Werkt het evangelie wel echt door?
2011-11-11
‘Could all that is lost ever be found’ – een treffende regel uit het lied Beautiful Things, dat enthousiast werd meegezongen door 500 mensen uit 27 landen, aan het begin van de conferentie ‘Gospel and the City’. Onder al die voorgangers, evangelisten en jongerenwerkers zat ook een handjevol NGK’ers, benieuwd naar sprankelende gedachten van Amerikaanse hoofdspreker Tim Keller. En hij was de enige spreker niet...- Jaargang 55
- nummer 22
Tim Keller begon 22 jaar geleden zijn predikantswerk in Manhattan, het hart van New York. Er ontstond al vrij snel een bloeiende gemeente in een omgeving, die door veel Evangelicalen was opgegeven als ‘te harde grond’ voor het evangelie.
Verspreid over drie conferentiedagen deelde Keller een aantal principes, die volgens hem belangrijk zijn, willen we als kerken stedelingen (en postmoderne westerlingen in het algemeen) met het evangelie van Jezus Christus bereiken. Aanpassingen in de vorm raken volgens Keller niet de kern van de zaak: ‘We have no projectors, videoclips and rock music in our church’.
Waar het hem vooral om gaat is om te komen (1) bij het hart van het evangelie (gospel centered churches) en (2) bij het hart van de mensen en de cultuur (contextualized ministry). In dit artikel ga ik op het eerste punt in.
Tussen wet en relativisme
Volgens Keller is het evangelie altijd goed nieuws, altijd relevant, maar gaat het vaak mis omdat kerken er niet in slagen de volle rijkdom van dat evangelie te laten zien.
Door middel van een horizontale en verticale as benoemde Keller vier theologische uitersten die ertoe leiden dat de boodschap van de kerk niet serieus genomen wordt. Op de horizontale (persoonlijke geloofs-as) gaat het om wetticisme aan het ene eind en relativisme aan het andere. Wie teveel naar de kant van het wettische overhelt, mist – door te veel nadruk op de gewenste levensstijl van gelovigen – de vrijheid en vreugde van de verlossing in Christus. Anderen zitten qua levensstijl in de sfeer van het relativisme.
Bijna alles kan door de beugel 'omdat God immers een God van liefde is, die ons gelukkig wil zien'.
Tussen deze twee uitersten streven 'gospel centered churches' naar het radicale midden van het evangelie.
Want als mensen echt door de rijke boodschap van Jezus' kruis en opstanding geraakt worden gaan ze veranderde en heilige levens leiden.
Oftewel ‘You make beautiful things out of d(us)t’.
Missionair-diaconaal
Op de verticale (koninkrijks-as) gaat het om het ‘al reeds’ en ‘nog niet‘ van het koninkrijk van God. Kerken die grote nadruk leggen op het koninkrijk van God dat al gekomen is, doen over het algemeen veel op het gebied van diaconaat en maatschappelijke betrokkenheid, maar weinig of niets aan evangelisatie. De verzorging van de weduwe en wees ís voor hen het evangelie (Jakobus 1:27), zonder dat er een boodschap van persoonlijke bekering bij hoeft te komen. Volgens Keller is het probleem van die benadering dat mensen daarmee niet geholpen worden om de diepste kern van hun problemen, hun vervreemding van de levende God en verslaving aan allerlei afgoden, onder ogen te zien.
Kerken die grote nadruk leggen op persoonlijk geloof en bekering, in afwachting van Christus' wederkomst, laten het vaak afweten als het gaat om diaconaat en betrokkenheid bij de buurt. Hun probleem is dat ze geen goede buren zijn voor mensen die goede buren nodig hebben.
Ook hier biedt het evangelie een radicaal midden. Zij die persoonlijk rijk geworden zijn door Christus' armoede (2 Korintiërs 8:9), hebben de roeping anderen tot zegen te zijn in de volle breedte van hun mens-zijn.
Keller vindt deze holistische aanpak heel belangrijk, want woord en daad zijn allebei nodig. Gelovigen en kerken horen uitstekende buren te zijn zonder water bij de wijn te doen als het gaat om de verkondiging van Gods Woord. Zodat niet- en andersgelovigen gaan zeggen: 'We geloven misschien niet wat zij geloven, maar we zijn wel blij met ze en zien dat hun aanwezigheid in de buurt verschil maakt'.
Derde weg
‘Gospel centered churches’ zijn dus kerken, die steeds weer naar het radicale alternatief, de zogenaamde derde weg, van het evangelie van Jezus Christus zoeken. Zulke kerken worden niet in de eerste plaats gedreven door programma's en methoden (Willow Creek, Alpha, Purpose Driven Church enzovoorts), maar door een diep doordenken van de implicaties van het evangelie zelf. Hoe 'werkt’ het evangelie door in het dagelijks leven, wat zijn de implicaties daarvan voor je zelfbeeld, je motivatie op je werk of je omgaan met geld en goed. Keller legt grote nadruk op dit aspect van gemeentelijke bediening.
In navolging van de 18e-eeuwse theoloog, Jonathan Edwards, gebruikt hij een soort ‘gospel logic’ of ‘gospel rule’.
‘Gospel logic’
Ik volsta met één, typisch Kelleriaans, voorbeeld: In 2 Korintiërs 8:9 schrijft de apostel Paulus dat de gelovigen in Korinte geestelijk rijk geworden zijn, doordat Christus zijn rijkdom had opgegeven en omwille van hen arm was geworden. Vervolgens gebruikt Paulus dat gegeven als basis om de gelovigen aan te sporen hun materiële rijkdom met de arme gelovigen in Jeruzalem te delen. Een duidelijk voorbeeld van 'gospel logic': Zij die zich geestelijk rijk weten in Christus kunnen niet anders dan hun materiële rijkdom met de armen delen. Of omgekeerd: gelovigen die het moeilijk vinden van harte te geven zijn nog niet in hun diepste kern doordrongen van hun rijkdom in Christus. Hun ‘orthodoxie’ of ‘Bijbelgetrouwheid’ is nog niet tot in hun portemonnee doorgedrongen. Ten diepste geloven ze het evangelie niet op het concrete terrein van hun geldzaken.
Het heeft volgens Keller niet veel zin om zulke gelovigen op het vlak van hun wil aan te spreken (‘geef meer want dat is wat van een christen verwacht wordt’). Dat is de lijn van het wetticisme, terwijl het andere uiterste van schouderophalend relativisme natuurlijk niet beter is. De weg van het evangelie is: liefdevol wijzen op de rijkdom in Christus en de implicaties daarvan.
Concreet worden
Een kerntaak van de gemeente is dan ook om gelovigen te helpen om de implicaties van het evangelie op alle terreinen van hun leven uit te werken.
Dat is volgens Keller het wezen van discipelschap (Matteüs 28:19). Keller is ervan overtuigd dat het evangelie vrucht zal dragen, wanneer gelovigen geleerd wordt hoe ze het evangelie in zijn volle rijkdom kunnen laten doorwerken in hun leven van alledag. ‘The extent of the fruit is up to God but there will be fruit".
Out of chaos
Gedurende de drie dagen in Berlijn werd er door middel van korte filmpjes aandacht gegeven aan projecten van gemeentestichting in verschillende Europese steden: Barcelona, Rome, Dublin, Amsterdam, Parijs, Berlijn en andere. Bemoedigend om te zien hoe mensen geraakt worden door het goede nieuws dat Christus arm is geworden opdat zij rijk mogen zijn en kleine geloofsgemeenschappen tot zegen zijn voor hun omgeving.
‘All around Hope is springing up from this old ground Out of chaos life is being found in You’.
De conferentie in Berlijn werd gehouden van 25-27 oktober en was een initiatief van City tot City Europe (zie verder: citytocityeurope.com).
Ds. Koos Jonker is predikant van de NGK Nijmegen.
| ‘De kracht van inhoudelijk goede, eigentijdse, Christus verheerlijkende liederen maakte dat ik meer open kon staan voor wat er gezegd werd’ – Dick Lagewaard, NGK Veenendaal. ‘Inspirerend, wat gebeurt er veel in heel veel steden vanuit vaak heel verschillende kerken’ – Paul Kurpershoek, NGK Groningen. ‘De meeste indruk maakte op mij de toewijding van de gemeentestichters, hun liefde voor Jezus en de mensen in de stad' – Hans van Winkelhoff, NGK Den Haag. ‘Voor mijzelf waren deze drie dagen een tijd van bezinning na een aantal jaren Havenkerk’ – Peter Strating, NGK Havenkerk, Den Haag. |