Variaties in relaties?
1982-10-29
Verliefd, verloofd, getrouwd- Jaargang 26
- nummer 40
Ja, zo was het vroeger: verliefd, verloofd, getrouwd. Vrijwel niemand week van dit vertrouwde schema af, behalve natuurlijk in de gevallen waarin men ongehuwd en dus alleen bleef. En dat kwam veel voor. Er waren vroeger veel alleenstaanden. Wanneer men trouwde beloofde men bij elkaar te blijven tot de dood scheiding bracht. Dat is, zo schreef dr A. Dekker, een, veel te grote belofte. Immers deze belofte gaat over de horizon heen en je kunt met de beste wil niet zien wat er kan gebeuren.
Daarmee stelt hij het huwelijk wei op de tocht. Ben feit is helaas wel, dat in deze tijd een groot aantal huwelijken op een andere manier eindigen, nl. door echtscheiding. En dat aantal neemt steeds toe. Nu al eindigt 1 op de 4 huwelijken met echtscheiding en dat percentage zal nog wel stijgen. "
Men ziet ook steeds meer andere relaties opkomen in plaats van het huwelijk.
Het is nu zo, dat 7% van het aantal "gezinnen" in Nederland bestaat uH mensen die ongehuwd samenwonen. , Daar zijn mensen, die voor ongehuwd samenwonen kiezen, omdat ze niet met elkaar mogen trouwen. Homofielen b.v. Anderen zeggen het huwelijk om principiële redenen af te wijzen. Ze regelen het zelf wel zonder dwingende regels en plechtige beloften.
Weer anderen om minder principiële redenen. Men wil geen rompslomp en verplichtingen.
Het merkwaardige is, dat men toch weer gaat beseffen, dat ook ongehuwd samenwonenden het niet zonder regels voor hun relatie kunnen stellen.
Velen gaan daarom naar een notaris om een samenlevingscontract te laten opmaken, waarin alles geregeld wordt over de gemeenschappelijke bezittingen, de zaken betreffende overlijden e.d. Nog weer anderen gaan samenwonen omdat het financieel beter uitkomt of ook omdat hun kinderen moeite hebben met een nieuw huwelijk.
Dan is er tenslotte een grote groep, die wel wil trouwen, maar het beter vindt eerst na "te gaan of hun, relatie na een lange tijd van samenleving stevig genoeg is. Een motief, dat te begrijpen valt gezien ook het grote aantal mislukte huwelijken, maar toch onjuist is. Een huwelijk op proef is nu eenmaal onmogelijk. Dat is in strijd met het onvoorwaardelijk karakter van het huwelijk Daar is ook geen enkele aanwijzing, dat een huwelijk na ongehuwd samenwonen meer kans van slagen heeft.
Men draait op deze manier de volgorde om. In Matth. 9 : 5 wordt ons dan 'ook een andere volgorde aangewezen. Eerst worden twee levens blijvend aan elkaar verbonden en daarna de seksuele eenwording. Als men deze volgorde omdraait gaat men in tegen de Schrift,
Het huwelijk niet de enige vorm?
Helaas horen we, ook van kerkelijke zijde, steeds meer de opvatting verkondigen, dat we naast het huwelijk ook andere relaties als normaal hebben te aanvaarden.
Zo heeft de Interkerkelijke Gezinsweekcommissie 'voor 1982 een boekje uitgegeven "Variatiesin relaties", waarin betoogd wordt dat het huwelijk niet de enige vorm is. Allerlei mensen vertellen over hun ervaringen in verschillende relaties. Mie relaties worden liier als gelijkwaardig naast elkaar gezet.
Dr A. Dekker, als ethicus verbonden aan de theologische Hogeschool te Karnpen tracht in dit geschrift de bijbelse gegevens na te gaan. De grondregel is; zo schrijft hij, dat een relatie bestaat uit wederkerige elkaar geborgenheid biedende trouw. Dat lijkt me een juiste grondregel, Je zou verwachten, dat hij vanuit deze regel zou concluderen, dat het huwelijk dus de mogelijkheid is. Maar neen, zijn conclusie is, dat het huwelijk slechts een van de mogelijkheden is. Als illustratie gebruikt hij daarvoor het Hooglied. Twee mensen zijn gelukkig met elkaar zonder officieel getrouwd te zijn.
Nu is de uitlegging van dit bijbelboek erg moeilijk, maar het is toch wel duidelijk, dat hierin de liefde tussen en bruidegom en een bruid bezongen wordt. Het lijkt me niet mogelijk uit het Hooglied te concluderen, dat er naast het huwelijk nog meer dergelijke goede relaties zijn.
Voor de homofiele relaties wordt gewezen op de vriendschap tussen David el) Jonathan. 'Het is naar mijn opvatting een stuk inlegkunde. om uit de hechte vriendschap tussen David en Jonathan te concluderen, dat er tussen, beide dus wel een homofiele relatie bestaan zal hebben. David misgaat zich in zijn leven nog al eens op seksueel gebied, maar daar zijn altijd vrouwen in betrokken.
Het feit, dat de Bijbel op meerdere plaatsen homofiele relaties verbiedt wordt door Dekker niet aangeroerd. Wel zit Dekker dan nog met uitspraken van Paulus in het Nieuwe Testament Paulus vergelijkt b.v. de band van Christus met Zijn gemeente met het verbond van man en vrouw in het huwelijk. Paulus laat duidelijk zien, dat het huwelijk niet meer een mogelijkheid, maar de mogelijkheid is. Maar ja, zegt Dekker, dat is iets waar wij vandaag anders tegen aan kijken.
Dekker zit hier op de lijn van het gereformeerde rapport "God met ons". Volgens dat rapport moet Je er aan denken, dat in de Schrift niet allen de .stem van God doorklinkt, maar dat die verhalen mede het stempel van Paulus dragen. Die menselijke auteur, zo zegt men, is toch niet immuun voorde heersende opvattingen van die tijd. En zo heeft men het huwelijk wel danig ondergraven.
Het huwelijk een van God geschonken mogelijkheid?
De synode van de (syn.) geref. kerken heeft in april 1982 een besluit genomen over de orde voor de kerkelijke bevestiging van het huwelijk. In en ei was. Ook vroeger was het b.v.: in brede kring, ook bij christenen, dat besluit komt de volgende zin voor: "de kerk van Jezus Christus belijdt dat het huwelijk een door God geschonken mogelijkheid is: een gemeenschap voor het hele leven. Ben poging om in plaats van mogelijkheid te spreken van een door God geschonken inzetting werd afgewezen. De nu aanvaarde formulering geeft de indruk, dat et naast het huwelijk nog meer mogelijkheden bestaan. Volgens een synoderapport moeten we daarbij denken aan de mogelijkheid van het ongehuwd blijven. Maar dan is dus de ongehuwde staat ook een mogelijkheid van een gemeenschap voor heel het leven? In elk geval wekt deze synodale uitspraak de gedachte, dat ook het samenwonen van ongehuwden en homofielen een mogelijkheid is die God wil.
Deze uitlegging ligt ook in de lijn van het rapport over homofielen, waarin beweerd wordt, dat 'het huwelijk geen scheppingsordening is. En ook een synode zal niet zo naïef zijn te menen, dat haar uitspraken niet gebruikt zullen worden om de unieke positie van het huwelijk te ondergraven.
Het huwelijk een instelling van God
Het huwelijk wordt bedreigd; omdat het steeds meer gezien wordt als een van de mogelijke variaties in relaties, Nu moeten we niet doen alsof het vroeger met het huwelijk allemaal koek vrij gebruikelijk, dat men de juiste orde, eerst huwelijk daarna seksuele gemeenschap omdraaide. Dat mondde dan vaak uit in een "gedwongen huwelijk": De pil zal wel de reden zijn, dat dit laatste nu minder vaak voorkomt Er waren zelfs plaatsen, waar seksuele gemeenschap voor het huwelijk regel was. In een van de gereformeerde kerken, waar mijn vader predikant geweest is, concludeerde men uit het feit, dat er niet van een gedwongen huwelijk sprake was, dat er dan wel geen kinderen zouden komen!
Deze omkering van de orde was toen en nu mis. Steeds weer houdt de Bijbel ons voor, dat geslachtsgemeenschap de bezegeling en viering van het huwelijksverbond is. Nergens geeft de Bijbel enige aanwijzing, dat seksuele gemeenschap net zo goed buiten het huwelijk kan plaats vinden. Buiten het huwelijk doet men bij geslachtsgemeenschap elkaar kwaad. Dan is er geen sprake van dienende liefde. Lichamelijke eenheid moet ingebed zijn in het echte samenzijn. En dit echte samenzijn (ik citeer nu prof. Runia) vindt uiteindelijk alleen plaats in het huwelijk waarin twee mensen voor God en de gemeenschap (en niet alleen maar voor zichzelf) elkaar aanvaarden voor goede en kwade dagen. Totdat de dood hen scheidt. Het huwelijk is de door God geschonken inzetting: een gemeenschap voor het hele leven.
Zo uniek is het huwelijk.