DE TWEEDE KERKDIENST
1979-06-29
Opnieuw circuleren er allerlei berichten in de pers omtrent de tweede kerkdienst, die op zondag gehouden wordt. Al is er volgens kerkhistorici ergens niets nieuws onder de zon in dit opzicht, toch merkt men over het algemeen een bepaalde neergang op in de belangstelling voor de middagdienst of avondkerk op de eerste dag van de week. Zo lazen wij pas in het altijd lezenswaardige blad "Kerknieuws" van Scheps een mededeling betreffende de (syn.) gereformeerde kerk te Heerlen: - Jaargang 23
- nummer 26
"HEERLEN - Vanwege het sterk teruglopend bezoek aan de tweede kerkdienst heeft de kerkeraad besloten aan de gemeente voor te stellen deze dienst af te schaffen. Vier van de acht kerken in de classis Maastricht gingen er al eerder toe over slechts één dienst op de zondag te houden. De tweede kerkdienst wordt gemiddeld door 35 mensen bezocht. (Volgens opgave in het "Jaarboek 1978 van de gereformeerde kerken in Nederland" telt deze gemeente 822 zielen, O.M.). Uit een onder deze mensen gehouden enquête blijkt, dat ongeveer de helft voorstander is van handhaving van de tweede dienst.
De kerkeraad stelt aan de gemeente voor in plaats van deze dienst een intensief vormings- en toerustingsprogramma op te zetten, dit in samenwerking met de hervormde gemeente. "Op die manier willen we dan toch bereiken wat de catechismusprediking ook beoogde: lerend bezig-zijn met het geloof en het handelen van de gemeente in de wereld", aldus de kerkeraad in een schrijven aan de gemeenteleden."
Het is interessant om in dit verband -kennis te nemen van een artikel, dat wij tegenkwamen in het Eindhovense kerkblad: "Kontaktsleutel" een uitgave van onze gemeente aldaar in samenwerking met de chr. gereformeerde kerk ter plaatse. Het bewuste artikel werd overgenomen uit het "Fries Dagblad" van 19-2-'79. Het handelt over dezelfde materie en aksentueert een bepaald element, dat door velen over het hoofd wordt gezien:
"Na de zondag samenkomst der gemeente
Gister na de preek, bij de koffie, kregen wij opeens een gesprek over wat men tegenwoordig noemt de tweede dienst. Dat is dan de kerkdienst op zondagmiddag, waarin bij ons in Hakvoorde als regel gepreekt wordt uit de aloude Heidelberger Catechismus. Wij voelen ons daarbij in goed gezelschap, omdat er gemeenten zijn, ook in Friesland, waar de middagdienst weer nieuwe belangstelling heeft gekregen, nu de dominee de catechismus behandelt als het troostboek.
Maar dat nu daargelaten, er zijn mensen, die vinden, dat je best met één keer kunt volstaan. Hier in Hakvoorde zijn het er weinigen en onder hen zijn ook nog enkele jongelui, die brommers hebben, het zaterdagsavonds laat maken en op zondagmorgen moeten uitslapen.
Het is in zo'n eenvoudige gemeente als die van Hakvoorde, waar weinig nieuwe lichten worden ontstoken, dus in hoofdzaak een theoretische kwestie. Maar als Gurbe naar Holland is geweest, naar zijn neef, dan heeft hij weer stof tot spreken.
Nu heeft hij gister zijn eigen standpunt eens ontwikkeld. Hij zei nl.: ik heb van huis uit iets mee gekregen.
Wij zijn uit een geslacht, waarin allerlei hoogkerkelijke opvattingen geen invloed hadden. En wij leerden al jong, dat een kerkdienst niet te vergelijken is met b.v. een concert of een theatervoorstelling, waar bezoekers moeten worden gelokt en tevreden worden gesteld.
Waar de bezoekers klanten zijn.
De kerkdienst, zei Gurbe, is een samenkomst van de gemeente. De hele gemeente moet weten, dat het háár samenkomst is. Wij worden ook niet uitgenodigd door de kerkeraad om te komen - dan zouden we toch weer klanten zijn - maar de kerkeraad, die in naam van de Here Jezus de leiding heeft van de gemeente, maakt ons bekend, wanneer wij als gemeente zullen samenkomen.
En dan kómen wij samen, als gemeente. Want het is onze eigen samenkomst, àls gemeente.
Zo zit dat, zei Gurbe, je bent lid van de gemeente, of je bent alleen maar donateur en ongeregelde klant. Je moet maar kiezen."
Tot besluit memoreren wij enkele opmerkingen, die Prof. dr G. P. van Itterzon maakte in zijn rubriek: "Vragenbus" in "Hervormd Weekblad", het blad, dat de verspreiding van de beginselen der confessionele vereniging tO't doel heeft. In het nummer van 15 maart jl. gaat de genoemde emeritus-hoogleraar nader in op een vraag over kerkdiensten op tweede feestdagen en schrijft dan aan het slot:
"Intussen staan niet alleen de kerkdiensten op de tweede feestdagen in beide kerkgemeenschappen (bedoeld zijn de hervormde kerk en de (syn.) gereformeerde kerken, O.M.) op de tocht, maar hier en daar ook de tweede kerkdiensten op zondag. Er was eens een argeloos iemand, die meende, dat na de sluiting van een kerk op zondagavond de morgendienst veel voller zou worden. De praktijk heeft hem geleerd, dat het omgekeerde het geval was. Waar de tweede diensten achteruitgaan of zelfs worden opgeheven, gaat het op de (niet al te lange) duur met de morgenbeurten bergafwaarts. Een gegeven uit de praktijk om ernstig over na te denken."
Wij horen ook in onze kringen zo nu en dan stemmen klinken, die erop attenderen, dat voor sommigen één kerkdienst met één goede preek per zon dag genoeg is. Dat geluid komt dan, let wel, niet uit de hoek van allerlei randkerkelijken (ook dat gebeurt frekwent), maar uit de richting van overigens meelevende gemeenteleden. Het is noodzakelijk om ook in dit opzicht de vinger aan de pols te houden.
We dienen juist in deze moderne eeuw elke vorm van verschraling van het leven der kerk tegen te gaan en te streven naar het optimale in het betrokken-zijn op God en de verkondiging van Zijn Woord! !