Catechisatie
1984-06-01
Dezer dagen zijn of worden de catechisaties stopgezet: tot ziens in augustus of september.- Jaargang 28
- nummer 22
Meer dan één dominee zal met een zucht van verlichting de spullen opbergen, de presentielijst en de boekjes. Want voor velen is het catechiseren nog ver verwijderd van wat de brief aan de Hebreeën aanbeveelt, nl. dat je het werk met vreugde doet en niet al zuchtende. Die presentielijst overigens, dat is een lichtpunt, want over 't algemeen behoeft er over de opkomst niet geklaagd te worden; de ouders staan er achter, dat scheelt. Maar de boekjes, dat is een groter probleem. In de kerken is een sterke opwaartse druk om toch vooral de Heidelbergse Catechismus te gebruiken en dot boekje wordt nog steeds uitbundige lof toegezwaaid: "De eeuwige jeugd van de Heidelberger", maar reeds op de vermaarde synode van Dordrecht, 1618-1619, is er over geklaagd dat die Catechismus veel te moeilijk is voor de jeugd. Uit die nood is het "Kort Begrip" geboren.
Ik zou wel willen dat een deskundige op het gebied van het onderwijs, een goede didacticus, zijn mening eens gaf over de Catechismus als leerboek.
Let wel, de Catechismus als belijdenisgeschrift staat daar buiten. Wat zou een inspecteur bij het onderwijs er wel van zeggen, als een leraar een methode gebruikte uit de zeventiende eeuw, een boekje als het Groot Haneboek bijvoorbeeld.
Ik vermoed dat de inspecteur aan de directeur van de school zou vragen, of de leraar-in-kwestie zich niet eens zou kunnen laten nakijken door een psychiater. Met deze opmerking bedoel ik allerminst hen te beledigen, die de Heidelbergse Catechismus nog behandelen en laten leren en ik kan er ter geruststelling bij zeggen, dat ik dat zelf ook probeer. Maar ik vraag me wel af, of we daarmee niet erg achter lopen en lasten opleggen waarvan de Heer der kinderen vindt dat het niet hoeft.
De orde, dat is ook al zo'n punt apart. Uit verhalen van vroeger hoor je nog sterker anekdotes dan die nu de ronde doen en de dominees stelden dan maar catechiseermeesters aan. Maar ik denk dat de leerplicht niet gunstig werkt. Wie vroeger niet van leren hield, ging werken, maar tegenwoordig moet elke jongen en elk meisje tot aan de huwbare leeftijd op school zitten, ook al baal je ervan. Dan heb je geen zin om 's avonds, op catechisatie, nóg weer eens met de armen over elkaar te zitten.
Onderwijsmensen zeggen trouwens, dat de jeugd van nu maar moeilijk luisteren kan. Dat hadden wij, als catecheten, ook al begrepen. We steken dus niet de loftrompet en we hopen dat het ooit ideaal wordt, "uit de kunst", en daar streven we naar.
Met het zicht op Pinksteren kun je, eerlijk gemeend, mét je catechisanten, Bach's lied van die feestdag zingen: Vul aan wat ons ontbreekt, want stukwerk was ons pogen. (Gezang 242 : 6)