De gemeente en haar liturgie
1985-02-22
Dr C. Trirnp, "De gemeente en haar liturgie"- Jaargang 29
- nummer 8
Uitgeverij Van den Berg te Kampen - 268 pag. - gebonden.
Prijs f 28,50.
Dit boek lag al enige tijd op bespreking in ons blad te wachten. Het wordt nu hoog tijd er aandacht aan te besteden. Want wij zeggen van meet af, dat het die attentie ten volle waard is. Het boek bestaat blijkens het woord vooraf uit een verzameling van veelal eerder gepubliceerde bijdragen. De titel is treffend gekozen: De gemeente en haar liturgie - een leesboek voor kerkgangers. De gemeente is er helemaal bij betrokken - bij de kerkdienst, bij de prediking en de bediening van de sacramenten, bij de bevestiging van een huwelijk.
Over die dingen schrijft Prof. Trimp.
Hij doet dat in een eigen stijl, diezo is het althans bij mij overgekomen - uitnodigt om verder te lezen. Er komt in dit lijvige boekwerk heel wat aan de orde. Eerst wordt. ingegaan op de betekenis van de gemeente. Wat is die gemeente eigenlijk?
Wél: een woonhuis van de Geest. Als je naar de mensen kijkt, is het geheel niet om over' naar huis te schrijven. Maar als je die gemeente beziet onder de lichtval van de hemel, kom je erachter, dat ze geen sociëteit van christenen is (p. 8). Die kerk is een gemeenschap. Vandaar, dat Dr. Trimp terecht opmerkt: "Individualisme is in de kerk dan ook volstrekt tegennatuurlijk." (p. 32). Wanneer de auteur opmerkingen maakt over de charismatische gemeente, poneert hij, dat wij de eerste tijd, waarin. de genadegaven een aparte vulling en, betekenis hadden, niet moeten kopiëren.
Maar tegelijkertijd waarschuwt hij die eerste tijd niet te vergeten.
"Een kerk, die het charisma vergeet, snijdt zichzelf af van haar bron" (p. 48). Duidelijk wordt door de schrijver geschetst wat het karakter van de gemeente bepaalt. Die gemeente is geen verzekeringsmaatschappij en ook geen club. Die kerk leeft onder' het Woord der genade en niemand hoeft meer zijn eigen gerechtigheid na te jagen.
De kerkdienst is bedoeld om ons zicht te geven op de totale dienst aan de HERE. Iedere kerkdienst is een feest van Verbondsvernieuwing. (p. 59).
Ook geeft Trimp een reeks van notities betreffende het bidden der gemeente.
Fijne citaten van Calvijn worden aan ons doorgegeven. Ik noem er één van: - "die tong mag het wagen de levende God aan te spreken en langs de trappen van de belofte omhoog te klimmen naar de troon van de Allerhoogste", De auteur heeft het uitgebreid over het zingen van de gemeente. "De gemeente is niet op weg naar de eeuwige preek, maar wél naar het eeuwige lied." (p. 83).
Ter nadere adstructie biedt hij ons o.a. een versgewijze verklaring van Psalm 100. - een psalm bij het lofoffer. Bij het nadenken over het N.T.-lied kiest Trimp zijn uitgangspunt in Ef. 5 : 19 en Col. 3 : 16. Terecht constateert hij: "Daarom is een liturgie - zonder - lofprijzing een innerlijke tegenstrijdigheid. (p. 93). Voorts ben ik het met de Kamper hoogleraar eens, dat het Amen na de preek aan de gemeente moet worden teruggegeven.
De schrijver neemt een diepe duik in de historie van de liturgie wanneer hij achtereenvolgens bepaalde facetten van het H. Avondmaal en de H. Doop belicht.
Vele treffende zinnen heb ik onderstreept. Eén daarvan geef ik hierbij door: "Het Woord is inderdaad meer dan het teken, maar Woord plusteken is méér dan Woord. Dat mogen wij elkaar ook wel eens zeggen 'op de zondag van het avondmaal" (p. 118), Dr Trimp accentueert, dat het de reformatoren vooral ging om het onderwijs der genade, die de drie-enige God door de doop aan zijn volk schenkt en dat zij de doopliturgie hebben gemaakt tot een zaak van de hele gemeente. Het pleidooi voor de handhaving van de huwelijksdienst spreekt ons aan. Inderdaad zal de kerk van het Woord zich intensief met het huwelijk en de huwelijksverhoudingen hebben te bemoeien. Tegen de afbraak van Gods wereld is slechts één defensie mogelijk: "intensieve prediking, openhartige catechisatie, gerichte zielszorg en een opvoeding vanuit de sterke overtuiging, dat onze gedoopte kinderen opgroeien in een wereld vol heidens geweld" (p. 258/259).
U zult vragen of ik geen kritiek heb? Zó weinig, dat ik het niet de moeite waard vind om daarvoor apart uw aandacht te vragen. Koop dit boek en lees het! Het zal uw kennis verrijken en u de zin van de kerkgang des te beter doen verstaan. Ook collega’s en studenten wil ik aansporen dit boek, aan te schaffen. Van den Berg zorgde voor een keurige uitgave in een stevige band!