God keert alles verrassend om! (Gedachten bij 2 Koningen 6)
2011-10-14
Ik kan me voorstellen dat je bij het lezen van het eerste gedeelte denkt: Wat moet je met zo’n verhaal…? Iemand verliest het blad van zijn bijl in de Jordaan. Vervelend, vooral omdat hij die bijl geleend heeft. Hij roept Elisa en die gooit op dezelfde plaats een takje in het water. De bijl komt boven water en de man kan weer aan het werk. - Jaargang 55
- nummer 20
Mooi, maar wat moet je ermee?
Dit: dat God alles kan omkeren. Hij kan alles op zijn kop zetten. Een takje zinkt en een bijl stijgt. God heeft alle macht in hemel en op aarde. Zelfs een bijl is Hem gehoorzaam.
Hij sprak en het was er, Hij spreekt en de dingen doen zoals Hij wil. De man kan zijn werk weer oppakken.
Genade is geen magisch tovermiddel, maar maakt het gewone leven weer mogelijk.
God laat zijn macht zien op huis-, tuin- en keukenniveau.
Maar wat heb je eraan op macroniveau? Het is alsof de schrijver onze vraag hoort, en zegt: Kom maar eens, dan zal ik je vertellen wat er even later gebeurd is.
Je moet weten dat er geregeld guerrilla-aanvallen plaatsvonden vanuit het buurland Aram. Zo is ooit een meisje uit Israel gekidnapt en terechtgekomen in de huishouding van een Aramese generaal (2 Koningen 5). Die aanvallen gingen door, totdat God in de persoon van Elisa zich ermee ging bemoeien.
Verrader of…?
Hij maakte hem namelijk Aram’s plannen duidelijk. Daarvoor is geen verrader nodig onder de legertop van de Aramese koning. Ook niet een slimme geheime agent van de koning van Israël. Nee, denk maar aan die bijl… Aan God is alles onderworpen, óók het brein van mensen. God zorgt dat Elisa weet van die plannen, zodat tijdig maatregelen getroffen kunnen worden. De koning van Aram veronderstelt dat er onder zijn eigen mensen zijn die niet vertrouwd kunnen worden. Maar één van zijn medewerkers vertelt hem hoe het zit.
Het gekke is dat de koning van Aram deze medewerker serieus neemt. Hij had natuurlijk kunnen zeggen: Onzin, dit soort flauwekul neem ik niet serieus. Nee, hij neemt het wél serieus maar hij doet niet wat je zou verwachten: stoppen met aanvallen. Hij zet alles op alles om Elisa te vangen.
Een groot leger moet Elisa in de nacht verrassen en gevangen nemen.
Laconiek
Zijn aanvalstactiek heeft veel weg van Gods grote tegenstander.
Wanneer die zijn aanval inzet op Gods Zoon, komt hij met veel machtsvertoon. Zeker 200 man soldaten, en verder: overpriesters, Schriftgeleerden en Farizeeën met fakkels en zwaarden midden in de nacht. Voor één man!
Jezus zou laconiek vragen: ‘Wie zoekt u?’ Om vervolgens te zeggen: ‘Ik ben het…’ Zo wordt ook Elisa niet geïntimideerd door de overmacht van het Aramese leger. Hij weet zich in Gods handen: ‘Wij zijn met meer dan zij’. Hij raakt niet van streek, omdat hij meer ziet dan voor ogen is. Oók het leger van de HEER, en dat is vele malen sterker. Daarvoor moeten zijn ogen wel geopend worden, maar dat was lang geleden al gebeurd (2 Koningen 2). Toen was hij het gaan zien…! Nu bidt hij of zijn geestelijke leerling ook de ogen geopend mogen worden. En het gebeurt!
Dat maakt laconiek. Wie zoeken jullie? Kom maar mee, dan breng ik jullie bij hem. Als makke schapen lopen ze achter de herder Elisa aan. God zet alles op zijn kop. Eerst de wet van de zwaartekracht, nu de wet van militaire macht. Eén man kan toch niet op tegen een zwaar bewapend leger? Normaliter niet, maar met God wel! Niet Elisa wordt gevangen, maar dat grote leger. Als een generaal leidt Elisa het de hoofdstad van Israël binnen. Als ratten in de val gelopen door die vriendelijke Elisa. Als God hun de ogen opent, kunnen ze wel door de grond zakken.
Ontwapenend goed!
Israël kan keihard toeslaan. Zo denkt de koning van Israël ook. ‘Wat vindt u, vader, zal ik ze doden?’ Weer draait Elisa de rollen om. ‘Koning, ú hebt ze toch niet krijgsgevangen gemaakt?’ Hier gelden andere wetten: laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede! Slacht kalveren, bak brood en zet wijn op tafel, want we moeten feestvieren. God is ontwapenend goed. Overstelpende liefde en hartelijkheid! Geen oorlog maar vrede, geen moord- maar smulpartij, geen dreigende fakkels maar lieflijke kaarsen, geen zwaarden maar tafelmessen.
Hier zie je waar God op uit is. Op vrede, vergeving en verzoening.
Zoals Jezus dat liet zien bij de zwaarste aanval uit de geschiedenis. ‘Wie zoekt u? Ik ben het!’ En Hij gaf zich gevangen, liet zich bespotten, geselen en aan het kruis spijkeren.
Hij zei niet: Maak die ratten met de grond gelijk…!
Maar Hij stelde op voorhand een maaltijd in. Om te vieren dat het goed is tussen God en ons, want zie: Hij leeft, en heeft u lief terwijl u nog zondaar bent…!
Feest
Ik noteer weer drie dingen om te onthouden:
1. Onderschat Gods vijand niet. Hij is ongelooflijk sterk.
Maar laat je niet intimideren: God heeft alle macht. Hij is met ons alle dagen tot aan de voleinding van deze wereld.
Met Hem zijn wij ongelooflijk sterk!
2. Johannes prijst in zijn eerste brief de jongeren van zijn dagen: U bent sterk, het woord van God blijft in u, en u hebt het kwaad overwonnen. Eerst geïntimideerd door de macht van de boze. Maar hun ogen waren opengegaan.
Daar mag en moet je als oudere generatie wel om bidden. Het gaat niet vanzelf. Beter dan klagen over of mopperen op jongeren is het te bidden voor hen.
3. Wat heeft God ongelooflijk veel gedaan om te laten zien dat Hij ons liefheeft. De geschiedenis van Elisa is er vol van. Hoeveel profeten méér heeft Hij niet gestuurd, op het laatst zijn Zoon. En steeds staat Hij klaar met zijn maaltijd, en straks met de bruiloft van het Lam. Daar is God op uit. Op vrede, vergeving en verzoening. God houdt namelijk van feest!
Drs. Roel Venderbos is predikant van de NGK Kampen.