Pinksteren en milieu
1983-06-03
Wij hebben het Pinksterfeest weer gevierd. Een feest waarmee veel mensen moeite hebben. Eigenlijk een wonderlijke zaak, dat naarmate het feest rijker wordt, de mensen er minder in geïnteresseerd blijken te zijn.- Jaargang 27
- nummer 22
Daar komt nog bij, dat veel mensen in de beleving van hun geloof de viering van het Pinksterfeest beperken tot een binnenkerkelijke aangelegenheid. Pinksteren wordt dan het feest VAN de kerk VOOR de kerk. Weer anderen gaan nog verder en betrekken dat feest eigenlijk voornamelijk op hun eigen hart en leven. Het draait dan uitsluitend om het wonder van de wedergeboorte. Maar al deze kategorieën vergeten intussen, dat juist op Pinksteren het volle licht op de schepping van God valt! Het gaat om de uiteindelijke verheerlijking van deze aarde waarop wij nu leven. Als we dat uit het oog verliezen verzeilen we in doperse wateren ondanks het brevet van gereformeerd vermogen, dat we onszelf zo nu en dan graag uitreiken.
De schepping zucht
De hele schepping is door onze zondeschuld aan de dood onderworpen.
Dat tasten wij rondom ons. Wij kunnen hele betogen opzetten over het leven en het boeiende daarvan. Wij kunnen prachtige dingen zeggen over de natuur en zo. De flora en de fauna kunnen ons klein maken en ons met ontzag vervullen voor onze Schepper. Wij weten ons trouwens ook ergens verwant aan de natuur, aan al het geschapene, omdat ons menselijk bestaan een schepselmatige werkelijkheid is. God heeft de zesde dag van de schepping niet geïsoleerd van de voorgaande vijf scheppingsdagen. Hij heeft de mens niet losgemaakt van zijn oorsprong en verwantschap en hem niet opgeborgen in een ivoren toren. "De hele schepping in AL haar delen zucht", schrijft de apostel Paulus aan de Romeinen (Rom. 8). Laten we in dat verband eens bij verschillende dingen, die wij ontdekken, stilstaan. "Ik denk hierbij aan het verwelken van de bloemenpracht en aan de verziekte verhoudingen in een bedrijf, aan de kanker in het lichaam van een mens, aan het lijden van een' kind onder de verwaarlozing door de ouders, aan de brekende ogen van het door de jager getroffen hert en aan de knal, die de verderfzaaiende gasexplosie met zich meebrengt" (W. H. Velema). Het is allemaal lijden wat de klok slaat. De mens lijdt als hij op de wereld komt, al is het onbewust, hij lijdt als hij op de wereld vertoeft en ook als hij de wereld verlaat. Paulus verneemt in de schepping een kakofonie van steunen en zuchten. Het is alsof de hele onbezielde schepping een stem krijgt en een schreeuw uit.
De gelovige neemt dat scherp waar. Hij heeft er om zo te zeggen een aparte antenne voor. Want een kind van God kan de schepping nimmer negeren. Het laat hem niet koud wat er met en in die schepping van zijn God gebeurt.
Christelijk milieubeheer
Vandaag is er het probleem van een christelijk milieubeheer. Wij zijn eraan gewend geraakt dagelijks op vele manieren van de welvaart te profiteren. De artikelen staan ons in dat opzicht ten dienste.
Het industrieapparaat wordt technisch gezien op steeds hoger plan gebracht om de garantie van weelde en overvloed te kunnen konkretiseren. Het konsumptiepakket is enorm uitgebreid. De reklame op de TV wakkert de begeerte van de mens naar allerlei lekkernijen aan. En de recessie van de ekonomie schijnt nog niet veel inkrimping op dit terrein te zien te geven. De borrel is nog steeds omgeven door een assortiment zoutjes en lekkere hapjes.
De vakantieganger wordt een pakezel.
De tuinier duizelt van de gereedschappen en de machines.
Maar als je in je auto zit, snuif je een gedeelte van de uitlaatgassen van de wagen, die voor je rijdt, op.
Giftige rookwolken stijgen uit fabrieksschoorstenen op en besmetten een bepaald gebied. Rivieren raken vervuild doordat men de afval zonder beperking daarin loost. Dat is de keerzijde bij het schoonhouden van de hele wereldwinkel.
Langzamerhand gaat men inzien, dat heel die zogenaamde welvaart een tendens vertoont, die wijst in de richting van roofbouw op de aarde. Een dergelijke milieu-
verontreiniging, die van de wereld op den duur één grote vuilnisbelt maakt, doet de echte christen pijn.
Hij beseft, dat het GODS schepping is, die wordt misbruikt en hij herinnert zich het woord, dat betrekking heeft op de hele schepping: "En zie, het was zeer goed!"
(Genesis 1 : 31 a). Daarom zal een christen niet weigeren zich met positief milieubeheer in te laten.
"Wie het milieu vervuilt, bedroeft de Heilige Geest", heeft iemand terecht opgemerkt.
Een religieus probleem
Het milieuvraagstuk is niet in de eerste plaats een technisch probleem of een ekonomisch of sociaal probleem. Het is een religieus probleem! We hebben naast God andere goden gediend. Een mens is een fabrikant in afgoden, heeft Calvijn eens opgemerkt. Als wij denken, dat het kunnen van God ophoudt, zetten we ons in voor de kreatie van een afgod. Maar dat vloekt met het wortelgebod van de Wet van de HERE. We hebben gedacht het zélf te kunnen klaarspelen.
Als het duo techniek en ekonomie zich aan ons presenteert, liggen we in aanbidding neer. Waar konsumptiedrift en winstprincipe als hoogste waarden staan genoteerd, maakt het materialisme zich breed en verdwijnt het menselijke steeds meer uit het blikveld. Het is in de eerste plaats een mentaliteitskwestie!
We moeten ons afvragen hoe wij met Gods wereld omgaan.
Zolang wij doen alsof die wereld ons bezit is, blijft de hoogmoed in het zadel en verbleekt het beginsel van het rentmeesterschap. De Bijbel zegt ons, dat het lot van de schepping heel nauw verbonden is met het lot van de mens. Om ONZENTWIL is de aardbodem vervloekt! De vervuiling van de schepping van God is een direkt gevolg van de vervuiling van ons hart. Doordat wij mensen in het mooie paradijs eens afscheid namen van God, hebben wij de rijke schepping gemanoeuvreerd in de positie van slavin van de vergankelijkheid.
De mensheid is in gesloten kolonne op weg naar het graf. Het begrip zinloosheid laat je niet meer los! De aardse werkelijkheid maakt je vanzelf vertrouwd met dat begrip. Je verzandt in een vorm van horizontalistisch denken.
Op den duur houd je bij alle variëteit in de nieuwsgaring maar één nieuwsbericht over en het is elke dag aktueel: De mens maakt langzamerhand de ander en zichzelf het leven onmogelijk. Men mag het als men wil ook in omgekeerde volgorde formuleren, maar het komt in wezen op hetzelfde neer. De plek, die God mij in vaderlijke liefde in zijn schepping heeft gegeven, is van belang niet alleen voor mijzelf, maar ook voor de ander! Hoe stel ik mij op in deze samenleving? Ben ik er permanent op uit de ander voor mij te annexeren of op de ander te parasiteren of begin ik ermee de ander volwaardig te accepteren?
En dat niet, omdat hij past in mijn straatje of omdat hij bij mij sympathiek overkomt. Dat is allemaal blijk van ik middelpuntig denken.
Nee, aanvaard ik hem zoals God hem naast mij plaatst als mens onder de mensen, als schepsel van dezelfde God en misschien ook als kind van God, dat eveneens datzelfde geheim van de werkelijke levensvreugde heeft leren kennen?
Pinksteren en milieu! Dan zie ik de mens, die andere mens, in mijn direkte omgeving. Wij zijn sámen onderweg naar de terugkomst van de Here Christus, al beseft die ander dat misschien helemaal niet.
Pinksteren is het feest van de Heilige Geest. En waar ik die Geest van Christus tot mijn hart heb toegelaten, geeft Hij mij een nieuwe impuls. Dan zal ik de andermet de boodschap van het evangelie konfronteren. Ik zal alsgetuige van de Geest de geur van de kennis van Christus rondom mij verspreiden. Dan kunnen zij aan mij ruiken, dat ik in kontakt sta met de Heiland der wereld!
Een beheersend lichtpunt
Paulus schrijft in Romeinen 8, dat de hele schepping in barensnood is.
Dat is een nood, die aan een nieuwe geboorte voorafgaat. Dat biedt een machtige troost in een verwrongen samenleving. De wereld is niet gedoemd om onder te gaan.
Het begin van de vuile aarde ligt in het eerste paradijs, maar het einde van de vuile aarde ligt in het tweede paradijs, het Nieuw-Jeruzalem. "En Hij, die op de troon gezeten is, zei: Zie, Ik maak alle dingen nieuw" (Openbaring 21 : Sa). Dat is dus geen matte restauratie en ook geen gekunstelde imitatie. Dat is verrassend en fonkelnieuw. Niet weer nèt als nieuw, maar écht nieuw, betrouwbaar nieuw! Ongekend, onvermoed en ongedacht! De zonde van de mensheid is, dat ze zich in het hier en nu met surrogaat tevreden stelt en denkt dat dàt het ware is. Terwijl de HERE voor ons heel wat anders in petto houdt! Vanuit de toekomst van Christus dien ik het heden te benaderen. De mens heeft altijd al geworsteld met het probleem van het lijden. "Ook de Grieken hadden reeds oog voor de onmacht tegenover het lijden. In hun mythologie komt de Prometheusfiguur voor als een vertegenwoordiger van de mensheid.
Prometheus, die vuur op de aarde had gebracht en de mensheid vele kunsten had geleerd als bouwkunst, sterrenkunde, geneeskunde, verzette zich tegen de handelwijze van de hoofdgod Zeus. Op bevel van Zeus werd Prometheus aan een rots geklonken, waar een arend hem iedere dag aan zijn lever knaagt, die echter des nachts weer aangroeit. Zo voelt zich ook de mens, die bij alle wetenschap en ontdekking zich nog steeds een onmachtige, een gebondene gevoelt tegenover de werkelijkheid en de problematiek van het lijden, een gebondene met de knagende vraag in zijn binnenste: waarom, waartoe?" (H. Jonker). Wij zuchten vanwege de lasten, die wij hebben te dragen. Maar een verzuchting betekent nog geen opluchting en opluchting is niet hetzelfde als oplossing. Wij kunnen echter ook zuchten zoals een kind doet, dat nog twee nachtjes moet slapen voordat het jarig is. En dát zuchten van verlangen bedoelt Paulus in Romeinen 8. Dát zuchten is het werk van de Heilige Geest in het hart en leven van een mens. Dan ga je anders tegen de dingen van het leven aankijken. Dan bezie je de verlossing niet door de tralies van de trieste tegenspoed, maar benader je het lijden vanuit het aangereikte heil! De mens ziet dan het milieu en zichzelf voluit betrokken op het glorieus herstel van de hele schepping. Glorie. Daarvan mag die wedergeboren mens dan eeuwig zingen vanwege de door Christus bevochten viktorie.
Als ik dit laatste diep tot mij laat doordringen, is het alsof Pasen en Pinksteren op één dag vallen!