Canon
2008-06-06
Onlangs verwierp Prof Bram van de Beek krachtig de christelijke canon van de vaderlandse geschiedenis. Dat is een nieuwe rage: het opstellen van canons.- Jaargang 52
- nummer 12
De geschiedenis wordt in behapbare brokken opgediend aan het onwetende, halfgeletterde volk. Hij vindt dat de opstellers zich als christenen daardoor veel te veel binden aan de Nederlandse identiteit. Alsof de christelijke identiteit bepaald wordt door onze vaderlandse geschiedenis! Nee, die wordt bepaald door de Bijbelse canon, die afgesloten is. De helden van de christelijke geschiedenis komen daar vandaan. Zij beïnvloeden onze identiteit. En ten laatste, het is Christus en die gekruisigd die ons maakt tot wie we zijn. Wat doet de vaderlandse identiteit voor ons als christenen er nu toe?
Vreemdelingen zijn we, op weg naar het hemelse vaderland.
We zouden kunnen tegenwerpen dat de opstellers gewoon hun dagelijkse werk doen. Of we nu christen zijn of niet, we horen iets van onze vaderlandse geschiedenis af te weten. We wonen nu eenmaal in dit land. Goed, als vreemdelingen. Maar juist vreemdelingen moeten de geschiedenis van het land waar ze wonen goed kennen, willen ze daar overleven. We hebben dus geschiedenisleraren nodig. Zakelijk gezien, is er niets verkeerds mee om de canon van de vaderlandse geschiedenis christelijk bij te schaven. Maar er speelt hier iets anders.
Hoe waarderen wij onze aardse geschiedenis? Is het alleen maar ‘voorspel op de eeuwigheid’, zoals van de Beek in de titel van een van zijn boeken suggereert? Of trekt God door zijn Geest herkenbare sporen in onze aardse werkelijkheid, die na te trekken zijn?
De Bijbelse canon is inderdaad gesloten.
Maar daarmee is de heilsgeschiedenis nog niet afgelopen. In de vaderlandse geschiedenis speuren we naar Gods voetstappen. In het gebeuren zoeken we Gods hand op te merken.
Het zijn wel de doorboorde voeten en handen van de gekruisigde Heer waar we dan op letten moeten. Het kruis werpt licht op onze aardse geschiedenis.
Die Nederlandse identiteit – daar zit ik niet zo mee. De christelijke wordt inderdaad bepaald door onze vreemdelingschap.
Maar vreemdelingen zijn we in concrete historische situaties. Ik ben christen, maar wel een Nederlandse christen.
Bob Wielenga
Dr. Bob Wielenga woont in Zuid-Afrika en is emeritus-predikant van de NGK van Kampen.