Pastorale notities
1979-07-27
In de vakantie lees ik graag oude kerkenordeningen. Immers, zodra het geen dwingende regelingen meer zijn, waardeer je de schat aan wijsheid, die erin ligt. Van die wijsheid hoop ik de volgende keer een voorbeeld te geven. Maar dikwijls werd er teveel geregeld en waar de wetten toenemen, groeit ook het aantal overtredingen. Zo las ik, hoe twee nationale synodes, die van Dordrecht in 1578 en die van Middelburg in 1581, het niet goed vonden wanneer een jongetje de naam “Engel” kreeg.- Jaargang 23
- nummer 28
Voor een meisje was Engelina natuurlijk ook fout, maar dat staat er niet bij. Want deze namen, zo vonden de synodes, bevorderen het “overgeloof”. Daarmee bedoelden onze vaderen niet een overmaat aan geloof, zoals wanneer iemand overwerk doet, maar “bijgeloof”,zoals de Duitsers ook spreken van Aberglauben.
Ik moest opeens aan Michiel Adriaansz. De Ruyter denken. Die heeft dan toch maar zijn zoon Engel genoemd. Uit bijgeloof? De vaderen wisten van mensen die dachten: de Boze heeft geen vat op een man, die Engel heet en hij zal ook niet willen wonen in het hart van ene Engelina. Maar de grote Michiel kon nuchter zeggen: ik noem deze jongen Engel, naar zijn grootvader van moederskant.
Toch, het was tegen twee k.o.’s en het was niet in overeenstemming met de vaderen, toen een Gereformeerd predikant de jongen met de naam Engel de Ruyter doopte.
Kennelijk had ook de Gereformeerde kerkeraad geen bezwaar.
De synodes van Dordt en Middelburg hebben nog gedacht, dat zij leiding moesten geven aan het kerkelijk leven in alle steden en dorpen en dat zij zelfs het gezinsleven konden regelen. Dat roept altijd verzet op; of negatie van de gemaakte regelingen. Het ontbreekt zulke vergaderingen nogal eens aan psychologisch inzicht: het is mijn nl. al vaak opgevallen: wanneer er aan een kerkeraad een advies gegeven werd, dan zeiden al de broeders: daar zit wel wat in; dat zou nog zo gek niet zijn. Maar kwam er een brief of tafel met een besluit waaraan je gebonden werd, of dat min of meer dwingend was, dan rezen bij diezelfde broeders meteen de stekels overeind; een gezonde reaktie.