Hoe erg is kerst?
2011-12-23
Er zijn altijd wel mensen die tegen de feestdagen opzien. Niet alleen vanwege de drukte maar ook omdat ze zich juist dan zo nadrukkelijk alleen kunnen voelen. Er lijkt meer ruimte te zijn voor verdrietige herinneringen. Dan is kerst inderdaad niet makkelijk. Ik hoop dat God u wil troosten dit jaar. Dat Hij genezing wil geven. Genezing van herinneringen.- Jaargang 55
- nummer 25
Als ik het nu heb over het erge van kerst betreft dat vooral de maagdelijke geboorte, zoals we dat noemen. Dus dat Jezus geboren is uit een vrouw, uit Maria, en dat daar geen man aan te pas is gekomen. Maria zelf vond dat trouwens ook vreemd. Hoe kan dat nu? Ik ben nog maar verloofd, ik heb dus geen seksuele omgang met een man, hoe kan ik dan een kind krijgen? Ze krijgt daar geen duidelijkheid over. Integendeel. Er wordt juist een nogal versluierend antwoord gegeven door de engel. Hij heeft het over de Heilige Geest die over haar zal komen. De Geest waait waarheen Hij wil. Die kun je niet volgen. Dat is geen antwoord, dat is een versluiering. De kracht van de Allerhoogste zal je als een schaduw bedekken. De wolk van Gods aanwezigheid komt over je. Er trekt een mist op. Je ziet geen hand voor ogen. Dat is geen antwoord, dat is een versluiering.
Iets heiligs
God gaat dat niet uitleggen. Hij vraagt juist om eerbied.
Blijf hier maar vanaf. Doe je schoenen uit, want dit is heilige grond. Het gaat er niet om hoe het gebeurt, het gaat om het resultaat. Er wordt iets heiligs geboren. ‘Het heilige dat verwekt wordt zal Zoon Gods genoemd worden.’ Daar gaat het om. Het heeft geen zin om je daar het hoofd over te breken. Dat kun je beter over andere dingen doen. Breek je hoofd maar over Hem die daar geboren is. God die mens werd. God zelf in een menselijk bestaan. Iets heiligs.
Onze geboorte deugt niet
Dat is de erge kant aan kerst. Dat Hij zo bijzonder geboren moest worden, zegt dat onze eigen geboorte niet deugt. Dat wij niet in staat zijn ons leven werkelijk op orde te krijgen.
Dat we op eigen kracht op de ondergang afstevenen. Dat zijn nare dingen. Jezus kon niet gewoon geboren worden uit een man en een vrouw. Want dan was er niets opgelost.
Door de maagdelijke geboorte moeten we als mensen onze zwakheid onder ogen zien. Kerst is erg.
Kerst is erg feestelijk
En dat erge is ook weer zo feestelijk. Het Woord is mens geworden en het heeft onder ons zijn tent opgeslagen, zoals Johannes schrijft. Het was dus niet zo dat Jezus op aarde verscheen als iets totaal anders. Hij werd geboren uit een medemens, Maria onze zuster. Hij treedt binnen in het ons bekende leven, in onze werkelijkheid, in onze zwakheid, in onze sterfelijkheid. Hij komt het bestaande niet vervangen omdat het toch niet deugt. Hij komt het vernieuwen.
Het leven als geschenk
Ooit sprak ik met een meisje dat zou gaan trouwen. In het huwelijksformulier dat gebruikt werd stond dat we het leven als geschenk van God aanvaarden. En daar had ze moeite mee. Ik vind het helemaal geen leuk geschenk.
Hoe kan ik er dan blij mee zijn? Schrijnend natuurlijk, zeker als je gaat trouwen. Jezus is de enige die ooit doelbewust is geboren. Hij wilde geboren worden. Hij wilde het leven beginnen. Voor ons is dat niet zo. Onze geboorte is geen keus. Soms zelfs een ongelukje: ik had er niet moeten zijn. Maar juist die bewuste geboorte van Jezus geeft ons de mogelijkheid het leven tot op het bot te aanvaarden. Tot op het bot verzoend te raken met onze geboorte, hoe die ook tot stand is gekomen. Want Jezus treedt ons leven binnen om ons te verzoenen met God.
Om ons leven zin te geven, een doel, waarde, waardigheid, een eeuwige toekomst. Ik ben geen ongelukje, maar een schepsel Gods, wat zeg ik, een kind van God.
Het Woord werd mens
Jezus is mens geworden. Hij weet wat het is om kind te zijn, om op te groeien, om te werken. Hij zal ook wel eens ziek zijn geweest, Hij heeft de dood gekend, Hij zal pijn gehad hebben, Hij heeft gehuild, is bang geweest, doodsbang zelfs, vermoeid. Hij had gevoelens en verlangens.
Heimwee, eenzaamheid, behoefte aan vriendschap.
De pijn van het door vrienden verlaten worden. Ontroering.
Hij is geen vrouw geweest maar heeft ze wel betrokken bij zijn Koninkrijk. Natuurlijk, Hij was zonder zonde. Maar toch was de verleiding in de woestijn reëel.
Hij heeft mensen gevangen zien zitten in de macht van de zonde. Hij heeft gehoord hoe Petrus Hem verloochende.
En Hij keek hem aan. Zo dichtbij is Hij gekomen.
Hij keek hem recht in de ogen: Petrus, voor jou wil Ik sterven. Tollenaar, Ik wil jouw leven vernieuwen.
Overspelige vrouw, Ik veroordeel je niet. Ga heen, en nu niet weer. Dat is het feestelijke van kerst. God heel dichtbij.
Hoop voor mijn leven.
Weer iets heiligs
Dus aan de ene kant heb je dat nare van kerst. Dat het nu zo moest gaan met die geboorte. Maar er is ook die andere kant. Jezus die ons een leven met God wil geven.
Een leven met God totdat alles klaar is. En dan wordt er weer iets heiligs geboren. Een heilige tweeling: een nieuwe hemel en zijn zusje de nieuwe aarde. En ze lijken sprekend op elkaar. Ze zullen voor altijd samen zijn.
Hemel en aarde. Dankzij Jezus.
Ds. Gerrit Zwarts is emeritus-predikant van de NGK van Breukelen.
Rectificatie: De bijdrage van ds. Zwarts in het vorige nummer (55-24) had een verkeerde kop (Jezus alleen).
Dit had moeten zijn: Zoeklicht.