Rijk gereformeerd?
2008-07-04
Rijk gereformeerd is een uitdrukking waar ik me niet gemakkelijk bij voel.- Jaargang 52
- nummer 14
Er hangt een geur van arrogantie om heen. Strak gereformeerd, ja. We zetten de confessionele puntjes op de i. Of saai gereformeerd: er heerste bij ons een burgerlijke cultuur met harmoniumspel als kunstzinnig hoogtepunt. Of zelfs sober gereformeerd: we hielden er een sobere levensstijl op na. En dan had je nog die tobbers over hun uitverkiezing, de ultra-gereformeerden. Daar hadden wij als gereformeerde verbondskinderen geen bevinding aan. Rijk gereformeerd? Als vrijgemaakten hadden we onze mond vol van de rijkdom van het gereformeerde. De winst van de Vrijmaking vertaalde zich in een hele eigen zuil, waarvan de geestelijke rijkdom als met de handen te tasten was. De mensen van de doorgaande reformatie zeiden dat; maar daar hoorden wij niet bij. De term hoorde thuis in een ander taalveld, dat ik niet beheerste.
Het is dus geen uitdrukking die ik makkelijk in de mond neem. Laat ik haar nu de afgelopen jaren verschillende malen binnen onze eigen kerken tegengekomen zijn. Ik zal geen namen noemen, maar het zijn mensen van onverdachte huize, aan wie iedere gereformeerde hoogmoed vreemd is. Ze schreven dankbaar te zijn voor de rijke gereformeerde traditie waarin ze stonden.
Ze dachten aan de Bijbelgeleerde traditie van gereformeerde bodem, of zelfs ook aan de dogmatische bezinning die zich daar ontplooid heeft. Juist in de ontmoeting met andere geloofstradities elders in de wereld kwamen zij tot de ontdekking hoe rijk de gereformeerde traditie eigenlijk is, en hoe dankbaar anderen ervoor zijn. Die ervaring deel ik. Tegen alle gangbare verwachting in blijkt de gereformeerde traditie in de zending rijk te zijn.
Toch is het beter dat anderen die rijkdom prijzen. Het gereformeerde is niet iets waarop we ons verheffen kunnen. We hebben het niet zelf bedacht; het werd ons overgeleverd om weer door te geven aan nieuwe generaties. Het is een vorm van geloven waarin we God in onze eigen tijd kunnen dienen. Het is niet de enige vorm overigens. We zouden weer vervallen aan de arrogantie, waaraan we als gereformeerden bijna ten onder zijn gegaan.
Dr. Bob Wielenga woont in Zuid-Afrika en is emeritus-predikant van de NGK van Kampen.