Nog steeds geen oplossing voor christenen uit Turkije
1983-04-01
Herinnert u ze nog? Alweer vier jaar geleden vluchtte een groep Syrisch Orthodoxe christenen de St. Jan te Den Bosch binnen. Met een schok werd het Nederlandse volk geconfronteerd met het probleem van deze vluchtelingen uit Turkije. Ze kregen toen namen als Kerk-Turken en Christen-Turken, hoewel -het om geheel andere volken ging. Ze waren Syrisch Orthodox of Armeens en behoorden tot de oudste christelijke kerken.- Jaargang 27
- nummer 13
Deze mensen vroegen toen aandacht, niet alleen vanuit de St. Jan, maar later in 1979 ook vanuit Almelo en onbekende onderduikadressen vanwege het reële gevaar teruggezonden te worden naar Turkije. En dat was het land dat ze juist verlaten hadden vanwege bedreiging, diefstal, moord en het niet in alle vrijheid kunnen uitoefenen van hun godsdienst.
In Opbouw heb ik meerdere keren over hen geschreven en daarbij ook een aktie onder onze lezers gevoerd.
Daarna is het lange tijd stil gebleven rond deze mensen. In 1981 werden we wel opgeschrikt door berichten dat sommigen van hun bed werden gelicht om op het vliegtuig naar Turkije te worden gezet. Enkele 'kerkakties' waren het gevolg. Kerkelijke gemeentes in het gehele land openden gastvrij hun deuren en ook in de Kerkzaal van de Vrije Universiteit verbleven een 120-tal asiel-zoekers. Om uit de ontstane impasse te komen Lood de Raad van Kerken aan om voor uitgewezenen emigratieplaatsen te gaan zoeken. Mw. Haars ging daarmee akkoord en haar opvolger, de heer Scheltema, beloofde niemand terug te zullen sturen zolang de vluchtelingen meewerkten aan de emigratiepogingen.
Daarna trad een grote stilte in, zodat velen het idee hebben gekregen dat de zaak opgelost is.
Alsnog uitgewezen
Helaas, niets is minder waar. Rond de jaarwisseling kregen 250 van hen een brief met de mededeling dat hun toekomst niet in Nederland kan liggen en dat zij zich dienden op te geven voor emigratie. Dat bericht gaf een geweldige schok onder de vluchtelingen, hun familie, de Nederlandse 'hulpverleners'; maar ook van daarbuiten kwamen vele protesten, Bij deze 250 waren er die al in de St. Jan geweest waren; gemiddeld verbleef men hier al meer dan 3,5 jaar! Al die tijd hadden ze in grote onzekerheid geleefd over hun toekomst en die van hun kinderen.
Deze slopende onzekerheid, heeft hen tezamen met de traumatische ervaringen van vroeger (de vlucht uit Turkije, het onderduiken etc.) gebroken. De laatste twee jaar konden ze steeds minder verwerken; het heeft hen ziek gemaakt; ze zijn aan het eind van hun latijn. Het Centrum Gezondheidszorg Vluchtelingen van het ministerie van Volksgezondheid bevestigde dat beeld medio vorig jaar in een rapport en kwam tot de konklusie dat twee tot vijf jaar in onzekerheid wachten oorzaak was van psychische en psychosomatische problemen bij deze hele groep. Veel klachten kwamen naar voren: hoofdpijn, depressiviteit, maagklachten, hyperventilatie, hartklachten, apathie, geheugenstoornissen, nachtmerries, slaapstoornissen, en zelfs zelfmoordpogingen.
Sedertdien zijn die klachten alleen nog maar toegenomen, terwijl de brieven van helt ministerie daar weer een schepje bovenop deden.
Het is heel schokkend om iemand door de ontvangst van een dergelijke brief binnen een paar weken helemaal ineen te zien storten: en dat is meerdere malen voorgekomen!
Dit is al reden genoeg om deze mensen nu eindelijk rust te geven en ze niet nog eens een periode in alle onzekerheid een emigratie laten proberen. Proberen, want meer is het niet. Het is niet zeker dàt ze kunnen emigreren, op welke termijn dat zou kunnen en naar welk land.
Kortom, dit is geen zekerheid.
Kinderen en familiebanden
Een tweede belangrijke reden is de positie van de kinderen. Al die jaren dat re hier zijn gaan ze nam Nederlandse scholen, hebben Nederlandse vriendjes en spreken de taal perfect. Door hun vlucht naar ons land zijn re vaak met een achterstand op school begonnen. Bij een nieuwe emigratie lopen ze opnieuw een achterstand op. We mogen ook niet vergeten dat de spanningen thuis vanwege de onzekere toekomst door de kinderen terdege wordt gevoeld.
In hoeverre lopen zij daardoor psychische schade op?
Ook hele families worden uiteengerukt.
De familiebanden zijn in de oosterse cultuur hecht, en de voorgeschiedenis in ons land hebben die enkel nog maar hechter gemaakt; de familie heeft zich als het ware aan elkaar vastgeklampt. Velen van die familie hebben hier een verblijfsvergunning, een enkeling zal wegmoeten? Moet van bijv. een familie van 140 personen één jongen als 141ste emigreren, naar Canada of Australië: afscheid nemen van o.a. ouders, broers en zusters?
Wat kunt u doen?
Er zijn zoveel extra, humanitaire, redenen naast de reden die ze ai hadden: hun vluct uit Turkije, dat er een zeer snelle oplossing zal moeten komen.
Enkele aanzetten zijn al gegeven: RPF-voorman Leerling heeft onlangs in de Tweede Kamer een motie ingediend die, met alleen met de Centrumpartij tegen, is aangenomen.
In die motie wordt aangedrongen op zekerheid op de kortst mogelijke termijn. Ook in CDA-kringen komt men in steeds bredere kring tot de overtuiging dat het niet langer verantwoord is op deze weg door te gaan.
Op 30 maart praat de verantwoordelijke bewindsvrouwe, mevr. Korte-van Hemel, met de Raad van Kerken over de huidige problemen.
U, als lezer van Opbouw, kunt deze in slopende onzekerheid verkerende christenen uit Turkije helpen door vóór 30 april een brief of briefkaart te sturen naar het Ministerie van Justitie (mw. mr V. N. M. Kortev.
Hemel, Postbus 20301, 2500 EH Den Haag) en/of naar de Tweede Kamerfraktie van bijvoorbeeld uw politieke partij (voor alle frakties: Postbus 20018, 2500 EA Den Haag).
En dringt u er in die briefkaart) op aan dat deze christenen uit Turkije op de kortst mogelijke termijn zekerheid over hun toekomst (= verblijfsvergunning) zal moeten worden gegeven uit oogpunt van hun slechte medische situatie, de positie van hun kinderen en de familiebanden.
Een gift is natuurlijk ook van harte welkom. Aktie 41 + is al vele jaren betrokken bij het lot: van hen en moet voor een belangrijk deel werken met giften van particulieren (stichting Akeie 41+, Amstelveld 10, 1017 JD Amsterdam, tel. 020-247165; postgiro 4470200. Vermeldt u erbij: "Opbouw"?).