Truman
2008-06-20
The Truman Show is een knappe film uit 1998. Truman Burbank - gespeeld door Jim Carrey - leeft ogenschijnlijk een normaal leven als verkoper van verzekeringspolissen. Hij is getrouwd, heeft een huis met een tuin en ziet er gelukkig uit. Wat hij echter niet weet, is dat alle mensen om hem heen, inclusief zijn vrouw, zijn moeder en zijn beste vriend, een bizar toneelstuk opvoeren waarin Truman zelf, zonder dat hij het zich bewust is, de hoofdrol speelt. Truman is opgesloten in een gigantische studio. Zijn leven wordt tot in detail bepaald door een regisseur die precies aangeeft wat alle acteurs en figuranten in Trumans omgeving moeten doen en zeggen.- Jaargang 52
- nummer 13
Trumans leven is een volledig geregisseerde show die door middel van verborgen camera's nonstop live wordt uitgezonden.
Miljoenen fans zijn dagelijks aan de buis gekluisterd om de verrichtingen van hun held te volgen.
Truman denkt vrij te zijn, maar in werkelijkheid is hij dat niet. Hij wordt aan alle kanten gemanipuleerd en zit gevangen in een systeem dat door zijn omgeving in stand wordt gehouden.
Maar hij is mens en koestert zijn eigen dromen en ideeën. Gaandeweg de film komt Truman erachter dat er spelletjes met hem gespeeld worden.
Zijn gedrag wordt onberekenbaar en hij wordt minder grijpbaar voor het systeem. De film draait uit op een strijd van Truman tegen de show die hem gevangen houdt en dankzij zijn vasthoudendheid slaagt hij er uiteindelijk in de vrijheid te bereiken.
Als kijker ben ik in eerste instantie geneigd me te identificeren met Truman. Hij is eerst slachtoffer, maar later de held die het systeem overwint dat hem in zijn greep hield. Ik vraag me af hoe het eigenlijk met mijn beslissingen en acties zit. Worden die ook niet in grote mate beïnvloed door wat anderen bedenken en doen? Of worden ze bepaald door de omstandigheden? Volg ik, misschien onbewust, niet allerlei trends en hypes die later als luchtbellen uit elkaar spatten? Dagelijks komen talloze reclameboodschappen op me af en die hebben onwillekeurig invloed op me. Je moet tegenwoordig stevig in je schoenen staan om een eigen identiteit overeind te houden. Lukt het mij, net als Truman Burbank, mijn eigen lijn te volgen en mijn eigen verantwoordelijkheid te nemen?
Het wordt echter een ander verhaal wanneer ik me identificeer met één van de velen uit Trumans omgeving die de aanwijzingen van de regie opvolgen. Hun trouw aan het systeem zorgt ervoor dat Truman niet uit zijn droomwereld ontwaakt en de miljoenen tv-kijkers aan de buis gekluisterd kunnen blijven om geen seconde te missen van hun Truman show. Help ik mee een illusie in stand te houden waardoor andere mensen verhinderd worden het echte leven te ontdekken?
The Truman Show daagt uit. Het verhaal spreekt de drang naar vrijheid aan die ieder mens van binnen voelt.
Truman voelt die drang en gaat de strijd aan. Hij laat zijn comfortabele, maar onvrije leven achter zich en volgt zijn hart. Het is de moeite waard om de vragen die uit deze film naar voren komen te projecteren op de positie van een christen. Sta ik, in afhankelijkheid van God, vrij ten opzichte van systemen en structuren die mij omringen en ten opzichte van alles wat er op mij afkomt via de massamedia?
Wat doe ik waardoor anderen de werkelijke vrijheid, nl. in Christus, kunnen vinden?
The show is over. Het is tijd voor echtheid.
Jan Smit
Drs. Jan Smit is lid van de NGK in Rotterdam-Overschie.