Consequent
1982-03-26
Het bericht dat prof. Dr. P. Smits bedankt heeft als lid van de hervormde kerk en ook als lid van de vereniging van vrijzinnig hervormden is eigenlijk niet zo verbazingwekkend. Verbazingwekkender is het dat dit bedanken zo lang op zich heeft laten wachten. Prof. Smits was de man die in het begin van de zestiger jaren veel opzien baarde door duidelijk te zeggen dat hij van het plaatsbekledend lijden en sterven van Jezus Christus niets moest hebben. Hij vond die leer een nare leer. Hij kwam wel voor zichzelf op. Een ander hoefde voor zijn zonden niet te sterven. Een erg nieuwe opvatting was dat niet. Veel mensen voor hem hadden dat ook wel gezegd. Maar prof. Smits zei het nogal cru – geef mijn portie maar aan fikkie – en de hervormde kerk was zo geschokt dat men hem zijn rechten als emeritus predikant ontnam. Als ik me goed herinner is men daarop later teruggekomen, na veel vijven en zessen. Nu heeft prof. Smits zelf de consequentie van zijn denken getrokken. We kunnen bedroefd zijn over zijn mening, maar tegelijk erkennen dat zijn daad een logisch gevolg is van zijn denken. Als men uit het Evangelie weghaalt het plaatsbekledend lijden en sterven van Jezus Christus, als men de leer van de rechtvaardiging van de goddeloze zonder de werken, alleen uit genade, niet meer aanvaardt dan is men misschien nog wel religieus bezig, maar alles in de Bijbel gaat vierkant in tegen deze religiositeit. In de vorige eeuw zijn het mannen geweest als Busken Huet en Pierson die dezelfde gang maakten als nu Prof. Smits gaat. Busken Huet en Pierson waren mensen van wat men toen noemde het moderne denken. Sommigen van deze moderne theologen bleven in de kerk. Anderen trokken de consequentie en gingen heen. Degenen die gingen handelden eerlijk, zoals nu ook prof. Smits. Het is me nog steeds een raadsel hoe iemand “vrijzinnig” kan zijn en zich toch een christen wil noemen. Als dan de Here Jezus niet Gods Zoon is, als Hij niet stierf in onze plaats, als de bevrijdende leer van de vrijspraak uit genade alléén niet waar is, waarom dan al die drukte rond geloof en kerk? Het dient dan allemaal toch tot niets. We kunnen nog iets verder gaan. Zelfs als men zich orthodox noemt en behalve het behoud door Jezus Christus nog niets anders heeft waarop men zijn vertrouwen stelt is men het spoort bijster en heeft men de eerste stappen gezet op de weg van het humanisme. En elk humanisme is regelrecht in strijd met het Evangelie van Jezus Christus en Die gekruist. Voor ons.
- Jaargang 26
- nummer 12