Goede Vrijdag
1983-04-01
Opdat ieder die gelóóft, eeuwig leven heeft- Jaargang 27
- nummer 13
"En gelijk Mozes de slang in de woestijn verhoogd heeft, zó moet ook de Zoon des mensen verhoogd worden, opdat een ieder, die gelooft, in Hem eeuwig leven hebbe."
Joh.3: 14 v.
Lijdenstijd of "verblijdenstijd"?
Op Goede Vrijdag gedenkt de christelijke kerk het sterven van Jezus Christus. Op Paaszondag viert de kerk de opstanding van haar Heer, zijn overwinning van de dood.
Hoort bij het gedenken van iemands lijden en overlijden niet een begrafenisstemming en een rouwdienst?
Moet de Goede Vrijdag niet in het teken staan van het sterven en het graf, als de donkere achtergrond waartegen straks het licht van Pasen triomferend opgaat? Is Goede Vrijdag een dag van rouw?
Wie de evangelist Johannes leest, bemerkt tot zijn verrassing, dat hij, Johannes, zou antwoorden: nee!
Johannes viert op Goede Vrijdag feest. Het feest van Jezus' verhoging, het feest van Hemelvaart.
Want Jezus' vernedering is het begin van zijn verhoging. Zoals de slang in de woestijn, zó zal Hij verhoogd worden.
Waarom?
Verhoging zonder vernedering?
"Zoals de slang" . Dat zegt Jezus tegen de Farizeeër Nicodemus, die Hem 's nachts komt opzoeken. Nicodemus kan Jezus niet plaatsen.
Laat Hij een van Godswege gekomen rabbi zijn (vs. 2), als Hij zichzelf de Zoon des mensen noemt (vs.
13), dan haakt Nicodemus af. Zijn theologie stokt. Jézus.. . de Zoon des mensen? Wie kent deze Verlosser niet. die aan het einde van de tijd uit de hemel zal neerdalen met bovenaardse heerlijkheid om het Koninkrijk op aarde te vestigen (Dan. 7 : 13 v.)?
De bevrijder van het romeinse juk, de verlosser van het joodse volk, de nationale held die de troon van David zal bestijgen! Claimt deze rabbi die waardigheid? Jezus ... de glorieuze troonpretendent?
Op die laatste opmerking haakt Jezus in. Zeker, Hij is "troonpretendent".
Hij zal verhoogd worden.
Maar zo als geen oor gehoord heeft en in geen mensenhart is opgekomen.
Hier botst het heilsplan van mensen met het verlossingsplan van God. Als Hij redding schenkt, doet Hij dat op eigen Goddelijke wijze.
De wereld zál verlost worden. de Zoon des mensen zál verhoogd worden.
Hij komt op de troon, maar niet op de troon die men in Jeruzalem klaarzet.
Hoe zal Jezus Nicodemus dat uitleggen?
Aan de hand van "Mozes", Numeri 21! Dat is per slot van rekening Nicodemus' eigen "werkmateriaal".
Dat moet hij begrijpen.
Verhoging dóór vernedering!
Na 40 jaar zwerven door de woestijn is het volk Israël bijna bij het beloofde land gekomen. Edom echter zorgt voor een wijziging in de reisroute.
Terug de woestijn in, richting Schelfzee! Wéér die woestijn!
Israël belt de vuist. Moeten ze sterven in die hel? Brood en water zijn op! Het manna zijn ze letterlijk spuugzat (vgl. St.V.).
De HERE is zeer mild. Niet voor het eerst klaagt het volk. Maar niet opnieuw vergrendelt Hij het land, zoals 40 jaar tevoren, Hij straft wel.
Gifslangen storten zich op het volk, dringen de tenten binnen, dood en verderf zaaiend. Maar nood leert bidden. En Mozes' voorbede wordt verhoord. Nee, de slangen blijven, maar wie kijkt naar de door Mozes gemaakte slang op de stang, behoudt het leven.
Een merkwaardige geschiedenis?
Het gaat hier om: geeft de HERE ander brood dan het manna; geeft Hij op slag drinkwater; doet Hij de slangen weg, bijvoorbeeld door een legertje faraoratten - aartsvijanden van de slangen - te zenden? Nee.
De HERE geeft zijn volk eerst een gevoelige les in geloven, dat is vertrouwen.
Kijken naar een slang: ogenschijnlijk nutteloos! Maar doen wat de HERE zegt, is genezend.
Zal Nicodemus het begrepen hebben: zoals de slang, zó moet ook de Mensenzoon verhoogd worden?
Zonder onze vindingrijkheid te willen testen en oog hebbend voor het gevaar van allegoriseren -- betekent dit niet allereerst letterlijk: "Net als de slang zal Ik op een paal verhoogd, omhoog geheven worden, zichtbaar voor iedereen"?
Wij denken bij de verhoging van Christus vaak -aan de hemelvaart en zitten ter rechterhand van de Vader.
Johannes niet. Bij hem begint de "verhoging" vóór Pasen en Hemelvaart.
Jezus wordt verhoogd niet ondanks. maar dankzij, door middel van het kruis. Immers om onze schuld! Ter verzoening, plaatsbekledend.
Dat is de verhoging die past in Góds heilsplan.
Inzien, afzien, opzien en ...
"Zoals de slang". Dat betekent ook een "les" in geloven. Een dode Jezus, wat kun Je daarvan verwachten?
Kijk nu maar, zegt God, en je zult genezen.
Opvallend genoeg is het juist de afbeelding van een slang, waarnaar Israël kijken moet. Niet die van een faraorat. Zou dat niet beter gewerkt hebben?
Opvallend genoeg wordt de Zoon des mensen verhoogd aan een paal, buiten Jeruzalem. Niet met veel vertoon op een troon, in Jeruzalem.
Zou dat niet beter gewerkt hebben?
Vast, denken wij soms. Nee, zegt de Here, gelóóf. Dat geneest. Dan genees Ik u.
Numeri 21 illustreert wat geloven is.
Geloven is zien: inzlen, afzien en opzien. Inzien dat je van nature dood(ziek) bent, dat het zondigen je in het bloed zit, dat je vergiftigd bent. Maar dan: afzien van jezelf.
Niet te lang met jezelf bezig zijn.
Niet naar die slange-beet blijven staren. Voor je 't weet is het te laat.
Wij moeten ons niet vergapen aan onze zondigheid. Maar afzien van onszelf. En opzien naar het kruis.
Is dat niet een vluchten uit de werkelijkheid in een vrome illusie?
Nee, het is juist de werkelijkheid onder ogen zien. Daar zag je weer zo'n slang: teken van Gods toorn -- dàt was de werkelijkheid; teken van Gods straf - dàt was de werkelijkheid; teken van Gods genade: deze slang was onschadelijk en zó zouden de andere zijn - dàt was de werkelijkheid, Als wij opzien naar het kruis, dat ons in de prediking geschilderd wordt (Gal. 3 : 1), dan zien wij weer onze zonde, Christus, tot zonde gemaakt (2 Kor. 5 : 21). Dat is het teken van Gods toom; teken van onze welverdiende straf - daar hadden wij moeten hangen; maar ook teken van Gods genade -- wij behoeven er niet te hangen, want in Christus is de zonde machteloos gemaakt. Inzien, afzien en opzien: dat is geloven. En geloof doet…eeuwig leven.
Wie zo ziet heeft eeuwig leven. In Hem. Dat wil zeggen, in gemeenschap met Hem. Nooit buiten Hem.
Zie op Hem en leef ! Die belofte geldt voor een ieder. Is dat een "gemakkelijk" evangelie? Een andere weg is er niet. Deze weg loopt uit op de rust in het hemelse Kanaän, waar het echte twen geleefd zal worden, zonder vergif in de aderen.
We hebben er nu al een voorproef van.
Is Goede Vrijdag een dag van rouw?
Zo u wilt, maar dan om te rouwen over onze zonden, Maar verder toch echt een Góede Vrijdag, ronder begrafenisstemming, zonder rouwdienst.
Eigenlijk een feestdag. Omdat Christus stierf in onze plaats en ons ten goede. Stervend overwon Hij. Stervend besteeg Hij al de troon. me vevhoging wachtte niet tot Pasen en Hemelvaart. Zij begon al aan het kruis, Waarom? Opdat een ieder zou geloven en in Hem eeuwig leven hebben.