zijn gezin. Waarschijnlijk onbewust maar nu doet hij het bewust.
En dan begint het gevecht om uw broeder of zuster te laten behoren bij de loonwerkenden. Bij de acht van de tien die wel werk hebben.
Iedereen uit de gemeente helpt mee.
Mondelinge informatie, geruchten, advertenties, overal waar een kans inzit, moet het snel ter plaatse zijn bij de diaken-bruggenbouwer.
Laat de telefoon rinkelen.
De kerk is geen statische Zondagsgroep maar een werk in uitvoering.
Dynamisch, rusteloos, ook in deze.
De bruggenbouwer wacht niet af.
Zijn billen zijn gevuld met spaanse peper, zodat hij rent en speurt, luistert.
De beste schrijver uit u ontwerpt de soIlicitatiebrief.
Kritisch sympathiek wordt de sollicitant bemoedigd.
Denkt u eraan dat postzegels en papier per maand wel f 50, - kosten.
Laat staan de reiskosten.
Dit is een reëel werkverbond in uw gemeente.
En denk eraan, heden is bescheidenheid gewenst, in verlangens naar soort werk.
Ook mijn generatie is niet met applaus begroet toen wij op de werkvloer verschenen.
Kompetitie is normaal.
Zo kunt u uw broeder of zuster steunen in zijn race om werk. Al mijn spreken tegen u is tijdgebonden.
Nergens kan ik vinden dat in Gods Genade geen tijd meer zou zijn voor welvaart, ook in de komende generatie.
Het herkennen van signalen van het eind der tijden verhinderen u niet de tractor te pakken en te ploegen recht en strak zoals een vakman betaamt.
U bent Gods wegwerkers.
Is u die weg te zwaar, is uw zuchten terecht?
Ik citeerde een gezang, bij het begin van mijn verhaal.
Hier is het nog eens. Voor U: Uw Hóóp, moet al uw zorg verzachten Komt, Diakenen, 't hoofd omhoog Voor u, die 't heil der HEERE wachten Zijn bergen vlak, en zeeën droog.
Zo zij het, onder ons.