Heilsorde
1982-10-08
In het R.D. las ik dat prof. C. Graafland in Geneve op een Calvijncongres gesproken heeft over de vraag of men zich voor het leren van een heilsorde kan beroepen op Calvijn. Hij is tot de conclusie gekomen dat dat beroep “enigermate mogelijk is”. Met de zogenaamde heilsorde maakte ik voor het eerst kennis op catechisatie. Ik weet het nog wat ik leren moest: roeping en bekering, rechtvaardiging, heiligmaking en verheerlijking. Later heb ik ontdekt dat mijn dominee me leerde de heilsorde van H. Bavinck uit de tweede druk van zijn dogmatiek. In de eerste druk was die orde nog anders. Alleen het feit al dat zoiets per druk kan veranderen maakt de zaak vrijwel belachelijk. Wie trouwens echt genezen wil van dat zoeken van een heilsorde kan terecht op blz. 535 van Honig’s Gereformeerde Dogmatiek. De diverse heilsorden die verschillende gereformeerde theologen verzonnen hebben werken bevrijdend. Als het mogelijk is er zó verschillend over te denken, dan hebben we duidelijk niet te maken met iets uit de Bijbel. Honig constateert dan ook terecht dat in de dogmatiek de heilsorde pas laat een zelfstandige plaats krijgt. Ik kan niet beoordelen of Prof. Graafland gelijk heeft als hij zegt dat het misschien mogelijk is het begin van zo’n heilsorde te vinden bij Calvijn, maar als Graafland gelijk heeft dan pleit dat niet voor Calvijn. Dan is dat het begin geweest van een onzalige ontwikkeling. Prof. Jager heeft er terecht op gewezen in ons blad dat men de volgorde geloof – wedergeboorte niet moet omdraaien. Zo iets werkt verwoestend voor het geloofsleven. Laatst moest ik kerken bij een gemeen te van zeg maar de rechterflank van de gereformeerde gezindte.- Jaargang 26
- nummer 37
Daar werd in navolging van het gereformeerde piëtisme nog geleerd dat zelfonderzoek - vooral voor het avondmaal - een weg was tot Gods genade in Jezus Christus.
Terwijl de Bijbel toch zo heel erg duidelijk leert dat God in Zijn genade altijd de eerste is. Dat blijft Hij ook. We moeten ons zelf wel onderzoeken. Maar of we in het geloof zijn. Niet of alle mogeliike staten en standen van het bevindelijke leven wel bij ons gevonden worden. En onderscheidenlijk preken is een goede zaak, als het geloof maar geloof wordt genoemd en ongeloof ongeloof en als we ongeloof niet voorstellen als iets goeds. Het is een grote bevrijding voor ieder persoonlijk en het zou een grote bevrijding zijn voor de gereformeerde gezindte als we van de doorgaande en de nadere reformatie terugkeerden naar de reformatie. Maar het klassiekgereformeerde waarin ons geleerd is en wordt ál ons heil bij Jezus Christus alléén te zoeken: Buiten ons zelf en niet bij ons zelf.