Een Rabbi
1982-08-20
In de geschiedenis van het detectiveverhaal nemen de “geestelijken” veelal in een plaats in. Chesterton liet zijn father Brown de misdaden oplossen. In de boeken van Dorothy Sayers is vaak ook wel een geestelijke te vinden. Die uit de “Negen slagen” is zo levensecht dat je moeite hebt vast te houden dat het toch maar een romanfiguur is. In de lijst is ook te vinden rabbi David Small. Een joodse rabbi uit een kleine stad in de Verenigde Staten. Hij is de hoofdpersoon in een serie boeken van Harry Kemelman met allemaal titels waarin de dagen van de week voorkomen. In het het boek van Kemelman “Die Vrijdag sliep de rabbi lang” laat hij de rabbi Small tegen de plaatselijke commissaris van de politie zeggen dat hij eigenlijk geen geestelijke is, maar een jurist. “Er wordt van mij alleen verwacht dat ik de wet ken volgens welke wij moeten leven”. Dat is een uiterste consequentie van het Farizeïsme. Je moet de wet kennen. Je moet in alle situaties die wet kunnen uitleggen. Dan pas weet je hoe je leven moet overeenkomstig Gods normen. Abel Herzberg heeft er terecht op gewezen dat na de verwoesting van Jeruzalem het Farizeïsme het heeft gewonnen van alle andere stromingen in Israël. Het Farizeïsme heeft een overwegende invloed gekregen op de wetgeving, op de rechtspraak en op de cultus. Abel J. Herzberg in “De Man in de spiegel”. Er wordt tegenwoordig vaak gezegd dat wij als christenen onze Joodse afkomst niet moeten vergeten. Dat is terecht. De bijbel is door Joden geschreven. Vrijwel helemaal Onze Here Jezus was een geboren Jood. De kerk is gebouwd op het fundament van apostelen en profeten. Datzijn allemaal Joden. De zaligheid isuit de Joden. Maar de kerk moetniet leven uit het Farizeïsme. Wehebben geen juristen nodig die onsde wet verklaren. Want de wet is door Jezus Christus vervuld. - Jaargang 26
- nummer 30
En de bekeerde Farizeeër, de dertiende apostel, is ons erbij gegeven om ons voor het wetticisme te bewaren. Want Farizeïsme is maar niet de stroming in Israël die tot vandaag de dag grote invloed heeft, maar het Farizeïsme is de mens in opstand. De humanist die denkt dat hij volgens de wet leeft en die daarom op God kan rekenen. De farizeeër is de mens van alle tijden en uit alle culturen. Rabbi David Small zegt dat ook in één van de boeken van Kemelman dat zijn geboden eigenlijk geen vragen is aan de Here, maar alleen een lofprijzing van de Here. Want te vragen heeft hij niets. Zo kunnen ook detectiveverhalen ons iets leren over de Joden en over onszelf.