BERICHTEN ROND DE LANDELIJKE VERGADERING
1981-02-27
In de komende maanden hoopt Opbouw zijn lezers via eigen verslaggeving op de hoogte te houden van het wel en wee van de Landelijke Vergadering van onze kerken in Breukelen.- Jaargang 25
- nummer 8
De verslagen zijn van de hand van br. A. P. de Boer uit Nijkerk. Was hij de vorige keer in Wezep lid van het moderamen. dit keer bekijkt hij het gebeuren op de Landelijke Vergadering figuurlijk en - gezien de situering van de pers in de kerkzaal van Breukelen - ook letterlijk "vanaf de zijlijn", De verslagen dragen in geen enkel opzicht een (semi-) officieel karakter. Ze proberen een zo leesbaar mogelijke impressie te geven van het doen en laten van de broeders in Breukelen en beogen het gebeuren daar wat dichter naar de kerkleden toe te brengen.
Zaterdag 21 februari
"Dan is het nu koffiepauze."
Dat waren de eerste, uiteraard enthousiast ontvangen woorden van ds H. J. van der Kwast als zojuist verkozen praeses van de Landelijke Vergadering in Breukelen, er daarmee blijk van gevend dat niet alleen het heil van de gemeente, maar ook dat van de afgevaardigden hem ter harte gaat.
Het was erg vlot gegaan met de verkiezing van het moderamen. Er waren telkens maar twee stemmingen nodig geweest voor de verkiezing van ds Van der Kwast tot praeses en van de ouderlingen A. Sneep uit Hoogland tot Ie scriba en drs W. Meijer uit Heerde tot 2e scriba. Ds A. H. Algra had zelfs aan één stemming genoeg om tot 2e praeses te worden uitverkoren. Kozen de Landelijke Vergaderingen van Kampen en Wezep elk één ouderling in het moderamen, Breukelen maakte nog een stukje duidelijker dat de Nederlands Gereformeerde kerken in geen geval "domineeskerken" zijn.
Eerder had ds Busstra namens de roepende kerk van Breukelen de Landelijke Vergadering officieel geopend. Vanuit Efez. 4: 1-3 riep hij de afgevaardigden op tot nederigheid, zachtmoedigheid, lankmoedigheid en liefde en tot het bewaren van de eenheid des Geestes. Hij herdacht de predikanten die in de afgelopen jaren door de Here uit het midden der kerken werden weggenomen.
Bidstond
Voorafgaand aan de opening had op vrijdagavond 20 februari een bidstond voor het welslagen van de Landelijke Vergadering plaatsgevonden, belegd door de kerkeraad van Breukelen, die daarmee een oude en goede traditie in ere herstelde.
Afgevaardigden, gemeenteleden uit Breukelen en (te weinig) uit de rest van het land luisterden met elkaar naar de boodschap van de voetwassing door de Here Jezus uit Johannes 13. Ds Van Tongeren, die als 2e praeses van de Landelijke Vergadering van Wezep in deze bidstond voorging, zei o.m.: "God vraagt van ons als kerken en kerkleden dat we in Christus' voetsporen gaan door geduldig met elkaar om te gaan, de ander uitnemender te achten dan onszelf, elkáár te zoeken om sámen God te prijzen. We moeten elkaar niet de oren wassen, maar de voeten! Ondanks alle verschillen die er zijn in onze kerken, ondanks de stapels rapporten die tot allerlei misverstanden aanleiding kunnen geven, schenkt God dan perspectief. Want daar ligt de belofte uit Joh.
13: Zalig zijt gij! Die belofte is er niet alleen voor straks, maar ook voor nu: voor een arm en ellendig volk, dat op Gods Naam vertrouwt, Zijn Woord gelooft en elkaar dient!"
Oegstgeest
Een brief van de kerk van Oegstgeest was de eerste zaak die op de Landelijke Vergadering de tongen in beweging bracht. Oegstgeest heeft grote bezwaren tegen een kerkverband "dat met een meerderheid van afgevaardigden besluiten kan nemen, die in beginsel bindend zijn voor de kerken", maar wil anderzijds graag de band met de zusterkerken vasthouden. Aan de Landelijke Vergadering stelde Oegstgeest de vraag: Hoe denkt u met ons, die de aangenomen artikelen van het kerkelijk akkoord niet kunnen aanvaarden, om te gaan?
Sommige afgevaardigden zagen de bal liever naar Oegstgeest teruggekaatst: Wat ziet men daar zèlf nog aan mogelijkheden om, gegeven hun verwerping van het akkoord, binnen de kring van de zusterkerken te functioneren? Anderen vonden een apart antwoord aan Oegstgeest overbodig na wat al door de kerken in de zgn. Preambule werd uitgesproken, nl. "dat het al of niet aanvaarden van het (een) kerkelijk akkoord geen oorzaak van breuk of verwijdering mag zijn tussen gemeenten die één zijn in geloof en belijden."
Maar de overgrote meerderheid in de vergadering volgde een voorstel van de afgevaardigden van de regio Den Haag. Oegstgeest behoort tot deze regio en - zoals ds Moggré verklaarde - de kerken in deze regio hebben niet de minste moeite om Oegstgeest als zusterkerk te erkennen. "We ervaren steeds meer de waarheid van Gods Woord, dat de eenheid in Christus niet hangt aan de erkenning en aanvaarding van regelingen of bepalingen, maar dat de band, die de kerken aan elkaar bindt, geestelijk van aard is. Daarom is Oegstgeest ons dierbaar en zien we die band graag bestendigd. Laten we wat we zeven jaar geleden in de Préambule zeiden, nog maar eens een keer hardop zeggen", aldus ds Moggré.
Op grond van dit getuigenis uit de kring van de naastbetrokken zusterkerken sprak de Landelijke Vergadering uit "dat de kerken er goed aan doen om de band der gemeenschap met de kerk van Oegstgeest - en band in Christus, onze Heer - daadwerkelijk te onderhouden en te beleven."
Studiebegeleiding
Uit het rapport van de Raad van Toezicht en Advies inzake de theologische studiebegeleiding werd het voorstel om "theologische kandidaten te verplichten bij beroeping en examinatie een goed getuigenis van de theologische studiebegeleiding over te leggen" druk besproken.
Het is onnodig bevoogdend en beperkt de vrijheid van de studerenden, zeiden de tegenstanders van een dergelijk verplicht attest, dat ze liever vervangen zagen door een (al dan niet dringende) aanbeveling. Bovendien, aldus ds Blokhuis, "moet niet een of andere tusseninstantie de betrouwbaarheid gaan beoordelen van hen die staan naar het ambt van Dienaar des Woords, of dat nu begeleiders zijn, of een seminarie of - zoals in de Christelijke Gereformeerde kerken - een curatorium. Dat doen naar gereformeerd kerkrecht uitsluitend de kerken zèlf." Daartegenover stelde begeleider Smit, dat het kerkelijk examen slechts een momentopname geeft van een kandidaat, terwijl de begeleiders de studenten gedurende een reeks van jaren intensief meemaken. Bovendien, zo citeerde hij uit het rapport van de Raad van Toezicht en Advies, is er nu een "ongeregelde situatie", waarin soms wel, soms niet door de kerken aan de begeleiders advies wordt gevraagd over een bepaalde kandidaat. Hij en andere voorstanders van een verplicht attest betoogden dat daarmee ook de deelname aan de "toch door de kerken in het leven geroepen en bekostigde" studiebegeleiding minder vrijblijvend zou worden.
De voorzitter van de Raad van Toezicht en Advies, prof. dr D. Holwerda, die de voorstellen inzake de studiebegeleiding had moeten verdedigen, was door ziekte afwezig. Aan het lid van deze raad ds Van dr Kwast was gevraagd die taak over te nemen, maar dat gebeurde op een moment dat niemand nog wist dat hij tot praeses van de Landelijke Vergadering zou worden gekozen. Daarom werd dr Meulink - aanwezig voor een slechts enkele minuten durende bespreking van het rapport van de Commissie voor contact met de hoge overheid - in de kraag gevat en "gesommeerd" om als lid van de Raad van Toezicht en Advies de verdediging van het rapport op zich te nemen, wat deze de verzuchting ontlokte: "Was ik maar direct na mijn eigenlijke taak hier weggegaan!"
Overigens nam ook ds Van der Kwast vanaf de voorzittersstoel met verve deel aan de bespreking over dit onderwerp en herinnerde hij de afgevaardigden eraan dat de studiebegeleiding "een zaak van de kerken is en dat dus van de studenten verwacht mag worden, dat ze er komen."
Overigens achtte hij deze zaak aan het eind van de eerste zittingsdag nog niet rijp voor een beslissing.
Volgende zitting
Die zal moeten vallen op de volgende zitting van de Landelijke Vergadering, die D.V. plaatsvindt op 21 maart a.s.
Dat de nieuwe praeses er flink vaart achter wil zetten en bezield is met een fikse dosis optimisme, bleek uit zijn aankondiging dat dan ook alle rapporten van de Commissie voor contact en samenspreking met andere kerken (over de Chr. Geref. kerken, de GOS en buitenlandse kerken) aan de orde zullen ko men, alsmede de rapporten van de Gezangencommissie en de Commissie liturgische formulieren.
Huiswerk genoeg dus voor de achtenveertig afgevaardigden. Drie van hen, de predikanten Bouma en Van der Linde en ouderling Camfferman, kregen nog een extra portie mee. Ze werden benoemd in de (enige) commissie die werd ingesteld en die de behandeling van de vele voorstellen rond de art. 1-30 van het Akkoord van kerkelijk samenleven moet voorbereiden. De behandeling van dit onderwerp, evenals van alle overige kerkverbandelijke zaken, is op voorstel van de regio Alkmaar/Zaanstreek, naar achteren geschoven ten gunste van die onderwerpen die meer direct het leven van de plaatselijke gemeente raken. De drie genoemde commissieleden hebben een niet eenvoudige opdracht gekregen.
De aanhoudende voorbede van de kerken en kerkleden, waartoe ds Van Tongeren tijdens de bidstond opriep, hebben zij, maar ook de overige afgevaardigden bijzonder nodig: Het pakket stukken is dik, de onderwerpen zijn soms moeilijk en gevoelig.
Tenslotte
- verwelkomde de Landelijke Vergadering op de eerste zitting ook zijn eerste buitenlandse gast in de persoon van ds Strauss van de N.G. kerk te Bloemfontein, Zuid-Afrika.
- meldde ds 't Hart, rapporteur namens de Commissie radio- en t.v.-zaken, dat de radiokerkdiensten gemiddeld door 260.000-390.000 mensen beluisterd worden, terwijl de t.v.-diensten minstens 135.000 kijkers trekken.
- noemde dezelfde spreker als één van de criteria die de commissie hanteert bij het uitzoeken van kerken voor en t.v.-kerkdienst het bezit van "een dominee met een aardige kuif",
- deelden de kerken van Rijsbergen en Wormer mee, dat zij zich op deze Landelijke Vergadering niet vertegenwoordigd achten, maar overigens graag de band met de zusterkerken bewaren, en lieten de kerken van Groningen, Zeist, Oegstgeest en Nijmegen zich door eigen afgevaardigden (zonder stem-, maar met spreekrecht) vertegenwordigen,
- werd door studiebegeleider ds Smit meegedeeld, dat het overgrote deel van de theologische studenten nu kiest voor Apeldoorn.
- sprak ds Zwarteveen er zijn onvrede over uit dat over het Nederlands Gereformeerd Seminarie eigenlijk ter vergadering niet kon worden 'gesproken, waarop de paeses constateerde dat alleen wanneer de kerken deze zaak op het agendum van een Landelijke Vergadering plaatsen, deze zaak aan de orde kan komen.
- stelde ds Schuurman op de valreep voor om een "gelijke monnikengelijke kappen"-regeling te treffen voor de reiskosten van de afgevaardigden, over welk voorstel nog geen beslissingwerd genomen.
- sprak de vergadering uit, dat afgevaardigden van de Chr. Geref. kerken op alle zittingen welkom zijn.
- past een woord van bewondering voor de voortreffelijke manier, waarop de Landelijke Vergadering door een commissie namens de kekeraad van Breukelen is voorbereid.
- is er op de publieke tribune volop ruimte voor belangstellende kerkleden.
- werkte de Landelijke Vergadering op zijn eerste zittingsdag vier van de in totaal zesenveertig voorstellen en rapporten af die op het agendum staan, zodat er nog twee-en-veertig ter behandeling overblijven.