Verwaten
1983-06-10
In "Trouw" van 30 mei j.l. stond een verslag van een vergadering van de vereniging "Woord en Geest". De kop boven het verslag luidde "Niet uitgaan van bijbeluitleg van vorige generaties".- Jaargang 27
- nummer 23
Omdat ik koppenmakers van kranten nogal wantrouw dacht ik dat deze kop een vergissing zou zijn. Maar in het verslag stond toch ook hetzelfde. De verslaggever werd overigens niet gehinderd door sympathie voor de vereniging of door kennis van zaken. De spreker op de vergadering was Dr J. Vlaardingerbroek, een van de samenstellers van het beruchte rapport over het Schriftgezag "God met ons". Hij deed dan ook een goed woord voor dat rapport. Volgens het verslag zei hij: "willen gereformeerden op het rechte pad blijven dan dienen zij zich ... voortdurend te bezinnen op de bijbel en daarbij niet uit te gaan van de uitleg die vorige generaties aan de Schrift hebben gegeven". Daar gaan Augustinus, Luther, Calvijn, Kohlbrugge, Kuyper en Bavinck. Ze zijn van geen belang als wij met de Bijbel bezig gaan. Als dit werkelijk zo gemeend is dan is dit het
toppunt van verwatenheid. Na twintig eeuwen zouden wij, in deze tijd, nu de eersten zijn die de Bijbel echt kunnen lezen. Deze opinie, hoe dwaas ook, klopt wel met het rapport "God met ons". Daarin stond ook al dat sedert de opkomst van de historisch-critische onderzoek van de Bijbel wij weten dat de Bijbel niet alleen Gods Woord is, maar ook mensen woord.
En dat de waarheid relationeel is.
Ook in Amerika is dezelfde verwatenheid doorgedrongen. In het blad" Verdict", dat ik, tot mijn spijt nu, in deze notities wel eens geprezen heb, stond onlangs te lezen dat sedert de Tweede wereldoorlog de moderne schriftgeleerden meer weten over de ontwikkeling van het vroegere christendom en het ontstaan van het Nieuwe Testament dan alle wetenschap van de voorgaande negentien eeuwen. In deze gedachtengang is de theologie, en die dan nog weer geleerd door een bepaalde geschiedenisfilosofie, de baas over de uitleg van de Schrift. In "God met ons" werd dat dan ook gezegd "juist daarom kan de kerk de theologen niet missen".
In feite wordt door dit alles het menselijk denken een plaats gegeven boven Gods Woord, waardoor het geloofsleven meer en meer in het gedrang komt.
Van wijlen dr J. Koopmans heb ik geleerd da tje wel tien keer moet nadenken voordat je afwijkt van de exegese der eeuwen. Want wij zijn niet de eersten die de Bijbel lezen.
We zijn ook niet de eersten die de Geest ontvangen hebben. Het lijkt me oneerbiedig tegenover de Geest der waarheid te denken dat wij nu eindelijk pas weten hoe de Bijbel antwoord geeft op al onze vragen. We zijn niet de eersten en we zijn niet de enigen die de Geest ontvangen hebben. En sedert de apostelen, die geleid zijn in alle waarheid, hoeft de waarheid ook niet meer gezocht te worden, maar moet die waarheid worden vastgehouden en overdacht. Meer niet.
Dat is een genade van God.