Christenen en politiek
1980-12-05
Een paar maal hebben er nu al artikelen over politiek in 'Opbouw' gestaan. Van dr Meulink eerst en daarna van de heer Strating.- Jaargang 24
- nummer 46
In deze rubriek 'Kerkelijk leven' wil ik daaraan een nieuw artikel toevoegen met een bijdrage vanuit de wereld van de Evangelische Alliantie.
De meeste christenen die zich laten verenigen in deze alliantie komen uit kringen waar een zó grote nadruk gelegd wordt op evangelisatie en zending dat alle andere christelijke aktiviteiten daarbij in het gedrang komen of zelfs geheel onder tafel verdwijnen. Daaronder behoort de christelijke politiek.
Daarom is het des te opvallender dat er nu een "werkboek" verschenen is van de Evangelische Alliantie, waarin uitdrukking wordt gegeven aan de noodzaak van christelijk politiek handelen. Het boekje telt 28 blz. en kost f 2,-, en is uitgegeven door Interlektuur, postbus 355, 6030 AJ Arnhem.
U zult zeggen: is dat nu de moeite van een artikel in Opbouw waard?
Ik vind van wel, omdat het een bemoediging is voor allen die als christenen een weg zoeken in de grote wereldproblemen van vandaag.
Het boekje bevat een rapport gepubliceerd door een werkgroep van de Wereld Evangelische Federatie (W.E.F.) waarvan de Evangelische Alliantie (E.A.) in Nederland een afdeling is. Deze werkgroep kwam in maart 1980 in Londen bijeen en hield zich bezig met het uitwerken l van een uitspraak die een vorig Evangelisch Congres (nl. in Laussanne 1974) gedaan had: nl.: "wij belijden dat wij Christus' voorbeeld niet voldoende gevolgd hebben in Zijn identificatie (= vereenzelviging) met de armen en hongerenden, de misdeelden en verdrukten.
Toch behoort heel Gods volk te delen in Zijn zorg voor recht en verzoening in alle delen van de maatschappij en voor de bevrijding van mensen uit alle soorten van verdrukking.”
De werkgroep in Londen heeft deze uitspraak van Laussanne nader willen uitwerken. Want is het niet zó dat vele bijbelgetrouwe christenen zich tè gemakkelijk afwenden van het onrecht en de verdrukking van hun medemensen in andere delen van de wereld? Die vaak het gevolg zijn van de aktiviteiten van "onze" multinationale bedrijven, of' "onze"
financiële steun (San Salvador) of "onze" economische belangen (de Indianen). Het is belangrijk dat wij op dit punt wakker worden.
Daarbij helpt nu de lezing van dit werkboek/rapport.
Het is een zeer evenwichtig rapport geworden dat niet meegaat met de tendens in de Wereldraad van Kerken om de evangelie-verkondiging als boodschap van redding door Jezus Christus voor verlorenen op een tweede plan te stellen of te verdoezelen.
Er wordt met nadruk gezegd "Niets van wat gezegd is over levensstijd of gerechtigheid doet ook maar iets af van de noodzaak om evangelisatiestrategieën te ontwikkelen, die toegepast kunnen worden in verschillende culturele omgevingen. We moeten niet ophouden overal op deze wereld Jezus Christus als Heer en Verlosser te verkondigen etc.
(blz. 13 werkboek 2).
Tegelijkertijd wordt in dit rapport gewaarschuwd tegen het ongeloofwaardig worden van onze boodschap als die door ons leven wordt weersproken of als deze zich niet geheel verbindt - in de stijl van Jacobus - met een bewogen visie op sociaal maatschappelijk of politiek onrecht. Hierbij wijst het rapport erop dat de bijbel bijzondere nadruk legt op de roeping tot een verantwoord rentmeesterschap over de vele goederen die God ons - het rijke Westen - gegeven heeft. Die wij zouden moeten gebruiken "ten dienste van uitgebuite armen die de macht ontbreekt voor zichzelf op te komen." "De Kerk moet aan de zijde van God en de armen staan en tegenover onrecht met hen lijden en regeerders oproepen hun van God gegeven taak uit te voeren." "Diegenen onder ons die in welvarende landen wonen schamen zich dat onze regeringen bijna allemaal beneden het officiële ontwikkelingshulp-
percentage gebleven zijn. "Wij zijn tot de overtuiging gekomen dat de multinationale ondernemingen in veel gevallen ... geneigd zijn iedere fundamentele "verandering op regeringsniveau tegen te werken". Dit zijn allemaal citaten uit dit rapport, die er niet om liegen (blz. 8 tot 12).
Tegelijkertijd wordt de noodzaak aangewezen om ook persoonlijk een eenvoudiger levensstijl te ontwikkelen.
"We besluiten' om van verspilling af te zien en overdaad in persoonlijke levensstijl en huisvesting, reizen en kerkgebouwen te bestrijden."
En zij komen met de suggestie dat wij in het Westen op het punt van ons uitgavenniveau hulp inroepen van onze derde wereldbroeders en -zusters om deze kritisch te bezien.
Vooral waarschuwen zij tegen de zomaar ons bekruipende onverschilligheid tegenover het lijden van de behoeftigen - een gevaar dat altijd alle rijken bedreigt (blz. 9). Nog interessanter is het rapport op het punt van "structureel onrecht". Het signaleert ook structureel onrecht en ziet een roeping van christenen in het bestrijden van structureel onrecht zelfs als het moet met politieke actie. "Wij zijn ervan overtuigd dat de huidige situatie van sociale ongerechtigheid zó afschuwelijk is in Gods ogen dat een grote mate van verandering noodzakelijk is.
Niet dat wij in een aards Utopia geloven."
Wel (in mijn eigen woorden samengevat) dat wij menen dat eenvoudiger levensstijl en ontwikkelingshulp op zichzelf nog niet voldoende is om reële verbetering te brengen. Er is ook structurele verandering nodig door verschuiving van macht (blz. 12). In verschillende Zuid-Amerikaanse landen bijv.
bezit 5% van de bevolking 80% van het land. Door Bruce Nicolls wordt dit elders in dit werkboek doorgegeven hoe een ooggetuige uit een van de ontwikkelingslanden getuigde: "Ik kán de gezichten
niet vergeten van hen die hulpeloos op de grond zitten toe te kijken hoe hun huizen door bulldozers werden weggeschoven, omdat op die plaats een zomerverblijf moest komen ...
(blz. 17) Veel onrecht kan alleen worden veranderd door "politieke aktie om onrechtvaardige systemen te veranderen" (blz. 13). Armoede en overvloedige rijkdom, militarisme en wapenindustrie, verdeling van 'kapitaal, land en rijkdommen zijn in dit rapport zaken die rechtstreeks met de evangelie-verkondiging te maken hebben.
Ik ben daar bijzonder verheugd over. Want deze zaken behoren evenzeer bij de proclamatie van het Koninkrijk als in Jezus' dagen de melaatsheid en het politiek wangedrag (Lucas 13: 22). Vanuit een eigen bijbels denken behoort dit rapport nader uitgewerkt te worden - in afbakening enerzijds tegenover de ideologieën van marxisme en nationalisme, en anderzijds tegenover die evangelie-verkondiging die over de hoofden heenstrijkt omdat het niet verbonden is met de vereenzelviging met de nood van de mens. Daarom raad ik u aan: koop dit werkboek nr. 2 en denk mee met de Evangelische Alliantie in deze zo belangrijke zaken!