DE BEKWAAMSTEN
1980-10-03
Deze maand herdenkt de Vrije Universiteit in Amsterdam dat ze honderd jaar geleden begon. - Jaargang 24
- nummer 37
In 1891 promoveerde H.H. Kuyper daar, en hij voegde als bijlage bij z’n proefschrift een plan voor een nationale gereformeerde universiteit; een plan uit het begin van de zeventiende eeuw. Het zou interessant zijn om dat onderwerp nog eens te behandelen. Er staan mooie dingen in: hoogleraren en studenten regelmatig samen naar de kerk!
Het gaat mij nu alleen maar om de vermaning aan de ouders in dat voorontwerp. “De ouders zullen vermaand worden dat ze hun kinderen naar school zenden en op de studie houden en ze zullen hun eerstgeborene, althans de bekwaamste, den Here opdragen en ons lieve Vaderland. Ze zullen er niet zozeer op uit zijn om van hun kinderen grote meesters te maken en aanzienlijken voor de wereld, maar hen geven voor de Here Christus en Zijn gemeente, opdat ze navolgers mogen zijn van God onze hemelse Vader, die Zijn Eniggeboren Zoon niet gespaard heeft… En de rijken en machtigen, met name die geen kinderen hebben, of geen bekwame kinderen, die zullen vermaand worden arme kinderen, die wel bekwaam zijn, hiertoe (tot de opleiding voor de Dienst des Woords) de hand te bieden en als zodanig aan te houden, mits dat dusdanige aanhoudelingen zichzelf ook verbinden tot de kerkedienst, zowel in binnen- als in buitenland, zowel te water als te lande, al naar hun bekwaamheid.”
De ontwerper(s) van het plan wilde(n) dus voor de Dienst des Woords de bekwaamsten van de jeugd rekwireren. Met het oog op “Herdopers, Geestdrijvers, Arminianen, enz. “ Dat was andere taal dan die ik indertijd beluisterde: Een rijksgecommitteerde bij het eindexamen van een Geref. Gymnasium vroeg aan de rector of de candidaten van plan waren om na het examen te gaan studeren, “óf worden het misschien allemaal dominees? “