VECHTEN VOOR OVERMORGEN
1981-05-22
Door één van mijn vrienden werd ik attent gemaakt op een roman voor jongeren, geschreven door Evert Hartman: Vechten voor overmorgen.- Jaargang 25
- nummer 20
"Dat moet je eens lezen!" En inderdaad, het is een heel interessant boek. Ik geloof dat ik op mijn beurt de lezers van Opbouw een dienst kan bewijzen door ook hun aandacht erop te vestigen. Ouders zullen ongetwijfeld hun kinderen een plezier doen door hen met dit boek te verrassen en als die het uit hebben, kunnen Pa en Ma er ook nog enkele goede uren mee doorbrengen! Het mes snijdt dus aan meer dan één kant, temeer daar de roman ook nog heel leerzaam is. Misschien vraagt u: is het literatuur? Mijn antwoord is: nee, maar dat hoeft toch ook niet altijd?
"Vechten voor overmorgen" doet denken aan de boeken van Orwell en Huxley, maar is in de eerste plaats voor jongeren geschreven, zodat we niet direct "literatuur" moeten verwachten.
Toch: de proplemen die erin aan de orde komen, zijn van groot belang en Hartman weet boeiend te vertellen.
Milieuvervuiling, energieschaarste, werkloosheid, abortus en euthanasie zijn problemen van nnze tijd en ze gaan ook onze jeugd niet voorbij.
Hartman brengt ze in zijn boek duidelijk naar voren. Ook de reacties zijn te herkennen: verzet bv. in de vorm van harde, buitenparlementaire acties zoals bomaanslagen. Er zijn idealisten die het heil verwachten van de Alternatieve Samenlevingspartij, de ASP en tegenover hen staan de fascisten van de Nationale Volkspartij, de NVP. Tijdens een grote bijeenkomst wordt de leider van de ASP door een fascist neergeschoten, maar hij overleeft het. Het resultaat is dat hij erg populair wordt en bij de eerstvolgende verkiezingen een belangrijke stemmenwinst boekt. Ik ga natuurlijk niet het hele verhaal vertellen, ik noem maar enkele hoofdzaken: er komt een sterk centralistische regering en net als in het beroemde boek van Orwell, 1984, worden de inwoners voortdurend gecontroleerd met behulp van moderne technische hulpmiddelen.
Alles wordt van bovenaf geregeld, een echtpaar mag bv. niet meer dan twee kinderen hebben en voor zieke, hulpbehoevende bejaarden is geen plaats meer. De volgende brief zal u wellicht schokken, maar u krijgt er wel een indruk door: zó zou het in de toekomst kunnen gaan:
Aan A. Tollens.
Bij het onderzoek d.d. 23 april 1998 is vastgesteld dat uw gezondheidstoestand van die aard is dat herstel uitgesloten moet worden geacht, aangezien celwoekeringen beide longen hebben aangetast.
Tot onze spijt is het in verband met uw leeftijd niet mogelijk u voor behandeling en/of verpleging op te nemen.
Wij geven u, gezien uw omstandigheden, echter het advies u te wenden tot het Algemeen Centrum voor Euthanasie, waar u verzekerd bent van deskundige begeleiding.
Ten overvloede wijzen wij u erop dat degenen die de wens te kennen hebben gegeven niet gecremeerd, maar begraven te worden, ingevolge de wettelijke bepalingen verplicht zijn een daartoe strekkend advies aan de bevoegde instanties te richten.
De Algemene Stedelijke Gezondheidsraad
Het antwoord dat grootvader aan zijn kleinzoon geeft, als die vraagt: "Wat ga je nu doen, Opa", wil ik u ook niet onthouden:
"Waar zie je me voor aan, m'n jongen? Ik vind het niet erg om te sterven - nu niet meer ... , maar dat ogenblik wil en mag ik niet zelf bepalen, laat staan een of andere gesubsidieerde instelling. Dat ogenblik bepaalt alleen God. Maar al die dingen gebeuren omdat de mensen denken dat ze het beter weten dan God. Wij regelen immers zelf ook al lang of er kinderen geboren moeten worden en hoeveel. Is het dan niet logisch dat we ook willen regelen hoeveel mensen er moeten sterven en wanneer?"
Natuurlijk ontstaat er ook verzet tegen het autoritaire regiem van de ASP. Hoe dat allemaal afloopt, vertel ik nu maar niet. Laat ik maar eindigen met u de raad te geven: lees dit boek eens. U zult ontdekken dat u heel wat lijnen kunt trekken naar onze eigen tijd.