Eigenwijsheid
1982-06-18
Zelfbeheersing is nodig- Jaargang 26
- nummer 24
Job zat op een ashoop in alle eerlijkheid te razen tegen God. Op zich niets abnormaals. Je kunt als klein mens zo je bezwaren hebben tegen God en die mag je ook in alle eerlijkheid tegen Hem uiten en met Hem uitvechten. Maar daarbij zijn wel grenzen: er moet zelfbeheersing zijn, maar die zelfbeheersing mag nooit berusten op de onderdrukking van de waarheid, om maar de lieve vrede te bewaren. Dan liever eerlijke ruzie, desnoods met God. Maak van uw hart, ook tegenover God, geen moordkuil. Het is de kunst om tegenover mensen, maar ook tegenover God, in liefde en niet "ongezouten" de waarheid te zeggen, niet ongenadig. Jezus was vol van genade èn waarheid (Joh. 1 : 14). En we zullen ook moeten bedenken dat wij voor God de onderdrukte waarheid van onze opstand tegen Hem toch niet kunnen verbergen en daarom mogen we in op liefde gegronde zelfbeheersing gerust uitrazen, of dat nu op de preekstoel is, of thuis in een gemakkelijke stoel of op de puinhopen van ons leven.
lets onbedachtzaams
Job echter heeft in zijn gebrek aan zelfbeheersing teveel gezegd. Hij wilde het beter weten dan God en dat is eigenwijs. Immers God vergist zich niet. God overziet het heelal. De mens overziet nog niet eens zijn eigen korte leven, ook Job kon dat niet en al is Jobs ge!>rek aan zelfbeheersing tegenover God wel verklaarbaar, daarom is het nog niet goed te praten. Er kwam iets onbedachtzaams (psalm 141 : 3 in de oude berijming) over Jobs lippen. Hij verbeeldde zich dat hij de wereld beter kon besturen dan God. Tegenover die onbedachtzaamheid van Job staat dan de vraag van God: waar waart gij, Job, toen Ik, God, de aarde grondvestte? Wel, het enige antwoord kan zijn dat Job er toen nog niet was. Maar toch was Job in Gods wereldplan opgenomen. "In Gods boek stonden alle dagen opgeschreven, toen nog geen daarvan bestond" (psalm 139 : 16). Mensen zijn op deze aarde mede opdat God een beetje plezier aan hen zou beleven, als speelgoed, zo zouden we naar aanleiding van psalm 104 kunnen zeggen. En zoals ouders schromelijk te kort schieten als ze speelgoed voor hun kinderen overbodig vinden, in de mening dat ze hun geld aan nuttiger dingen kunnen besteden, zo doet een mens, die zich niet graag "als speelgoed" aan God ter beschikking stelt voor Gods plezier, God schromelijk tekort. Toen God de aarde grondvestte was daarbij ook "speelgoed" inbegrepen. En dat had de onbedachtzame Job niet bedacht toen hij tegen God tekeer ging. Bezwaren tegen God komen wel eens voort uit onbedachtzaamheid, uit misverstand.
Voorkomen beter dan genezen?
Het is van heel groot belang om dergelijke misverstanden te vermijden: wij kunnen God nooit ten volle begrijpen. Wij denken wel eens, dat als wij de aarde hadden moeten grondvesten, we het heel wat verstandiger gedaan zouden hebben. Wij zouden een zondeval b.v. hebben voorkomen.
Maar God heeft er de voorkeur aan gegeven niet te voorkomen, maar te genezen. En wie Gods genezing door Jezus Christus wil verbeteren, is grenzeloos eigenwijs: Waar was de mens toen God de menswording van Zijn Zoon bedacht ter genezing? We kunnen maar beter ophouden, want het schepsel, dat tot zijn Schepper probeert op te klimmen, maakt zichzelf alleen maar bespottelijk; we kunnen nooit dankbaar genoeg zijn, dat gemeenschap tussen God en mens alleen mogelijk is, doordat de Schepper is afgedaald naar het schepsel: Waar waart gij, toen Ik de aarde grondvestte waarop "uit 's hemels zalen" God zou neerdalen, in een kribbe, aan een kruis. Wij zouden het nooit zo bedacht hebben. En Job zou verstandiger doen, wij trouwens ook, met wat bescheidener te zijn en een toontje lager te zingen.
Merkwaardig is het intussen dat de alwetende God een vraag stelt aan de niets wetende Job. God vraagt a.h.w. om inlichtingen: waar waart gij, toen Ik de aarde grondvestte. God weet zelf het beste het antwoord op die vraag. De mens kan God geen inlichtingen verschaffen. Nee, het is juist andersom: God verschaft juist inlichtingen aan de mens: God onderwijst de mens, wijst hem zijn plaats: God zou Zijn doel ook best wel zonder ons kunnen bereiken, maar Hij wil graag van ons de lof en de aanbidding ontvangen. En is dat nu teveel gevraagd? Hij heeft er toch recht op. Daarin ligt toch ook juist de zin van ons leven, een leven tot eer van God.