Eerste aankondiging
1980-03-28
Ongeveer tien kilometer oostelijk van Nazareth ligt de berg Thabor; zowat tussen Nazareth en het Meer van Galilea, Vanaf Nazareth is de berg in het oog lopend want hij ligt in een overigens vlak landschap, in een uitloper van de vlakte van Jizreël.- Jaargang 24
- nummer 13
Het is zeker, dat Jezus in zijn jongensjaren veel naar die berg heeft staan kijken. Weinig punten in een omgeving trekken ZJO vaak en zo lang de aandacht, als een berg. Daar raak je nooit op uitgekeken. Want een berg verandert voortdurend: naar dat de zon staat, naar de wolken drijven, naar de atmosfeer droog of vochtig is, naar de hete lucht opstijgt en de contouren doet trillen of vervagen, naar de dag en naar de nacht - een berg verandert voortdurend maar blijft op zijn plaats staan.
De jonge Jezus heeft bovendien de berg Thabor herhaaldelijk bij Mozes en de profeten aangetroffen; dat gaf deze berg bijzondere waarde, Zijn voorvader David had gezongen: Thabor en Hermon jubelen in Uw naam. 1) Thabor was de grens van de stam Issaschar. 2) Barak koos deze berg voor zijn aanval tegen Sisera, op aanwijzing van Deborah, 3) Gideons broers zijn door Midianitische koningen op de Thabor vermoord en aldaar door Gideon gewroken. 4) De Thabor leverde aan Jeremia 5) een indrukwekkend symbool van de macht, die Egypte zou vermorzelen. Ook Hosea noemde deze berg. 6) Toen Jezus in latere jaren te Kapernaurn woonde, kon Hij de berg Thabor nog altijd zien, nu zuidoostelijk en op 25 kitometer afstand; de berg biedt vandaag nog een overzicht over het hele Meer van Galilea en zelfs uitzicht tot de Hermon in het hoge Noorden.
Deze berg ligt daar als een reusachtige groene koepel in het groene landschap van Jizreël, onder de blauwe lucht. Wijlen dr A. van Deursen noemde hem een koning onder de bergen; zijn "stolpende kracht is de symboliek van een loflied der schepping".
Welnu, deze berg is door de traditie (niet door de Bijbel) aangewezen als de berg der Verheerlijking; ook genoemd de berg van de gedaanteverandering. Hoewel sommigen ook wel de Karmei aan de Middellandse Zee of de Hermon in het hoge Noorden noemden, is de Thabor vrij algemeen aanvaard, van oude tijden af. Ook door Constantijn de Grote, ook door de kruisvaarders.
Mattheüs 7) spreekt van een "hoge berg", waarheen Jezus zijn drie vrienden Petrus, Jacobus en Johannes meenam. En hoge bergen zijn er buiten de drie genoemde niet in Galilea; deze ligt bovendien centraal en de andere bergen noemen we heuvels, zelfs de berg der zaligsprekingen. De aantrekkingskracht van een berg, die we van onze jeugd af dagelijks hebben gezien, is zo groot dat een mens altijd overweegt, wanneer hij de volgende keer zal opklimmen. Jezus was gewoon de hoge eenzaamheid te zoeken. Hij "bad op enen berg alleen". En vaak.
Het was vlak nadat Petrus namens de twaalf verklaard had, in Jezus de zoon van God te zien. En terwijl Jezus hun verbood dit tegen iemand los te laten, begon Hij meteen zijn lijdensweg in Jeruzalem aan te kondigen.
De oudsten, de Hogepriesters en de Schriftgeleerden zouden Hem vervolgen, ter dood brengen, en op de derde dag zou Hij herrijzen. 8) Petrus was het weer, die namens allen sprak. Dit program klopte volstrekt niet met de algemene Messiasverwachting! Maar hij werd streng berispt en moest Ieren "zijn kruis op zich te nemen". 9) Hier in de berisping, viel het woord kruis voor het eerst. Het kruis van Jezus, het kruis van Petrus meteen.
Het aangekondigde lijden van hun pas herkende Messias gaf hun zo'n schok dat de beloofde opstanding niet eens tot hen doordrong. De profetie bevatten raadsels. De genoemde kerkvorsten zouden hun Heer in het uiterste geval kunnen stenigen, op godsdienstige gronden - maar de aangekondigde kruisdood zou een politieke executie betekenen, alleen door de Romeinen uitvoerbaar. En wat er ook tegen Jezus' leer mocht worden ingebracht - politiek scheen hun Heer tooh onaantastbaar.
Ook bij zijn tweede aankondiging, in Galilea nog, 10) bleven zijn woorden "omsluierd" voor de discipelen; zoals ze wel vaker over Jezus' raadselachtige uitspraken moesten nadenken. Het denkbeeld verwarde hen volkomen.
Soms zeggen we: wat een mens niet horen wil dat hoort hij niet.
En uitleg vragen durfden ze niet.
Welnu. Tussen die twee aankondigingen in Galilea in, een week na de eerste, kwam die tocht naar de berg. Laten we met twintig eeuwen ohristendom maar zeggen: naar de berg Thamor,
Jezus' gedaante veranderde daar "voor hun ogen", zegt Mattheüs. 11) Hetzelfde zegt ook Marcus. 2) Zijn gelaat begon te stralen als de zon en zijn kleed werd glanzend als het licht. Hebben de drie discipelen hun ogen niet uitgewreven? Want nog was het einde niet: toen waren daar ineens Mozes en Elia, "die zich met Hem onderhielden", zeiden beide apostelen. Je vraagt je af wat. het onderwerp van hun gesprek kan zijn geweest, dat Mattheüs en Marcus verzwijgen. Ook Johannes zwijgt er over. Maar Lucas, de laatste, de nauwkeurigste, heeft het kunnen optekenen: ze onderhielden zich met Jezus over zijn heengaan, dat Christus in Jeruzalem zou voltrekken. 13) Niet "dat over Hem rou worden voltrokken", maar dat Hijzelf zou voltrekken. Want geloof maar dat die twee Hem niet bang gemaakt hebben - Hem eerder moed hebben ingesproken in Goddelijke opdracht. Was Jezus niet een mensenkind, in alles gelijk als wij? ook Hij had bemoediging nodig: om geen lijdend voorwerp te worden, maar onderwerp te blijven.
Het is alles bijeen genomen voor de drie discipelen niet om te verwerken geweest. Petrus, de vlotste spreker, sloeg wartaal uit over drie tenten: dit gezelschap vasthouden, een besloten heiligdom bouwen. Hij wist niet wat hij zei, zegt Marcus en Lucas. De laatste meldt zelfs, dat ze "door de slaap waren overmand en ontwaakten". Dat rou in tegenspraak komen met hun nauwkeurige waarneming van begin tot eind, die in drie evangeliën voorkomt. Je zou willen vragen: zijn ze een ogenblik buiten kennis geraakt? Want in elk geval is de schok voor hen te groot geweest. Zodat zelfs het hoofdmoment van de gebeurtenis: het spreken Gods, niet eens tot hen doordrong. Toch was dit de Tweede Getuige, die bevestigde: "Deze is Mijn uitverkoren Zoon, hoort naar Hem".
Wat sprak de uitverkoren Zoon dan? Wel, die sprak van zijn lijden, zijn komende dood en zijn opstanding. Onaanvaardbare dingen voor een Jood, die een Messiasstaat verwachtte, het herstel van Israël's koninkrijk Elke aarzeling om dit machtige woord te aanvaarden moest door de tweede getuige verdwijnen, volgens Mozes. Maar ze hebben hun twijfels behouden. Ze waren, na het lijden en de dood van hun Heer, niet in staat zich de belofte van een snelle opstanding te herinneren. Ze hebben de woorden doorgegeven als lege klanken. Enkele weken later zeiden de engelen aan het lege graf tegen de vrouwen: herinnert u, hoe Hij nog in Galilea tot u gesproken heeft. 14) Maar toen ze de boodschap (Gods eigen Woord) aan de discipelen terugspeelden ... hielden deze de boodschap voor beuzelpraat, zotteklap. 15) Totdat Jezus Zelf zijn aankondiging in hun herinnering terugbracht. 16) Met de opdracht om dit evangelie te gaan verkondigen.
Soms geeft de Heee ons in zijn goedheid een zachte verdoving, zodat we zijn grote en vreselijke taal kunnen opnemen, ronder er aan te sterven. Maar soms ook zijn wij mensen onwillig om ongewenste dingen te accepteren.
Horende zijn wij dan doof, ziende blind. En als wij niet barmhartig worden genezen zouden we in die staat ondergaan.
Op de top van de Thabor staat sinds 1924 een kerk, in Syrische stijl gebouwd op de grondvesten van vee'! oudere kerken. Sinds duizenden jaren hebben pelgrims op deze berg aangebeden. Langs een moeilijke steile zigzagweg klommen ze naar de vierhonderd meter hoge top - u kunt vandaag een taxi nemen.
De christenheid heeft met de allerbeste bedoelingen het Woord in de wind geslagen, Want Petrus wilde drie tenten bouwen voor Jezus, Mozes en Elia. Hij kreeg zelfs geen antwoord op zijn zotteklap. Maar de christenheid bouwde uit alle macht: een driedelige kerk, het middenschip ter ere van Jezus Christus, de zijkapellen voor Mozes en Elia, eIk een. Het zijn natuurlijk pompeuze kunstwerken geworden, met kleurige mozaïeken, veel goud, kaarsen, wierookgeur, veel bezoek, veel bloemenmaar aIles veel te mooi om te ontroeren.
De scene van de verheerlijking is op grote schaal tegen muur en plafond geschilderd: Jezus transparant in het midden, de aarde net niet beroerend; Mozes en Elia, herkenbaar aan de wetstatelen en een papyrusrol, elk staande op een wolk; de drie discipelen staande in het groen van de aardse Thabor, Er zijn aureolen in drie rangorden aangebracht: simpel gouddraad voor de discipelen, breder aureolen voor Mozes en Eiia, een zeer brede glanzende aureool voor de Heiland, Ze doen even denken aan rangtekenen. die mensen zich op de mouw laten spelden. Maar de heiligheid van een stille bergtop, zo nabij mogelijk aan God, is er niet door bereikt.
Voor gelovigen kan het toch goed zijn deze berg op te klimmen; desnoods op te rijden. Het kan goed zijn de omgeving te bezien, waar de Heiland met zijn vrienden sprak over zijn komend lijden en over zijn komende opstanding. Ook over hun lijden, hun opstanding. Ook over ons lijden, onze opstanding.
Als we zijn volgelingen zijn, ons kruis dragen, onszelf verloochenen en het lijden aanvaarden teneinde ons leven te behouden - dan worden we hier toch gesterkt. En we verstaan onze roeping: het evangelie van bekering en behoud door te geven aan "alle volkeren". Te beginnen bij onze collega, onze buurman, onze kerkgenoot. Te beginnen bij Jeruzalem.
Noten
1) Ps. 89 : 13
2) Joz. 19 : 22
3) Rich. 4 : 6
4) id. 8 : 18.
5.) Jer. 46 : 18
6) Hos. 5 : 1
7) Matt. 17: 1
8) id. 16: 21
9) id. : 24
10) Luc. 9: 44 en Mtt. 17: 22
11) id. 17: 3
12) Mrc. 9: 4
13) Luc. 9: 31
14) id. 24 : 6, 7
15) Luc. 24 : 11
16) id. 24 : 46.