EEN BERG
1981-12-11
Hebt u wel eens een berg beklommen? Nee, niet de Sint-Pietersberg bij Maastricht of het Hollandse Bergje bij Elburg. En ook niet een Himalaya of een Karakorum of dergelijke kilometershoge bergen. Wij bedoelen zo'n gewone berg, die in een dag beklimbaar is. Hier in dit land, waar de hoogten tot duizend meter heuvels heten en daarboven bergen, wemelt het van de "Munroe's"; en een Munroe is een berg van boven de duizend meter, zoals door Munroe in zijn boeken is beschreven: met klimweg en afdaalweg. Goede bergbeklimmers, hier hillwalkers genoemd, hebben zo een aantal Munroe's in hun dagboekje staan; bergen, die ze met goed gevolg hebben bestegen.- Jaargang 25
- nummer 45
Ja, er zijn hier vele van die natuurgekken. Ze zien een berg, bekijken hem eindeloos, turen met de kijker alle profiels af, bestuderen kaart en literatuur, dromen ervan en eindelijk komt de dag dat ze de berg "nemen".
Dat zijn niet alleen Schotten - in verhouding nog meer de Engelsen. In alle vakanties komen hier Engelse studenten bepaalde bergen beklimmen.
Ook als het weer zo iets niét toestaat. Dan komen ze wellicht in moeilijkheden, want kennen de aard van het Schotse weer en het karakter van de Schotse bergen onvoldoende. Dan wordt een hulpploeg uitgestuurd, die mensenlevens riskeert om mensenlevens te redden. Dan komen ze in de krant, nadat ze zijn bijgebracht en op krachten gekomen in een ziekenhuis.
En dan zeggen wij tegen elkaar: ondanks de waarschuwingsdienst en de weersvoorspelling riskeerden ze weer eigen en andermans leven - er moest straf op staan.
Maar zelfs wanneer het weer een bergtocht wél toestaat komen er soms ongelukken voor. Door onvoldoende voorbereiding, onvoldoende kleding en schoeisel, door ontbreken van kompas en hoogtemeter, kaart en wandelplan. De prachtige Beihnn Cruachan bijvoorbeeld, die pal voor ons huiskamerraam staat te lokken, vraagt elke paar jaar wel een slachtoffer.
Dat weten we al, wanneer daar een helicopter uren langs de berghelling gaat zweven. Of als hulpploeg, met gele kleren aan, de helling afzoekt.
Maar toch hopen we die berg eens te nemen. Op een mooie, heldere dag.
Als er genoeg uren zijn voor een lange, rustige tocht heen en terug. Als we ons lichamelijk en geestelijk fit genoeg weten. En als alle voorbereidingen met zorg getroffen zijn. Dorpsgenoten zeggen, dat je - als je vroeg gaat en kalm doorstapt - gemakkelijk in een dag alle zeven toppen van de Beihnn Cruachan kunt nemen en voor donker thuis zijn. Daar houden we het dus op, als de Heere wil.
De sensatie van een bergbeklimming is heel apart. Die ligt niet op het niveau van duizend meter hardlopen, honderd meter zwemmen of een ruiterparcours met twaalf horden. Een bergbeklimming gaat namelijk in stilte, zonder publiek, zonder applaus, zonder aanmoediging - meestal in volstrekte eenzaamheid. Die vereist taaie concentratie, ook een opgewekt humeur, een positieve instelling, een open oog voor alle Goddelijk schoon en een economisch gebruik van de uren. Die vereist bovendien gemakkelijke kleding, geringe last, stevige schoenen, ervaring in het oriënteren en een diepe ademhaling. Ook nog een lange bergstok, een fototoestel, kompas en hoogtemeter. Want wanneer het uitzicht zou wegvallen - door regen, nevel, wolken - moeten kompas, kaart en hoogtemeter houvast geven.
Daarom is het beklimmen van een berg zulk een bij uitstek mannelijk werk. Omdat een berg bij uitstek mannelijk is. Hij heeft u niet nodig, is zo trots als een aap, geeft nooit toe en eist het volle pond. Maar heb je hem onder de knie - een zelfopname naast de top-cairn - dan is de wandelaar een stuk rijkdom te beurt gevallen, die geen mens hem meer kan afnemen. .
Alle eeuwen door hebben mensen, ook verstandige mensen, bergen bezongen.
En beklommen. Mozes noemde de berg Horeb "berg Gods", dat is een zeer belangrijke of zeer hoge berg; zoals Nineveh in de oude vertaling een "stad Gods" werd genoemd. Ethan, de zoon van Ezra, hoorde de Thabor en de Hermon "juichen".
Hoe hoog waren die bergen dan wel zo wat? De Thabor is maar 400 meter hoog en de Karmel is een heuvel van ruim 500 meter. Maar het Sinaigebergte heeft inderdaad toppen van 2000 tot 2600 meter, terwijl de Hermon, bekend om zijn eeuwige sneeuw, tot 2800 meter gaat. En als u mocht denken dat zo'n berg als de Hermon, met zijn sneeuwkap het hele jaar door, onbereikbaar mocht zijn? Dan leert de geschiedenis, dat in 1350 voor Chr. reeds afgodendienst werd bedreven op de top van de Hermon en dat er vandaag nog een ruïne staat van een tempel uit de 4e eeuw.
Ja, bergen trokken vaak de aandacht van mensen, die de eenzaamheid zochten. Die boven de teleurstellende wereld wensten uit te komen.
Of die hun batterij wilden bijladen. Abraham beklom een berg, om zijn zoon te offeren; later werd deze berg tempelberg. Mozes besteeg de Nebo in het Overjordaanse, voor hij tot zijn vaderen verzameld werd. Aäron stierf op de berg Hor. Elia woonde tijdelijk in een schuilplaats in het Sinai-gebergte, trad later tegen Baäl op, op de berg Karmel. David heeft zich tijdens zijn vluchtperiode verscholen in het gebergte van Judea, in de hoge spelonken langs de Dode Zee; hij noemde de Heere zijn "hoog vertrek". Ook op de Hermon, tussen de Jordaan-bronnen, zijn Gods stromen en baren over zijn hoofd gegaan. De secte der Essenen en de Joodse patriotten hebben het enkele jaren tegen de Romeinen uitgehouden op de rots Masada. En vergeet niet, hoe Mozes op de Horeb van God de Heere de wetten heeft ontvangen! Zo heeft later Jezus Christus vaak op een berg alleen gebeden: dichter bij zijn Vader dan bij de wereld.
Zo is Hij ook voor de ogen van drie getuigen verheerlijkt op de berg Thabor.
Hoe veranderlijk ook het beeld van een berg mag zijn, afhankelijk van belichting, weer en atmosfeer, hij staat onveranderlijk op zijn plaats en blijft daar, alle eeuwen door. Vandaar dat de Bijbel soms bergen oproept als getuigen: ze hebben meer gezien dan in een mensenleven mogelijk is.
Als u vandaag Israël bezoekt, zullen de heuvels rond het Meer van Galilea waarschijnlijk u het meest toespreken; het zijn dezelfde heuvels, waarop de Heiland met zijn discipelen wandelde; dezelfde, waarop de beide won-
derlijke spijzigingen zijn geweest; waarop de Bergrede is uitgesproken en waarvan de zwijnen niet meer inrenden.
Wanneer u - komende uit een vlak land - eenmaal met bergen vertrouwd mocht raken, zult u ze ook zien als "landmarks", betrouwbare oriënteringspunten.
U leert het geaccidenteerde terrein kennen: alle plekken worden betrokken bij de naastbije bergtop, zoveel meter lager, zoveel meter afstand, in welke richting ook gemeten. Zo kunnen bergen ook "roken": hun top in een dichte wolk verliezen. Zo kunnen bergen ook "spreken": goede boodschappen verkondigen, zingen, juichen, recht spreken, vrede brengen.
En denk aan de droom van Nebucadnezar in Babel. Een steen werd zonder handen van de top van de berg afgenomen en ging aan het rollen.
Want boven op een bergtop ligt een cairn, een stenenstapel, waaraan alle bergbeklimmers hun steentje bijdragen. Die cairn duidt het hoogste punt aan. En zo'n stapel stenen kan er labiel bij staan. Door de enorme windstoten daarboven kunnen stenen gaan verschuiven, verzakken, uit het verband raken en naar beneden storten. Zonder handen. En wee de man, op wie zo'n steen valt - hij is ten dode opgeschreven.
Dat was natuurlijk zinnebeeldig bedoeld van Daniël - maar het beeld liegt er niet om. Zoals ook Christus zinnebeeldig een steen-om-te-struikelen is genoemd - gevaarlijk voor wie Hem uitdaagt. Maar sprekend over stenen zijn we al eigenlijk in het volgend artikel verzeild. Daarom nog even terug naar de bergbeklimmers.
De hoogste berg van Argyll, ons district, is de Beihnn Nevis bij Fort-William. (Inderdaad: Fort-William is genoemd naar koning-stadhouder Willem 111, de ondeugd die betrokken is geweest bij de moord op de De Witten en de moord op de MacDonalds van Glencoe.) De hoogste berg uit dit gebied wordt jaarlijks door een groep beklommen op Remembranee Day. De gangmaker van die groep is hoofd van een naburige Bijbelschool, die dit jaar voor de 80ste maal de Beihnn Nevis beklom.
Hij is niet zo piep meer (79 jaartjes) maar hij hoopt de honderdste beklimming mee te maken en stelt dat niet uit. En ziet u welke macht van een berg kan uitgaan?