Niet Adam heeft zich laten verleiden, maar de vrouw...
1985-04-19
Oordeel van een kerkvader - Jaargang 29
- nummer 16
De vrouw is de deur des duivels: door háár is de zonde in de wereld gekomen! Het was de kerkvader Tertulliomus die de vrouw van deze weinig vleiende benaming voorzag. Geen wonder dat we nooit van kerkMOEDERS horen) zelfs niet in het geval van Augustinus' moeder..." Intussen was Tertullianus geen vrouwenhater: hij was getrouwd!
De oorzaak van zijn weinig lovende bewoordingen zal wel gelegen zijn in wat Paulus schrijft: "Adam heeft zich niet laten verleiden) maar DE VROUW is door de verleiding "in overtreding gevallen" (zie 1 Tim. 2.: -13-15).
Paulus' woorden hebben heel wat teweeg gebracht. Het zou me niet verbazen als ze een rol speelden bij het ontstaan van het celibaat. Het "cherchez la femme" (er zal wel een vrouw achter zitten) zal er ook niet vreemd aan zijn: Maar vooral: deze woorden zijn redengevend voor Paulus' persoonlijk verbod: " ...ik sta niet toe, dat een vrouw onderricht geeft of gezag over de man heeft"; Zo staat het er, ja. Maar vergeten we de achtergrond niet!
Efeze, rijke toeristen- en havenstad; de tempel van Artemis (Diana), een der zeven wereldwonderen. Mannen, mede door alcohol licht ontvlambaar en agressief; vrouwen opgetuigd als kerstbomen - lees er de brief (en Hand. 10)maar op na. En zet ook eens naast elkaar: "groot is de Artemis der Epheziërs" en "groot is het geheimenis der godsvrucht" (Jezus Christus): Hand. 19: 29 en 1 Tim. 3 : 16. En Paulus' doel:”hoe men zich behoort te gedragen in het huis Gods, dat is de gemeente van de levende God, pilaar el) sokkel der waarheid.” (3 : 15; vgl. 2 : 3-6):
Een r.k.-visie
Goed. Paulus schrijft dus: Adam heeft zich niet laten verleiden, maar de vrouw is door de verleiding in de zonde gevallen." Hoe leest nu bijv. een roomskatholieke uitlegger dit?
Wel, zegt die, ook Adam heeft gezondigd - zo staat het in Rom. 5 : 12 v.v. "Maar Adam werd niet. door de beloften van de slang misleid, zoals Eva. Adam gaf gehoor aan de uitnodiging van de vrouw. De nadruk wordt · dus nier gelegd op het feit dat de vrouw het eerst Gods gebod overtrad, nee, de nadruk ligt op hef feit dat ze door misleiding ten val kwam (luisterde naar de duivel), De vrouw wordt dus makkelijker misleid dan de man en is volstrekt niet in staat om te leren en te leiden, maar moet onderricht, geleerd en geleid worden" (einde citaat; ds KeuIers, De brieven van Paulus, 11, pag. 164 v.v.). Dus: omdat de vrouw makkelijker misleid wordt door de duivel dan de man, moet ze zich stil houden in de gemeente. Een niet ongebruikelijke verklaring: het staat er dan toch maar, is 't niet? Maar ik stel er wel één vraag bij: was de vrouw dan de zwakke plek in Gods goede, eigenhandige schepping? Was Adam zeer goed en Eva iets minder? Had zij een speciale zwakke plek, waardoor ze meer vatbaar was voor verleiding dan "de" man? De man had er dan in elk geval ook een. Zijn zwakke plek was dan, dat hij door de knieën ging voor de vrouw...
Een gereformeerd oordeel
Nu ja, u denkt misschien: dat is een rooms-katholieke visie. Vergis u niet. 11kzal een andere citeren - het gaat over het gezag: "In kinderen vindt men ongehoorzaamheid soms best leuk.
Ja er zijn moeders zo verdwaasd dat· ze insubordinatie (weerspannigheid) tegen schoolmeesters aanmoedigen en erom lachen als een kind van zijn heldendaden tegen de onderwijzer vertelt, en die soms zelfs meedoen om nieuwe guitenstreken te verzinnen. Bijeen moeder vindt ge dat in' de regel sterker dan bij een vader. En dat komt weer daar vandaan dat de moeders.. door de vergoding in deze eeuw misleid (bedoeld is de emancipatie, P.) er eigenlijk om lachen, als men haar nog aan komt met de ordinantie Gods, dat de vrouw aan haar man onderdanig heeft te zijn (... ) Het is nog altoos Eva die in het eten van de verboden boomvrucht, heus, .zulk een kwaad niet zien .kan, en daarom er schik in heeft om in zo kleine zaak tegen het gebod in te gaan en toe te geven aan haar lust. De Schrift getuigt het, dan ook zelf in 1 Tim. 2 : 14: "Adam is niet verleid geworden, maar de vrouw, verleid zijnde, is in overtreding geweest." En diezelfde geest zit ook thans nog in de' .vrouw. Dat deze geest van verzet veeleer van de vrouw dan van de man uitgaat, is heel natuurlijk.
Immers de vrouw is de zwakkere en de vrouw is het creatuur, dat met zelfbewustheid onder een ander is gesteld, terwijl de man wel geroepen werd om onder God te staan, maar tevens boven de vrouw werd gesteld" (einde citaat).
En nog een…
U merkt het: volgens Abraham Kuyper (hem citeerde ik; E Voto IV, pag. 87 v.v.) is de vrouw van nature meer vatbaar voor verleiding dan de man. Het is "heel natuurlijk” dat de vrouw, als de zwakkere, zich door Satan heeft laten verleiden en dat is nog altijd precies zó: ze heeft er zelfs, schik in... " Nog een citaat. Nu van de oude professor W. Geesink, Hij stelt: "De goddelijke ordinantie voor Eva's verhouding tot de man, hem, te zijn tot een hulpe, had de vrouw overschreden. Eva had zich niet alleen van haar man geëmancipeerd (I P.) om aan de slang te gehoorzamen, maar bovendien nog haar man tot zonde verleid, Daarvoor nu wordt ze door God gestraft, gestraft met een aan krankheid grenzend verlangen naar de mannen met schier slaafse onderworpenheid aan de man." En dat het gezag van de man 'Ontaardde in despotisme is een gevolg van de zonde, de zonde van de vrouw) (! P.). Een straf Gods, over Eva uitgesproken toen de HERE na de val tot haar en in haar persoon tot het ganse vrouwelijk geslacht van de man zei: Hij zal over u heersen, Gen. 3 : 16." (W. Geesink, Van s HEEREN Ordinantiën, 2e ed. ,IV, pag. 11 v.; cursivering van mij, P.).
Vragenderwijs
De “gangbare mening”, gevormd door o.a. verzet tegen de emancipatie, is blijkbaar: de vrouw wordt makkelijker misleid dan de man; dus is de vrouw volstrekt niet in staat om te onderrichten en leiding te geven – integendeel. Mijn vraag: staat in de Schrift dat “de” vrouw op dit punt zwakker is dan “de” man? Is dat een “scheppingsordinatie” – wat dat ook mag zijn? Is zij daardoor tegelijk de zwakke plek in Gods schepping? En is dat dan de grond voor een gebod dat de vrouw ten allen tijde en overal is uitgesloten van onderricht geven in de samenkomst van de gemeente? Verder blijft dit aan “de” vrouw toe- en aangerekend? Heeft vergeven en vergeten zelfs in het N.T. een grens? Is de verzoening door Jezus Christus voor een vrouw minder volledig, minder vergaand dan voor een man? Moet je dit in mindering brengen op het “in Christus is noch man of vrouw” (Gal. 3:28) en op het “er is geen aanzien des persoons bij God” (Ef. 6:8 e.a.)? Mensen liggen geknield voor God en “aanziens des persoons” is dit, dat God je bij de kin optilt en je even aankijkt. Zegt Hij dan: “O, ben jij een vrouw? Dan moeten we nog even praten over Eva en over verleid worden en zwakker zijn – daar moet Ik mee oppassen…”? Is wat toen gebeurd is, zó ver dragend dat de vrouw overal en ten alle tijden geen leiding mag geven in de gemeente?