DEMONSTRATIE
1981-11-27
Uit het jaartallenboekje herinner ik me: 1566, smeekschrift der edelen, hagepreken, Beeldenstorm.- Jaargang 25
- nummer 43
Dat eerste was een nette petitie van de lagere overheden aan de hoogste; het resultaat was negatief.
De andere twee waren volksbewegingen. Hagepreken kun je geweldloze demonstraties noemen. Het gebeurde wel, dat de broeders vóór of na de preek een salvo weggaven met hun geweren: men moest maar niet met hen spotten. De Beeldenstorm was een geweldadige demonstratie. Het volk was de domhouderij zat (beelden, de boeken der leken!) en het begon zich te roeren tegen de totalitaire staat en de verdrukkende kerk.
Ons “volksbestaan” waar H. de Jong het vorige week over had, begon dus, wat z’n vrijheid betreft, met demonstraties.
Doch De Jong ziet in de vredesmars van Amsterdam een teken van de verregaande ontbinding waarin ons volksbestaan verkeert. Hij vindt het atoomwapen een middel ter verdediging van onze nationale veiligheid, maar de “ikken” zien geen "natie" meer of zij willen geen natie zijn en dus vinden die wapens geen genade in hun ogen. De Jong schrijft in mineur over het volk:haast geen huwelijk blijft heel, de buren hebben ruzie en de agressie tiert op straat. Ik had zo'n stuk in Trouw en Opbouw in de laatste plaats van De Jóng verwacht. Het zou passen in het "Ref. Dagblad".
Is De Jong misschien mismoedig over het volk, zoals Elia dat was toen hij uitweek naar de Horeb? Bij De Jong past een bewogen zijn over de schare. Zó ken ik hem. Geloof me, de Bijbel leert ons niet te spreken over “het volksbestaan” en daaraan grote waarde te geven.
Denk bijv. aan Koloss. 3:11. Maar vooral: ik moest denken aan wat het meisje Maria en de oude priester Zacharias zongen. Hun duet, bepaald geen zoete kindje-kerst-versjes, zingt van hoogmoedigen, rijken en machtigen, die er van langs zullen krijgen, de hongerigen en de mensen die bang zijn voor de vijanden, zij zullen het heil zien. De Here zal naar ons omzien, “om onze voeten te richten op de weg des vredes!”
Die mensen in Amsterdam liepen voor de vrede. Ik weet best, dat er een dimensie aan ontbrak. Vrede is wat meer en ook nog wel wat anders dan die duizenden dachten of beleden. Maar wij kunnen het verlangen toch positief duiden en er op inhaken, want hemelse boodschappers hebben iets gezegd over vrede voor heel het volk; ik bedoel in het kerstverhaal.