Ongemakkelijke teksten van Jezus
2012-02-18
Onder redactie van prof. dr. P.H.R van Houwelingen (Hoogleraar NT) en Reinier Sonneveld (theoloog en publicist) is een boekje uitgegeven genaamd Ongemakkelijke teksten van Jezus, waarin zij en anderen hun licht laten schijnen over raadselachtige uitspraken van de Here Jezus.- Jaargang 56
- nummer 4
Linkerwang
Wie heeft zich nooit eens achter de oren gekrabd bij Jezus’ woord dat je ook je linkerwang moet toekeren als er op je rechterwang wordt geslagen? Mag je jezelf dan nooit verdedigen? Menig predikant zal na een kerstpreek over vrede op aarde wel eens door een gemeentelid aan zijn jas zijn getrokken met de woorden: ‘Dominee, Jezus heeft ook gezegd: Ik ben niet op aarde gekomen om vrede te brengen maar het zwaard!’ Tja… Zo worden in dit boekje 75 wonderlijke uitspraken van de Here Jezus in kort bestek behandeld. Dat heeft wel eens als nadeel dat bepaalde kwesties, ik denk even aan de vraag of je mag scheiden, naar aanleiding van Marcus 10:11 en 12 (p. 133), wel erg gauw uitbehandeld zijn.
Vijgenboom
Het is onmogelijk om alle ongemakkelijke teksten de revue te laten passeren daarom heb ik er ‘voor de smaak’ eentje uitgekozen, waarbij ik natuurlijk hoop dat u zult zeggen: dat smaakt naar meer. Het hoofdstuk (44) is tamelijk willekeurig gekozen en is van de hand van Rob van Houwelingen. Het gaat om de vraag of Jezus niet bijzonder natuuronvriendelijk was toen Hij tijdens Zijn laatste gang naar Jerzualem onderweg een vijgenboom vervloekte.
‘Nooit ofte nimmer zal er nog iemand vruchten van jou eten’. (Marcus 11:13– 14; zie ook Matteüs 21:9). Een raadselachtig woord. Zo’n vervloeking van een boom en dat uit de mond van Jezus!
Een vervloeking die nog vreemder wordt als je bedenkt dat de reden waarom de Here Jezus er niets eetbaars aan vond als volgt wordt uitgelegd: ‘het was namelijk nog niet de tijd voor vijgen!’ (Marcus 11:13). Als argeloze lezer val je toch van de ene verbazing in de andere! Nogal logisch dat Jezus geen vijgen kon plukken het was immers nog niet de tijd voor vijgen. En dan toch zo’n vloek er over heen. Wat is hier eigenlijk aan de hand?
Sandwich
Alvorens op de details in te gaan wijst de auteur eerst even op de grote lijn.
De vervloeking van de vijgenboom vond plaats tussen twee tempelbezoeken van Jezus in. Volgens de auteur is dat niet toevallig. Hij beschouwt dat als een door Marcus gehanteerde ‘sandwichtechniek’.
De vijgenboom tussen Betanië en Jeruzalem fungeert zo als een soort wegwijzer in de richting van de tempel. Net zo onvruchtbaar als de vijgenboom is de tempelcultus in Jeruzalem geworden. Wat Jezus daar ook zag, hij zag geen geloof. Mensen waren wel druk bezig met hun geloof, maar Jezus zag geen geloofsvrucht.
Voorjaarsvijgen
Jezus zag geen vrucht, in de tempel niet en ook niet aan de vijgenboom. Zoals de mensen in de tempel wel druk bezig waren, zodat het heel wat leek, zo was het in wezen ook met die vijgenboom.
Veel blad geen vrucht! Inderdaad, het was nog wel te vroeg voor echte vijgen, de zomervijgen, maar er waren al wel voorjaarsvijgen aan de boom te verwachten!
Want bij de vijgenboom komen niet eerst de bladeren en daarna de vruchten, maar andersom. Vandaar Jezus’ verwachting. Vanwege die bladeren.
Daarom vertellen de evangelisten dat er zo uitdrukkelijk bij. Maar de teleurstelling is groot. Het is alleen maar blad. Veel geschreeuw maar weinig wol, zou een agrariër zeggen. En het gaat de Here Jezus niet om het blad hoe groot ook, maar om de vrucht!
Handig
Ik hoop dat u zo een beetje een idee hebt gekregen van wat u van dit boekje kunt verwachten. 75 ongemakkelijke teksten staan er in met een korte en bondige uitleg. Handig ook voor de drukbezette predikant die zodoende voor de zondagse preek een ‘binnenbochtje’ krijgt aangereikt, al moet hier niet te veel ruchtbaarheid aan worden gegeven natuurlijk. Verder zal niet alleen de predikant, maar ook de geïnteresseerde Bijbellezer er zijn winst mee kunnen doen. Het is de bedoeling dat er deo volente nog meer delen zullen volgen. Er wordt o.m.
nog gedacht aan uitspraken van Paulus en van de profeten. Heel praktisch is ook het tekstregister achterin het boekje.
Houwelingen, R. van en R. Sonneveld (Red.) (2011), Ongemakkelijke teksten van Jezus. Buijten en Schipperheijn-
Motief Amsterdam. 228 p. € 15,90.
Drs. J. Winter is predikant van NGK Wezep.